GENEZO
UNUA LIBRO DE MOSEO

Ăapitro 1


1 En la komenco Dio kreis la Šielon kaj la teron.
2 Kaj la tero estis senforma kaj dezerta, kaj mallumo estis super la abismo; kaj la spirito de Dio ■vebis super la akvo.
3 Kaj Dio diris: Estu lumo; kaj fari°is lumo.
4 Kaj Dio vidis la lumon, ke °i estas bona; kaj Dio apartigis la lumon de la mallumo.
5 Kaj Dio nomis la lumon Tago, kaj la mallumon Li nomis Nokto. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, unu tago.


6 Kaj Dio diris: Estu firma╝o inter la akvo, kaj °i apartigu akvon de akvo.
7 Kaj Dio kreis la firma╝on, kaj apartigis la akvon, kiu estas sub la firma╝o, de la akvo, kiu estas super la firma╝o; kaj fari°is tiel.
8 Kaj Dio nomis la firma╝on Ăielo. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la dua tago.


9 Kaj Dio diris: Kolekti°u la akvo de sub la Šielo en unu lokon, kaj aperu la seka╝o; kaj fari°is tiel.
10 Kaj Dio nomis la seka╝on Tero, kaj la kolekti°ojn de la akvo Li nomis Maroj. Kaj Dio vidis, ke °i estas bona.
11 Kaj Dio diris: Kreskigu la tero verda╝on, herbon, kiu naskas semon, fruktarbon, kiu donas lař sia speco frukton, kies semo estas en °i mem, sur la tero; kaj fari°is tiel.
12 Kaj la tero elkreskigis verda╝on, herbon, kiu naskas semon lař sia speco, kaj arbon, kiu donas frukton, kies semo estas en °i mem lař sia speco. Kaj Dio vidis, ke °i estas bona.
13 Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la tria tago.


14 Kaj Dio diris: Estu luma╝oj en la Šiela firma╝o, por apartigi la tagon de la nokto, kaj ili prezentu signojn, tempojn, tagojn, kaj jarojn;
15 kaj ili estu luma╝oj en la Šiela firma╝o, por lumi super la tero; kaj fari°is tiel.
16 Kaj Dio faris la du grandajn luma╝ojn: la pli grandan luma╝on, por regi la tagon, kaj la malpli grandan luma╝on, por regi la nokton, kaj la stelojn.
17 Kaj Dio starigis ilin sur la Šiela firma╝o, por ke ili lumu sur la teron,
18 kaj por ke ili regu la tagon kaj la nokton kaj faru diferencon inter la lumo kaj la mallumo. Kaj Dio vidis, ke °i estas bona.
19 Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la kvara tago.


20 Kaj Dio diris: La akvo aperigu movi°anta╝ojn, vivajn esta╝ojn, kaj birdoj ekflugu super la tero, sub la Šiela firma╝o.
21 Kaj Dio kreis la grandajn balenojn, kaj Šiujn vivajn esta╝ojn movi°antajn, kiujn aperigis la akvo, lař ilia speco, kaj Šiujn flugilhavajn birdojn lař ilia speco. Kaj Dio vidis, ke °i estas bona.
22 Kaj Dio ilin benis, dirante: Fruktu kaj multi°u, kaj plenigu la akvon en la maroj, kaj la birdoj multi°u sur la tero.
23 Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la kvina tago.


24 Kaj Dio diris: La tero aperigu vivajn esta╝ojn, lař ilia speco, brutojn kaj rampa╝ojn kaj surterajn bestojn, lař ilia speco; kaj fari°is tiel.
25 Kaj Dio kreis la bestojn de la tero, lař ilia speco, kaj la brutojn, lař ilia speco, kaj Šiujn rampa╝ojn de la tero, lař ilia speco. Kaj Dio vidis, ke °i estas bona.
26 Kaj Dio diris: Ni kreu homon lař Nia bildo, similan al Ni; kaj ili regu super la fi■oj de la maro kaj super la birdoj de la Šielo kaj super la brutoj, kaj super Šiuj rampa╝oj, kiuj rampas sur la tero.
27 Kaj Dio kreis la homon lař Sia bildo, lař la bildo de Dio Li kreis lin; en formo de viro kaj virino Li kreis ilin.
28 Kaj Dio benis ilin, kaj Dio diris al ili: Fruktu kaj multi°u, kaj plenigu la teron kaj submetu °in al vi, kaj regu super la fi■oj de la maro kaj super la birdoj de la Šielo, kaj super Šiuj bestoj, kiuj movi°as sur la tero.
29 Kaj Dio diris: Jen Mi donis al vi Šiujn herbojn, kiuj semas semon, kiuj trovi°as sur la tuta tero, kaj Šiujn arbojn, kiuj havas en si arban frukton, kiu semas semon; tio estu por vi man°a╝o.
30 Kaj al Šiuj bestoj de la tero kaj al Šiuj birdoj de la Šielo kaj al Šiuj rampa╝oj sur la tero, kiuj havas en si vivan animon, la tutan verdan herba╝on kiel man°a╝on. Kaj fari°is tiel.
31 Kaj Dio rigardis Šion, kion Li kreis, kaj vidis, ke °i estas tre bona. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la sesa tago.

Ăapitro 2


1 Kaj estis finitaj la Šielo kaj la tero kaj Šiuj iliaj apartena╝oj.
2 Kaj Dio finis en la sepa tago Sian laboron, kiun Li faris, kaj Li ripozis en la sepa tago de la tuta laboro, kiun Li faris.
3 Kaj Dio benis la sepan tagon kaj sanktigis °in, Šar en °i Li ripozis de Sia tuta laboro, kiun Li faris kreante.


4 Tia estas la naski°o de la Šielo kaj la tero, kiam ili estis kreitaj, kiam Dio la Eternulo faris la teron kaj la Šielon.
5 Kaj nenia kampa arbeta╝o ankorař estis sur la tero, kaj nenia kampa herbo ankorař kreskis, Šar Dio la Eternulo ne pluvigis sur la teron, kaj ne ekzistis homo, por prilabori la teron.
6 Sed nebulo levi°adis de la tero kaj donadis malsekecon al la tuta supra╝o de la tero.
7 Kaj Dio la Eternulo kreis la homon el polvo de la tero, kaj Li enblovis en lian nazon spiron de vivo, kaj la homo fari°is viva animo.
8 Kaj Dio la Eternulo plantis °ardenon en Eden en la Oriento, kaj Li metis tien la homon, kiun Li kreis.
9 Kaj Dio la Eternulo elkreskigis el la tero Šiun arbon Šarman por la vido kaj bonan por la man°o, kaj la arbon de vivo en la mezo de la °ardeno, kaj la arbon de sciado pri bono kaj malbono.
10 Kaj rivero eliras el Eden, por akvoprovizi la °ardenon, kaj de tie °i dividi°as kaj fari°as kvar Šefpartoj.
11 La nomo de unu estas Pi■on; °i estas tiu, kiu Širkařas la tutan landon Žavila, kie estas la oro.
12 Kaj la oro de tiu lando estas bona; tie trovi°as bedelio kaj la ■tono onikso.
13 Kaj la nomo de la dua rivero estas GiÂon; °i estas tiu, kiu Širkařas la tutan landon Etiopujo.
14 Kaj la nomo de la tria rivero estas Židekel; °i estas tiu, kiu fluas antař Asirio. Kaj la kvara rivero estas Eřfrato.
15 Kaj Dio la Eternulo prenis la homon kaj enlo°igis lin en la °ardeno Edena, por ke li prilaboradu °in kaj gardu °in.
16 Kaj Dio la Eternulo ordonis al la homo, dirante: De Šiu arbo de la °ardeno vi man°u;
17 sed de la arbo de sciado pri bono kaj malbono vi ne man°u, Šar en la tago, en kiu vi man°os de °i, vi mortos.


18 Kaj Dio la Eternulo diris: Ne estas bone, ke la homo estu sola; Mi kreos al li helpanton similan al li.
19 Kaj Dio la Eternulo kreis el la tero Šiujn bestojn de la kampo kaj Šiujn birdojn de la Šielo, kaj venigis ilin al la homo, por vidi, kiel li nomos ilin; kaj kiel la homo nomis Šiun vivan esta╝on, tiel restis °ia nomo.
20 Kaj la homo donis nomojn al Šiuj brutoj kaj al la birdoj de la Šielo kaj al Šiuj bestoj de la kampo; sed por la homo ne trovi°is helpanto simila al li.
21 Kaj Dio la Eternulo faligis profundan dormon sur la homon, kaj Ši tiu endormi°is; kaj Li prenis unu el liaj ripoj kaj fermis la lokon per karno.
22 Kaj Dio la Eternulo konstruis el la ripo, kiun Li prenis de la homo, virinon, kaj Li venigis ■in al la homo.
23 Kaj la homo diris: Jen nun ■i estas osto el miaj ostoj kaj karno el mia karno; ■i estu nomata Virino, Šar el Viro ■i estas prenita.
24 Tial viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj ali°os al sia edzino, kaj ili estos unu karno.
25 Kaj ili ambař estis nudaj, la homo kaj lia edzino, kaj ili ne hontis.

Ăapitro 3


1 Kaj la serpento estis pli ruza, ol Šiuj kampaj bestoj, kiujn kreis Dio la Eternulo. Kaj °i diris al la virino: Ău Dio diris, ke vi ne man°u de Šiuj arboj de la °ardeno?
2 Kaj la virino diris al la serpento: La fruktojn de la arboj de la °ardeno ni povas man°i;
3 sed pri la fruktoj de la arbo, kiu estas en la mezo de la °ardeno, Dio diris: Ne man°u ion de ili kaj ne tu■u ilin, por ke vi ne mortu.
4 Kaj la serpento diris al la virino: Ne, vi ne mortos;
5 sed Dio scias, ke en la tago, en kiu vi man°os ion de ili, malfermi°os viaj okuloj kaj vi estos kiel Dio, vi scios bonon kaj malbonon.
6 Kaj la virino vidis, ke la arbo estas bona por man°i kaj °i estas Šarma por la okuloj, kaj la arbo estas dezirinda por sa°i°i; kaj ■i prenis de °iaj fruktoj, kaj ■i man°is, kaj ■i donis kune ankař al sia edzo, kaj li man°is.
7 Kaj malfermi°is la okuloj de ili ambař, kaj ili scii°is, ke ili estas nudaj; kaj ili kunkudris foliojn de figarbo kaj faris al si zona╝ojn.
8 Kaj ili ařdis la voŠon de Dio la Eternulo, kiu mar■is en la °ardeno dum la malvarmeto de la tago; kaj Adam kaj lia edzino ka■i°is de Dio la Eternulo inter la arboj de la °ardeno.
9 Kaj Dio la Eternulo vokis Adamon, kaj diris al li: Kie vi estas?
10 Kaj tiu diris: Vian voŠon mi ařdis en la °ardeno, kaj mi ektimis, Šar mi estas nuda; kaj mi ka■is min.
11 Kaj Dio diris: Kiu diris al vi, ke vi estas nuda? Šu vi ne man°is de la arbo, pri kiu Mi ordonis al vi, ke vi ne man°u de °i?
12 Kaj Adam diris: La edzino, kiun Vi donis al mi kiel kunulinon, ■i donis al mi de la arbo, kaj mi man°is.
13 Kaj Dio la Eternulo diris al la virino: Kial vi tion faris? Kaj la virino diris: La serpento tromplogis min, kaj mi man°is.
14 Kaj Dio la Eternulo diris al la serpento: Ăar vi tion faris, tial estu malbenita inter Šiuj brutoj kaj inter Šiuj bestoj de la kampo; sur via ventro vi irados kaj teron vi man°ados dum via tuta vivo.
15 Kaj Mi metos malamikecon inter vi kaj la virino kaj inter via idaro kaj ■ia idaro; °i frapados vian kapon, kaj vi pikados °ian kalkanon.
16 Al la virino Li diris: Mi multigos viajn suferojn dum via gravedeco; en doloro vi naskados infanojn; kaj al via viro vi vin tiros, kaj li regos super vi.
17 Kaj al Adam Li diris: Ăar vi obeis la voŠon de via edzino, kaj vi man°is de la arbo, pri kiu Mi ordonis al vi, dirante, ke vi ne man°u de °i, tial malbenita estu la tero pro vi; kun suferoj vi man°ados de °i dum via tuta vivo.
18 Kaj dornojn kaj pika╝ojn °i kreskigos por vi, kaj vi man°ados herbojn de la kampo.
19 En la ■vito de via viza°o vi man°ados panon, °is vi revenos en la teron, el kiu vi estas prenita; Šar vi estas polvo kaj refari°os polvo.
20 Kaj Adam donis al sia edzino la nomon Eva, Šar ■i estis patrino de Šiuj vivantoj.
21 Kaj Dio la Eternulo faris por Adam kaj por lia edzino vestojn el felo, kaj Li vestis ilin.


22 Kaj Dio la Eternulo diris: Jen Adam fari°is kiel unu el Ni, sciante bonon kaj malbonon; nun eble li etendos sian manon kaj prenos ankař de la arbo de vivo kaj man°os kaj vivos eterne.
23 Kaj Dio la Eternulo eligis lin el la Edena °ardeno, por ke li prilaboradu la teron, el kiu li estis prenita.
24 Kaj Li elpelis Adamon, kaj lokis antař la Edena °ardeno la kerubon kaj la turni°antan flaman glavon, por gardi la vojon al la arbo de vivo.

Ăapitro 4


1 Kaj Adam ekkonis Evan, sian edzinon, kaj ■i gravedi°is, kaj ■i naskis Kainon; kaj ■i diris: Mi akiris homon de la Eternulo.
2 Kaj plue ■i naskis lian fraton Habel. Kaj Habel fari°is ■afpa■tisto, kaj Kain fari°is terlaboristo.
3 Kaj post ia tempo fari°is, ke Kain alportis el la fruktoj de la tero donacoferon al la Eternulo.
4 Kaj Habel ankař alportis el la unuenaskitoj de siaj ■afoj kaj el ilia graso. Kaj la Eternulo atentis Habelon kaj lian donacoferon;
5 sed Kainon kaj lian donacoferon Li ne atentis. Kaj Kain tre ekkoleris, kaj lia viza°o klini°is.
6 Kaj la Eternulo diris al Kain: Kial vi koleras? kaj kial klini°is via viza°o?
7 Ja se vi agos bone, vi estos forta; sed se vi agos malbone, la peko ku■os Še la pordo, kaj vin °i aspiros, sed vi regu super °i.
8 Kaj Kain parolis kun sia frato Habel; kaj kiam ili estis sur la kampo, Kain levi°is kontrař sian fraton Habel kaj mortigis lin.
9 Kaj la Eternulo diris al Kain: Kie estas via frato Habel? Kaj tiu diris: Mi ne scias; Šu mi estas gardisto de mia frato?
10 Kaj Li diris: Kion vi faris? la voŠo de la sango de via frato krias al Mi de la tero.
11 Kaj nun estu malbenita de sur la tero, kiu malfermis sian bu■on, por preni la sangon de via frato el via mano.
12 Kiam vi prilaboros la teron, °i ne plu donos al vi sian forton; vaganto kaj forkuranto vi estos sur la tero.
13 Kaj Kain diris al la Eternulo: Pli granda estas mia puno, ol kiom mi povos elporti.
14 Jen Vi forpelas min hodiař de sur la tero, kaj mi devas min ka■i de antař Via viza°o, kaj mi estos vaganto kaj forkuranto sur la tero, kaj iu ajn, kiu min renkontos, mortigos min.
15 Kaj la Eternulo diris al li: Sciu, ke al iu, kiu mortigos Kainon, estos ven°ite sepoble. Kaj la Eternulo faris sur Kain signon, ke ne mortigu lin iu, kiu lin renkontos.


16 Kaj Kain foriris de antař la Eternulo, kaj lo°i°is en la lando Nod, oriente de Eden.
17 Kaj Kain ekkonis sian edzinon, kaj ■i gravedi°is, kaj ■i naskis ŽanoÂon. Kaj li konstruis urbon, kaj li donis al la urbo nomon lař la nomo de sia filo: ŽanoÂ.
18 Kaj al Žano naski°is Irad, kaj al Irad naski°is MeÂujael, kaj al MeÂujael naski°is Metu■ael, kaj al Metu■ael naski°is LemeÂ.
19 Kaj Leme prenis al si du edzinojn: unu havis la nomon Ada, kaj la dua havis la nomon Cila.
20 Kaj Ada naskis Jabalon; li estis la patro de tiuj, kiuj lo°as en tendoj kaj pa■tas brutojn.
21 Kaj la nomo de lia frato estis Jubal; li estis la patro de Šiuj, kiuj ludas harpon kaj fluton.
22 Cila ankař naskis Tubal-Kainon, for°anton de diversaj majstra╝oj el kupro kaj fero. Kaj la fratino de Tubal-Kain estis Naama.
23 Kaj Leme diris al siaj edzinoj Ada kaj Cila:

Ařskultu mian voŠon, edzinoj de LemeÂ, Atentu mian parolon! Ăar viron mi mortigis por vundo al mi Kaj junulon por tubero al mi;
24 Se sepoble estos ven°ite por Kain, Por Leme estos sepdek-sepoble.


25 Kaj denove Adam ekkonis sian edzinon, kaj ■i naskis filon, kaj donis al li la nomon Set: Ăar Dio metis al mi alian semon anstatař Habel, kiun mortigis Kain.
26 Kaj al Set ankař naski°is filo, kaj li donis al li la nomon Eno■. Tiam oni komencis alvokadi la nomon de la Eternulo.

Ăapitro 5


1 Jen estas la libro de naskoj de Adam. Kiam Dio kreis la homon, Li faris lin lař la bildo de Dio;
2 kiel viron kaj virinon Li kreis ilin, kaj Li benis ilin kaj donis al ili la nomon Homo en la tago de ilia naski°o.
3 Kaj Adam vivis cent tridek jarojn, kaj al li naski°is filo lař lia bildo kaj simileco, kaj li donis al li la nomon Set.
4 Kaj Adam vivis, post kiam naski°is al li Set, okcent jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
5 Kaj la tuta vivo, kiun travivis Adam, estis nařcent tridek jaroj, kaj li mortis.


6 Kaj Set vivis cent kvin jarojn, kaj naski°is al li Eno■.
7 Kaj Set vivis, post kiam naski°is al li Eno■, okcent sep jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
8 Kaj la tuta vivo de Set estis nařcent dek du jaroj, kaj li mortis.


9 Kaj Eno■ vivis nařdek jarojn, kaj naski°is al li Kenan.
10 Kaj Eno■ vivis, post kiam naski°is al li Kenan, okcent dek kvin jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
11 Kaj la tuta vivo de Eno■ estis nařcent kvin jaroj, kaj li mortis.


12 Kaj Kenan vivis sepdek jarojn, kaj naski°is al li Mahalalel.
13 Kaj Kenan vivis, post kiam naski°is al li Mahalalel, okcent kvardek jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
14 Kaj la tuta vivo de Kenan estis nařcent dek jaroj, kaj li mortis.


15 Kaj Mahalalel vivis sesdek kvin jarojn, kaj naski°is al li Jared.
16 Kaj Mahalalel vivis, post kiam naski°is al li Jared, okcent tridek jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
17 Kaj la tuta vivo de Mahalalel estis okcent nařdek kvin jaroj, kaj li mortis.


18 Kaj Jared vivis cent sesdek du jarojn, kaj naski°is al li ŽanoÂ.
19 Kaj Jared vivis, post kiam naski°is al li ŽanoÂ, okcent jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
20 Kaj la tuta vivo de Jared estis nařcent sesdek du jaroj, kaj li mortis.


21 Kaj Žano vivis sesdek kvin jarojn, kaj naski°is al li Metu■elaÂ.
22 Kaj Žano iradis kun Dio, post kiam naski°is al li Metu■elaÂ, tricent jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
23 Kaj la tuta vivo de Žano estis tricent sesdek kvin jaroj.
24 Kaj Žano iradis kun Dio; kaj li malaperis, Šar Dio lin prenis.


25 Kaj Metu■ela vivis cent okdek sep jarojn, kaj naski°is al li LemeÂ.
26 Kaj Metu■ela vivis, post kiam naski°is al li LemeÂ, sepcent okdek du jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
27 Kaj la tuta vivo de Metu■ela estis nařcent sesdek nař jaroj, kaj li mortis.


28 Kaj Leme vivis cent okdek du jarojn, kaj naski°is al li filo.
29 Kaj li donis al li la nomon Noa, dirante: Ăi tiu konsolos nin en niaj faroj kaj en la laboroj de niaj manoj sur la tero, kiun la Eternulo malbenis.
30 Kaj Leme vivis, post kiam naski°is al li Noa, kvincent nařdek kvin jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.
31 Kaj la tuta vivo de Leme estis sepcent sepdek sep jaroj, kaj li mortis.


32 Kaj Noa havis la a°on de kvincent jaroj, kaj al Noa naski°is Ůem, Žam, kaj Jafet.

Ăapitro 6


1 Kaj kiam la homoj komencis multi°i sur la tero kaj al ili naski°is filinoj,
2 tiam la filoj de Dio vidis la filinojn de la homoj, ke ili estas belaj; kaj ili prenis al si edzinojn el Šiuj, kiujn ili elektis.
3 Kaj la Eternulo diris: Ne regos Mia spirito inter la homoj eterne, pro iliaj pekoj, Šar ili estas karno; ilia vivo estu cent dudek jaroj.
4 Gigantoj estis sur la tero en tiu tempo, eŠ post kiam la filoj de Dio venis al la filinoj de la homoj kaj Ši tiuj naskis al ili. Tio estis la fortuloj, tre famaj de plej antikva tempo.
5 Kaj la Eternulo vidis, ke granda estas la malboneco de la homoj sur la tero kaj ke Šiuj pensoj kaj intencoj de iliaj koroj estas nur malbono en Šiu tempo;
6 tiam la Eternulo pentis, ke Li kreis la homon sur la tero, kaj Li aflikti°is en Sia koro.
7 Kaj la Eternulo diris: Mi ekstermos de sur la tero la homon, kiun Mi kreis, de la homo °is la brutoj, °is la rampa╝oj, kaj °is la birdoj de la Šielo; Šar Mi pentas, ke Mi ilin kreis.
8 Sed Noa akiris plaŠon en la okuloj de la Eternulo.


9 Jen estas la historio de Noa: Noa estis homo virta kaj senmakula en sia generacio; kun Dio Noa iradis.
10 Kaj naski°is al Noa tri filoj: Ůem, Žam, kaj Jafet.
11 Kaj la tero malvirti°is antař Dio, kaj la tero pleni°is de maljusta╝oj.
12 Kaj Dio vidis la teron, ke °i malvirti°is, Šar Šiu karno malvirtigis sian vojon sur la tero.


13 Kaj Dio diris al Noa: La fino de Šiu karno venis antař Min, Šar la tero pleni°is de maljusta╝oj per ili, kaj jen Mi pereigos ilin kun la tero.
14 Faru al vi arkeon el ligno gofera; aparta╝ojn faru en la arkeo, kaj ■miru °in per peŠo interne kaj ekstere.
15 Kaj faru °in tiamaniere: tricent ulnoj estu la longo de la arkeo, kvindek ulnoj °ia lar°o, kaj tridek ulnoj °ia alto.
16 Fenestron faru en la arkeo, supre, kun la alto de unu ulno, kaj la pordon de la arkeo vi faros en la flanko; malsupran spacon, duan spacon, kaj trian spacon faru en °i.
17 Kaj jen Mi venigos akvan diluvon sur la teron, por ekstermi Šiun karnon, kiu havas en si spiriton de vivo sub la Šielo; Šio, kio estas sur la tero, pereos.
18 Kaj Mi starigos Mian interligon kun vi; kaj vi eniros en la arkeon, vi kaj viaj filoj kaj via edzino kaj la edzinoj de viaj filoj kune kun vi.
19 Kaj el Šiuj viva╝oj, el Šiu karno, enkonduku po unu paro el Šiuj en la arkeon, ke ili restu vivaj kun vi; virbesto kaj virinbesto ili estu.
20 El la birdoj lař iliaj specoj, kaj el la brutoj lař iliaj specoj, el Šiuj rampa╝oj de la tero lař iliaj specoj, po paro el Šiuj eniru kun vi, por resti vivaj.
21 Kaj vi prenu al vi el Šiuj man°a╝oj, kiuj estas man°ataj, kaj kolektu al vi; kaj °i estu por vi kaj por ili por man°i.
22 Kaj Noa tion faris; Šion, kiel Dio al li ordonis, tiel li faris.

Ăapitro 7


1 Kaj la Eternulo diris al Noa: Eniru vi kaj via tuta familio en la arkeon, Šar vin Mi vidis, ke vi estas virtulo antař Mi en Ši tiu generacio.
2 El Šiuj brutoj puraj prenu al vi po sep paroj, virbestojn kaj iliajn inojn; kaj el la brutoj, kiuj ne estas puraj, po du, virbeston kaj °ian inon.
3 Ankař el la birdoj de la Šielo po sep paroj, virbestojn kaj virinbestojn, por ke semo restu sur la tuta tero.
4 Ăar post sep tagoj Mi pluvigos sur la teron dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj, kaj Mi ekstermos de sur la tero Šiujn ekzista╝ojn, kiujn Mi kreis.
5 Kaj Noa faris Šion, kion la Eternulo al li ordonis.


6 Kaj Noa havis la a°on de sescent jaroj, kiam la akva diluvo venis sur la teron.
7 Kaj eniris Noa kaj liaj filoj kaj lia edzino kaj la edzinoj de liaj filoj kune kun li en la arkeon, pro la akvo de la diluvo.
8 El la brutoj puraj, kaj el la brutoj, kiuj ne estas puraj, kaj el la birdoj, kaj el Šiuj rampa╝oj sur la tero,
9 po unu paro venis al Noa en la arkeon, virbesto kaj ino, kiel Dio ordonis al Noa.
10 Kaj kiam pasis la sep tagoj, la diluva akvo venis sur la teron.
11 En la sescenta jaro de la vivo de Noa, en la dua monato, en la dek-sepa tago de la monato, en tiu tago disfendi°is Šiuj fontoj de la granda abismo kaj la aperturoj de la Šielo malfermi°is.
12 Kaj estis pluvo sur la tero dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj.
13 ěuste en tiu tago eniris en la arkeon Noa, kaj Ůem kaj Žam kaj Jafet, la filoj de Noa, kaj la edzino de Noa, kaj la tri edzinoj de liaj filoj kune kun ili;
14 ili, kaj Šiuj bestoj lař siaj specoj, kaj Šiuj brutoj lař siaj specoj, kaj Šiuj rampa╝oj, kiuj rampas sur la tero, lař siaj specoj, kaj Šiuj fluga╝oj lař siaj specoj, Šiuj birdoj, Šiuj flugilhavantoj.
15 Kaj eniris al Noa en la arkeon po du el Šiu karno, kiu havas en si spiriton de vivo.
16 Kaj la venintoj, virbesto kaj ino el Šiu karno, eniris, kiel ordonis al ili Dio; kaj la Eternulo fermis post ili.
17 Kaj estis diluvo dum kvardek tagoj sur la tero; kaj multi°is la akvo kaj levis la arkeon, kaj °i estis alte super la tero.
18 Kaj la akvo forti°is sur la tero, kaj la arkeo na°is sur la supra╝o de la akvo.
19 Kaj la akvo treege forti°is kaj tre multi°is sur la tero; kaj kovri°is Šiuj altaj montoj, kiuj estas sub la Šielo.
20 Dek kvin ulnojn pli alte levi°is la akvo kaj kovris la montojn.
21 Kaj pereis Šiu karno, kiu movi°as sur la tero, la birdoj kaj la brutoj kaj la bestoj, kaj Šiuj rampa╝oj, kiuj rampas sur la tero, kaj Šiuj homoj.
22 Ăio, kio havis en si spiriton de vivo, el Šio, kio estis sur la seka tero, mortis.
23 Kaj ekstermi°is Šiuj ekzista╝oj, kiuj estis sur la tero, de homo °is brutoj kaj rampa╝oj kaj birdoj de la Šielo; ili ekstermi°is de sur la tero; kaj restis nur Noa kaj kio estis kun li en la arkeo.
24 Kaj la akvo okupis la teron dum cent kvindek tagoj.

Ăapitro 8


1 Kaj Dio rememoris Noan, kaj Šiujn bestojn kaj Šiujn brutojn, kiuj estis kun li en la arkeo; kaj Dio venigis venton sur la teron, kaj la akvo kvieti°is.
2 Kaj fermi°is la fontoj de la abismo kaj la aperturoj de la Šielo, kaj Šesi°is la pluvo el la Šielo.
3 Kaj iom post iom refori°is la akvo de sur la tero, kaj la akvo komencis malmulti°i post la paso de cent kvindek tagoj.
4 Kaj la arkeo haltis en la sepa monato, en la dek-sepa tago de la monato, sur la montoj Ararat.
5 Kaj la akvo konstante malplii°adis °is la deka monato; en la unua tago de la deka monato montri°is la suproj de la montoj.
6 Kaj post kvardek tagoj Noa malfermis la fenestron de la arkeo, kiun li faris.
7 Kaj li ellasis korvon, kaj °i elflugis, forflugadis kaj revenadis, °is forseki°is la akvo sur la tero.
8 Kaj li ellasis de si kolombon, por vidi, Šu jam malforti°is la akvo sur la tero.
9 Sed la kolombo ne trovis ripozejon por siaj piedoj, kaj °i revenis al li en la arkeon, Šar akvo estis sur la supra╝o de la tuta tero. Kaj li etendis sian manon kaj prenis la kolombon kaj envenigis °in al si en la arkeon.
10 Kaj li atendis ankorař aliajn sep tagojn, kaj li denove ellasis la kolombon el la arkeo.
11 Kaj revenis al li la kolombo en tempo vespera, kaj jen °i havis en sia bu■o de■iritan folion de olivarbo; kaj Noa konvinki°is, ke la akvo malforti°is sur la tero.
12 Kaj li atendis ankorař aliajn sep tagojn, kaj li ellasis la kolombon, kaj Ši tiu jam ne plu revenis al li.
13 Kaj en la sescent-unua jaro, en la unua tago de la unua monato, forseki°is la akvo sur la tero; kaj Noa malfermis la tegmenton de la arkeo, kaj li vidis, ke seki°is la supra╝o de la tero.
14 Kaj en la dua monato, en la dudek-sepa tago de la monato, la tero elseki°is.


15 Kaj Dio diris al Noa jene:
16 Eliru el la arkeo, vi kaj via edzino kaj viaj filoj kaj la edzinoj de viaj filoj kune kun vi;
17 Šiujn bestojn, kiuj estas kun vi, el Šiu karno, el la birdoj kaj brutoj, kaj el Šiuj rampa╝oj, kiuj rampas sur la tero, elirigu kune kun vi; kaj ili movi°u sur la tero kaj fruktu kaj multi°u sur la tero.
18 Kaj eliris Noa kaj liaj filoj kaj lia edzino kaj la edzinoj de liaj filoj kune kun li.
19 Ăiuj bestoj, Šiuj rampa╝oj, kaj Šiuj birdoj, Šio, kio movi°as sur la tero, lař siaj familioj, eliris el la arkeo.
20 Kaj Noa konstruis altaron al la Eternulo, kaj li prenis el Šiuj puraj brutoj kaj el Šiuj puraj birdoj kaj oferis bruloferojn sur la altaro.
21 Kaj la Eternulo flaris la agrablan odoron, kaj la Eternulo diris en Sia koro: Mi ne plu malbenos la teron pro la homo, Šar la penso de la homa koro estas malbona jam de lia juneco; kaj Mi ne batos plu Šion vivantan, kiel Mi faris.
22 De nun tiel longe, kiel la tero ekzistos, semado kaj rikoltado, malvarmo kaj varmo, somero kaj vintro, tago kaj nokto ne Šesi°os.

Ăapitro 9


1 Kaj Dio benis Noan kaj liajn filojn, kaj diris al ili: Fruktu kaj multi°u, kaj plenigu la teron.
2 Kaj ili timu vin kaj tremu antař vi, Šiuj bestoj de la tero kaj Šiuj birdoj de la Šielo, Šio, kio movi°as sur la tero, kaj Šiuj fi■oj de la maro; en viajn manojn ili estas transdonitaj.
3 Ăio, kio movi°as kaj vivas, servu al vi kiel man°a╝o; kiel verdan herbon, Mi donis al vi Šion.
4 Nur karnon kune kun °ia animo, la sango, ne man°u.
5 Ankař vian sangon kaj animon Mi repostulos, el la manoj de Šiuj bestoj Mi °in repostulos, kaj el la manoj de homo, el la manoj de Šiu homo pro lia frato Mi repostulos la animon de homo.
6 Se iu ver■os sangon de homo, lia sango ankař estos ver■ita de homo; Šar lař la bildo de Dio estas farita la homo.
7 Kaj vi fruktu kaj multi°u, movi°adu sur la tero kaj multi°u sur °i.


9_8">8 Kaj Dio diris al Noa kaj al liaj filoj kune kun li jene: 9 Jen Mi starigas Mian interligon kun vi kaj kun via idaro post vi;
10 kaj kun Šiu viva ekzista╝o, kiu estas kun vi, el birdoj, el brutoj, kaj el Šiuj bestoj de la tero kun vi, el Šiuj, kiuj eliris el la arkeo, kun Šiuj bestoj de la tero.
11 Kaj Mi starigas Mian interligon kun vi, ke ne ekstermi°os plu Šiu karno per akvo de diluvo, kaj ne estos plu diluvo, por pereigi la teron.
12 Kaj Dio diris: Ăi tio estas la signo de la interligo, kiun Mi metas inter Mi kaj inter vi kaj inter Šiu viva ekzista╝o, kiu estas kun vi, por eternaj generacioj:
13 Mian arkon Mi metas en la nubon, kaj °i estu signo de la interligo inter Mi kaj la tero.
14 Kaj kiam Mi venigos nubon super la teron, montri°os la arko en la nubo;
15 kaj Mi rememoros Mian interligon, kiu ekzistas inter Mi kaj vi kaj Šiu viva ekzista╝o el Šiu karno, kaj la akvo ne fari°os plu diluvo, por pereigi Šiun karnon.
16 Kaj la arko estos en la nubo; kaj Mi °in vidos, por memori pri la eterna interligo inter Dio kaj Šiu viva ekzista╝o el Šiu karno, kiu estas sur la tero.
17 Kaj Dio diris al Noa: Ăi tio estas la signo de la interligo, kiun Mi starigis inter Mi kaj Šiu karno, kiu estas sur la tero.


18 Kaj la filoj de Noa, kiuj eliris el la arkeo, estis: Ůem, Žam, kaj Jafet; kaj Žam estis la patro de Kanaan.
19 Tio estis la tri filoj de Noa; kaj de ili diskreskis la tuta lo°antaro de la tero.


20 Kaj Noa komencis terkultivan laboron kaj plantis vinber°ardenon.
21 Kaj li trinkis el la vino kaj ebrii°is, kaj nudi°is en sia tendo.
22 Kaj Žam, la patro de Kanaan, vidis la nudecon de sia patro, kaj li diris tion al siaj du fratoj ekstere.
23 Kaj Ůem kaj Jafet prenis la veston kaj metis °in sur siajn ■ultrojn, kaj iris dorsdirekte kaj kovris la nudecon de sia patro; kaj iliaj viza°oj estis turnitaj malantařen, kaj la nudecon de sia patro ili ne vidis.
24 Kaj Noa veki°is de sia ebrieco, kaj li scii°is, kiel agis kun li lia pli juna filo.
25 Kaj li diris:

Malbenita estu Kanaan; Sklavo de sklavoj li estu Še siaj fratoj.


26 Kaj li diris:

Glorata estu la Eternulo, la Dio de Ůem; Kaj Kanaan estu sklavo al ili;
27 Dio disvastigu Jafeton, Kaj li lo°u en la tendoj de Ůem, Kaj Kanaan estu sklavo al ili.


28 Kaj Noa vivis post la diluvo tricent kvindek jarojn.
29 Kaj la tuta vivo de Noa estis nařcent kvindek jaroj, kaj li mortis.

Ăapitro 10


1 Jen estas la generaciaro de la filoj de Noa: Ůem, Žam, kaj Jafet. Kaj naski°is al ili filoj post la diluvo.


2 La filoj de Jafet: Gomer kaj Magog kaj Madaj kaj Javan kaj Tubal kaj Me■e kaj Tiras.
3 Kaj la filoj de Gomer: A■kenaz kaj Rifat kaj Togarma.
4 Kaj la filoj de Javan: Eli■a kaj Tar■i■, Kitim kaj Dodanim.
5 De Ši tiuj dissemi°is la insuloj da popoloj en siaj landoj, Šiu lař sia lingvo, lař siaj gentoj kaj nacioj.


6 Kaj la filoj de Žam: Ku■ kaj Micraim kaj Put kaj Kanaan.
7 Kaj la filoj de Ku■: Seba kaj Žavila kaj Sabta kaj Raama kaj SabteÂa; kaj la filoj de Raama; Ůeba kaj Dedan.
8 Kaj Ku■ naskigis Nimrodon, kiu komencis esti potenca sur la tero.
9 Li estis potenca Šasisto antař la Eternulo; tial oni diras: Kiel Nimrod, potenca Šasisto antař la Eternulo.
10 Kaj la komenco de lia regno estis Babel kaj Ere kaj Akad kaj Kalne en la lando Ůinar.
11 El Ši tiu lando li eliris en Asirion kaj konstruis la urbojn Nineve kaj ReÂobot kaj KalaÂ,
12 kaj Resen inter Nineve kaj Kala (°i estis la granda urbo).
13 Kaj Micraim naskigis la Ludidojn kaj la Anamidojn kaj la Lehabidojn kaj la NaftuÂidojn
14 kaj la Patrusidojn kaj la KasluÂidojn (de kiuj devenis la Fili■toj) kaj la Kaftoridojn.


15 Kaj de Kanaan naski°is Cidon, lia unuenaskito, kaj Žet,
16 kaj la Jebusidoj kaj la Amoridoj kaj la Girga■idoj
17 kaj la Žividoj kaj la Arkidoj kaj la Sinidoj
18 kaj la Arvadidoj kaj la Cemaridoj kaj la Žamatidoj; kaj poste la gentoj Kanaanaj disi°is.
19 Kaj la limoj de la Kanaanidoj estis de Cidon °is Gerar kaj Gaza, °is Sodom kaj Gomora, Adma kaj Ceboim °is La■a.
20 Tio estas la filoj de Žam lař siaj gentoj kaj lingvoj, en siaj landoj kaj nacioj.


21 Naski°is infanoj ankař al Ůem, la patro de Šiuj Eberidoj, pli maljuna frato de Jafet.
22 La filoj de Ůem: Elam kaj A■ur kaj ArpaÂ■ad kaj Lud kaj Aram.
23 Kaj la filoj de Aram: Uc kaj Žul kaj Geter kaj Ma■.
24 Kaj al ArpaÂ■ad naski°is ŮelaÂ, kaj al Ůela naski°is Eber.
25 Kaj al Eber naski°is du filoj: la nomo de unu estis Peleg, Šar dum lia vivo dividi°is la tero; kaj la nomo de lia frato estis Joktan.
26 Kaj al Joktan naski°is Almodad kaj Ůelef kaj Žacarmavet kaj JeraÂ
27 kaj Hadoram kaj Uzal kaj Dikla
28 kaj Obal kaj Abimael kaj Ůeba
29 kaj Ofir kaj Žavila kaj Jobab. Ăiuj Ši tiuj estis filoj de Joktan.
30 Kaj ilia lo°loko estis de Me■a °is Sefar, la orienta monto.
31 Tio estas la filoj de Ůem lař siaj gentoj kaj lingvoj, en siaj landoj, lař siaj nacioj.


32 Tio estas la gentoj de la filoj de Noa, lař siaj generacioj, en siaj nacioj; kaj de ili disi°is la popoloj sur la tero post la diluvo.

Ăapitro 11


1 Sur la tuta tero estis unu lingvo kaj unu parolmaniero.
2 Kaj kiam ili ekiris de la oriento, ili trovis valon en la lando Ůinar kaj tie eklo°is.
3 Kaj ili diris unu al alia: Venu, ni faru brikojn kaj ni brulpretigu ilin per fajro. Kaj la brikoj fari°is por ili ■tonoj, kaj la bitumo fari°is por ili kalko.
4 Kaj ili diris: Venu, ni konstruu al ni urbon, kaj turon, kies supro atingos la Šielon, kaj ni akiru al ni gloron, antař ol ni disi°os sur la supra╝o de la tuta tero.
5 Kaj la Eternulo mallevi°is, por vidi la urbon kaj la turon, kiujn konstruis la homidoj.
6 Kaj la Eternulo diris: Jen estas unu popolo, kaj unu lingvon ili Šiuj havas; kaj jen, kion ili komencis fari, kaj ili ne estos malhelpataj en Šio, kion ili decidis fari.
7 Ni mallevi°u do, kaj Ni konfuzu tie ilian lingvon, por ke unu ne komprenu la parolon de alia.
8 Kaj la Eternulo disigis ilin de tie sur la supra╝on de la tuta tero, kaj ili Šesis konstrui la urbon.
9 Tial oni donis al °i la nomon Babel, Šar tie la Eternulo konfuzis la lingvon de la tuta tero kaj de tie la Eternulo disigis ilin sur la supra╝on de la tuta tero.


10 Jen estas la generaciaro de Ůem: Ůem havis la a°on de cent jaroj, kaj naski°is al li ArpaÂ■ad, du jarojn post la diluvo.
11 Kaj Ůem vivis post la naski°o de ArpaÂ■ad kvincent jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


12 Kaj ArpaÂ■ad vivis tridek kvin jarojn, kaj naski°is al li ŮelaÂ.
13 Kaj ArpaÂ■ad vivis post la naski°o de Ůela kvarcent tri jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


14 Kaj Ůela vivis tridek jarojn, kaj naski°is al li Eber.
15 Kaj Ůela vivis post la naski°o de Eber kvarcent tri jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


16 Kaj Eber vivis tridek kvar jarojn, kaj naski°is al li Peleg.
17 Kaj Eber vivis post la naski°o de Peleg kvarcent tridek jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


18 Kaj Peleg vivis tridek jarojn, kaj naski°is al li Reu.
19 Kaj Peleg vivis post la naski°o de Reu ducent nař jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


20 Kaj Reu vivis tridek du jarojn, kaj naski°is al li Serug.
21 Kaj Reu vivis post la naski°o de Serug ducent sep jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


22 Kaj Serug vivis tridek jarojn, kaj naski°is al li NaÂor.
23 Kaj Serug vivis post la naski°o de NaÂor ducent jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


24 Kaj NaÂor vivis dudek nař jarojn, kaj naski°is al li TeraÂ.
25 Kaj NaÂor vivis post la naski°o de Tera cent dek nař jarojn, kaj naski°is al li filoj kaj filinoj.


26 Kaj Tera vivis sepdek jarojn, kaj naski°is al li Abram, NaÂor, kaj Haran.


27 Kaj jen estas la generaciaro de TeraÂ: al Tera naski°is Abram, NaÂor, kaj Haran; kaj al Haran naski°is Lot.
28 Kaj Haran mortis antař sia patro Tera en sia lando de naski°o, en Ur la Žaldea.
29 Kaj Abram kaj NaÂor prenis al si edzinojn; la nomo de la edzino de Abram estis Saraj, kaj la nomo de la edzino de NaÂor estis Milka, filino de Haran, kiu estis la patro de Milka kaj la patro de Jiska.
30 Kaj Saraj estis senfrukta kaj ne havis infanon.
31 Kaj Tera prenis sian filon Abram kaj sian nepon Lot, filo de Haran, kaj sian bofilinon Saraj, edzino de lia filo Abram; kaj ili eliris kune el Ur la Žaldea, por iri en la landon Kanaanan; kaj ili venis °is Žaran kaj enlo°i°is tie.
32 Kaj Tera atingis la a°on de ducent kvin jaroj, kaj Tera mortis en Žaran.

Ăapitro 12


1 Kaj la Eternulo diris al Abram: Iru el via lando, el inter via parencaro, kaj el la domo de via patro, al la lando, kiun Mi montros al vi.
2 Kaj Mi faros vin granda popolo, kaj Mi benos vin kaj grandigos vian nomon, kaj vi estos beno.
3 Kaj Mi benos viajn benantojn, kaj viajn malbenantojn Mi malbenos, kaj beni°os per vi Šiuj gentoj de la tero.
4 Kaj Abram iris, kiel la Eternulo diris al li, kaj kun li iris Lot. Kaj Abram havis la a°on de sepdek kvin jaroj, kiam li eliris el Žaran.
5 Kaj Abram prenis sian edzinon Saraj kaj sian nevon Lot, kaj ilian tutan havon, kiun ili akiris, kaj la homojn, kiujn ili akiris en Žaran; kaj ili eliris, por iri al la lando Kanaana; kaj ili venis en la landon Kanaanan.
6 Kaj Abram trapasis la landon °is la loko ŮeÂem, °is la kverko More; kaj la Kanaanidoj tiam lo°is en la lando.
7 Kaj la Eternulo aperis al Abram, kaj diris: Al via idaro Mi donos Ši tiun teron. Kaj li konstruis tie altaron al la Eternulo, kiu aperis al li.
8 Kaj de tie li translo°i°is al la monto, kiu estas oriente de Bet- El, kaj aran°is sian tendon tiamaniere, ke Bet-El estis okcidente kaj Aj oriente; kaj li konstruis tie altaron al la Eternulo kaj pre°adis al la Eternulo.
9 Kaj Abram iris pluen, Šiam pluen al sudo.


10 Kaj estis malsato en la lando. Kaj Abram malsupreniris Egiptujon, por tie lo°i kelktempe, Šar malfacila estis la malsato en la lando.
11 Kaj kiam li estis jam proksime de Egiptujo, li diris al sia edzino Saraj: Mi scias ja, ke vi estas virino belaspekta;
12 kaj kiam la Egiptoj vin vidos, ili diros: Tio estas lia edzino; kaj ili mortigos min, kaj vin ili lasos viva.
13 Diru do, ke vi estas mia fratino, por ke al mi estu bone pro vi kaj por ke mia animo restu viva pro vi.
14 Kaj kiam Abram venis Egiptujon, la Egiptoj vidis, ke la virino estas tre bela;
15 kaj vidis ■in la eminentuloj de Faraono, kaj ili lařdis ■in al Faraono; kaj oni prenis la virinon en la domon de Faraono.
16 Kaj al Abram estis bone pro ■i, kaj li havis ■afojn kaj bovojn kaj azenojn kaj sklavojn kaj sklavinojn kaj azeninojn kaj kamelojn.
17 Kaj la Eternulo punis per grandaj suferoj Faraonon kaj lian domon pro Saraj, la edzino de Abram.
18 Kaj Faraono alvokis Abramon, kaj diris: Kion vi faris al mi? kial vi ne diris al mi, ke ■i estas via edzino?
19 kial vi diris: Ůi estas mia fratino? Kaj mi prenis ■in al mi kiel edzinon. Kaj nun jen estas via edzino; prenu kaj foriru.
20 Kaj Faraono ordonis pri li al homoj, kaj ili forkondukis lin kaj lian edzinon kaj lian tutan havon.

Ăapitro 13


1 Kaj Abram supreniris el Egiptujo, li kaj lia edzino, kaj Šio, kio estis kun li, kaj kun li ankař Lot, direktante sin al sudo.
2 Kaj Abram estis tre riŠa je brutoj, ar°ento, kaj oro.
3 Kaj li dařrigis sian migradon de sudo °is Bet-El, °is la loko, kie antaře estis lia tendo inter Bet-El kaj Aj,
4 al la loko de la altaro, kiun li tie faris antaře; kaj Abram tie pre°is al la Eternulo.
5 Kaj ankař Lot, kiu iris kun Abram, havis ■afojn kaj bovojn kaj tendojn.
6 Kaj ne sufiŠis por ili la tero, ke ili lo°u kune, Šar ilia havo estis granda kaj ili ne povis lo°i kune.
7 Kaj estis malpaco inter la pa■tistoj de la brutaro de Abram kaj la pa■tistoj de la brutaro de Lot; kaj la Kanaanidoj kaj Perizidoj tiam lo°is en la lando.
8 Kaj Abram diris al Lot: Ne estu malpaco inter mi kaj vi kaj inter miaj pa■tistoj kaj viaj pa■tistoj, Šar ni estas fratoj.
9 La tuta tero estas ja antař vi; aparti°u do de mi: se vi iros maldekstren, mi iros dekstren; se vi iros dekstren, mi iros maldekstren.
10 Kaj Lot levis siajn okulojn kaj vidis, ke la tuta Širkařa╝o de Jordan, antař ol la Eternulo pereigis Sodomon kaj Gomoran, tuta estas akvumata kiel °ardeno de la Eternulo, kiel la lando Egipta, °is Coar.
11 Kaj Lot elektis al si la tutan Širkařa╝on de Jordan; kaj Lot ekiris orienten; kaj ili aparti°is unu de la alia:
12 Abram enlo°i°is en la lando Kanaana, kaj Lot enlo°i°is en la urboj de la Širkařa╝o kaj starigis siajn tendojn °is Sodom.
13 Kaj la lo°antoj de Sodom estis malbonaj kaj tre pekaj kontrař la Eternulo.
14 Kaj la Eternulo diris al Abram, post kiam Lot aparti°is de li: Levu viajn okulojn, kaj rigardu de la loko, sur kiu vi nun estas, norden kaj suden kaj orienten kaj okcidenten;
15 Šar la tutan teron, kiun vi vidas, Mi donos al vi kaj al via idaro por eterne.
16 Kaj Mi faros vian idaron kiel polvo de la tero; se iu povos kalkuli la polvon de la tero, li kalkulos ankař vian idaron.
17 Levi°u, trairu la landon lařlonge kaj lařlar°e, Šar al vi Mi °in donos.
18 Kaj Abram forprenis sian tendon, kaj iris kaj eklo°is en la arbareto Mamre, kiu estas en Žebron; kaj li konstruis tie altaron al la Eternulo.

Ăapitro 14


1 Kaj estis en la tempo de Amrafel, re°o de Ůinar, ArjoÂ, re°o de Elasar, Kedorlaomer, re°o de Elam, kaj Tidal, re°o de Gojim;
2 ili faris militon kontrař Bera, re°o de Sodom, kaj Bir■a, re°o de Gomora, Ůinab, re°o de Adma, kaj Ůemeber, re°o de Ceboim, kaj la re°o de Bela, kiu estas Coar.
3 Ăiuj Ši tiuj kunvenis en la valo Sidim, kiu nun estas la Sala Maro.
4 Dek du jarojn ili servis al Kedorlaomer, kaj en la dek-tria ili ribeli°is.
5 Kaj en la dek- kvara jaro venis Kedorlaomer, kaj la re°oj, kiuj estis kun li, kaj ili venkobatis la Rafaidojn en A■terot-Karnaim, kaj la Zuzidojn en Ham, kaj la Emidojn en Ůave-Kirjataim,
6 kaj la Žoridojn sur ilia monto Seir °is El-Paran, kiu estas Še la dezerto.
7 Kaj ili reiris kaj venis al En-Mi■pat, kiu estas Kade■, kaj venkobatis la tutan kampon de la Amalekidoj, kaj ankař la Amoridojn, kiuj lo°is en Žacacon-Tamar.
8 Kaj eliris la re°o de Sodom kaj la re°o de Gomora kaj la re°o de Adma kaj la re°o de Ceboim, kaj la re°o de Bela, kiu estas Coar, kaj komencis batalon kontrař ili en la valo Sidim,
9 kontrař Kedorlaomer, re°o de Elam, kaj Tidal, re°o de Gojim, kaj Amrafel, re°o de Ůinar, kaj ArjoÂ, re°o de Elasar; kvar re°oj kontrař kvin.
10 Kaj en la valo Sidim estis multe da bitumaj kavoj; kaj la re°oj de Sodom kaj Gomora forkuris kaj falis tien, kaj la restintoj kuris sur la monton.
11 Kaj ili prenis la tutan havon de Sodom kaj Gomora kaj ilian tutan man°ebla╝on, kaj foriris.
12 Ili prenis Loton, la nevon de Abram, kaj lian havon, Šar li lo°is en Sodom, kaj ili foriris.
13 Kaj venis forsavi°into kaj diris al Abram la Hebreo, kiu lo°is en la arbareto de Mamre la Amorido, frato de E■kol kaj frato de Aner, kiuj estis en interligo kun Abram.
14 Kaj Abram ařdis, ke lia frato estas kaptita, kaj li elkondukis siajn ekzercitojn, naskitajn en lia domo, tricent dek ok, kaj persekutis °is Dan.
15 Kaj li dividis sin kontrař ili en la nokto, li kaj liaj domanoj, kaj venkobatis ilin, kaj persekutis ilin °is Žoba, kiu estas maldekstre de Damasko.
16 Kaj li revenigis la tutan havon, kaj ankař sian fraton Lot kaj lian havon li revenigis, kaj ankař la virinojn kaj la popolon.
17 Kaj la re°o de Sodom eliris al li renkonte, kiam li revenis, venkinte Kedorlaomeron kaj la re°ojn, kiuj estis kun li, en la valon Ůave, kiu estas Valo de la Re°o.
18 Kaj Melkicedek, re°o de Salem, elportis panon kaj vinon. Li estis pastro de Dio Plejsupra.
19 Kaj li benis lin kaj diris: Benata estu Abram de Dio Plejsupra, la Kreinto de la Šielo kaj la tero;
20 kaj benata estu Dio Plejsupra, kiu transdonis viajn malamikojn en viajn manojn. Kaj Abram donis al li dekona╝on el Šio.
21 Kaj la re°o de Sodom diris al Abram: Donu al mi la homojn, kaj la havon prenu al vi.
22 Kaj Abram diris al la re°o de Sodom: Mi levas mian manon al la Eternulo, Dio Plejsupra, la Kreinto de la Šielo kaj la tero,
23 ke eŠ fadenon ař rimenon de ■uo mi ne prenos el Šio, kio apartenas al vi, por ke vi ne diru: Mi riŠigis Abramon;
24 escepto estos nur tio, kion man°is la junuloj, kaj la parto de la homoj, kiuj iris kun mi: Aner, E■kol, kaj Mamre; ili prenu sian parton.

Ăapitro 15


1 Post tiuj fari°oj la Eternulo diris al Abram en vizio jene: Ne timu, Abram, Mi estas via ■ildo; via rekompenco estas tre granda.
2 Kaj Abram diris: Ho Eternulo, mia Sinjoro, kion Vi donos al mi? mi vagas ja seninfane, kaj la administranto de mia domo estas Eliezer el Damasko.
3 Kaj Abram diris: Al mi Vi ne donis ja idaron, kaj jen mia domano estos mia heredanto.
4 Kaj tiam la Eternulo diris al li jene: Ăi tiu ne estos via heredanto; nur tiu, kiu eliros el via interna╝o, estos via heredanto.
5 Kaj Li elirigis lin eksteren, kaj diris: Rigardu al la Šielo kaj kalkulu la stelojn, se vi povas ilin kalkuli. Kaj Li diris al li: Tiel estos via idaro.
6 Kaj li kredis al la Eternulo; kaj tio estis kalkulita al li kiel virto.
7 Kaj Li diris al li: Mi estas la Eternulo, kiu elirigis vin el Ur la Žaldea, por doni al vi Ši tiun landon kiel poseda╝on.
8 Kaj li diris: Ho Eternulo, mia Sinjoro, per kio mi povas scii, ke mi °in posedos?
9 Kaj Li diris al li: Prenu por Mi bovinon trijaran kaj kaprinon trijaran kaj ■afon trijaran kaj turton kaj junan kolombon.
10 Kaj li alportis al Li Šion Ši tion, kaj Li distranŠis ilin lař la mezo kaj metis Šiujn partojn unu kontrař la alia, sed la birdojn Li ne distranŠis.
11 Kaj la rabobirdoj mallevi°is sur la kadavrojn, sed Abram ilin forpelis.
12 Ăe la subiro de la suno profunda dormo falis sur Abramon; kaj jen timego pro la granda mallumo atakis lin.
13 Kaj Li diris al Abram: Sciu, ke via idaro estos fremduloj en lando, kiu ne apartenos al ili; kaj oni sklavigos kaj turmentos ilin dum kvarcent jaroj.
14 Tamen la popolon, Še kiu ili estos sklavoj, Mi ju°os; kaj poste ili eliros kun granda havo.
15 Kaj vi foriros al viaj prapatroj en paco; vi estos entombigita en bona maljuneco.
16 Kaj en la kvara generacio ili revenos Ši tien; Šar la krimoj de la Amoridoj ankorař ne atingis plenecon.
17 Kiam la suno subiris kaj fari°is mallumo, subite forna fumo kaj fajra flamo trakuris inter tiuj distranŠita╝oj.
18 En tiu tago la Eternulo faris interligon kun Abram, dirante: Al via idaro Mi donos Ši tiun landon, de la rivero de Egiptujo °is la granda rivero, la rivero Eřfrato:
19 la Kenidojn kaj la Kenizidojn kaj la Kadmonidojn
20 kaj la Žetidojn kaj la Perizidojn kaj la Rafaidojn
21 kaj la Amoridojn kaj la Kanaanidojn kaj la Girga■idojn kaj la Jebusidojn.

Ăapitro 16


1 Kaj Saraj, la edzino de Abram, ne naskis al li; sed ■i havis sklavinon, Egiptinon, kies nomo estis Hagar.
2 Kaj Saraj diris al Abram: Jen la Eternulo ■losis min, ke mi ne nasku; eniru do al mia sklavino, eble mi havos infanojn per ■i. Kaj Abram obeis la voŠon de Saraj.
3 Kaj Saraj, la edzino de Abram, prenis Hagaron la Egiptinon, sian sklavinon, kiam pasis dek jaroj de la tempo, kiam Abram eklo°is en la lando Kanaana, kaj ■i donis ■in al sia edzo Abram kiel edzinon.
4 Kaj li venis al Hagar, kaj ■i gravedi°is. Kaj ■i vidis, ke ■i gravedi°is, kaj tiam ■ia sinjorino senvalori°is en ■iaj okuloj.
5 Kaj Saraj diris al Abram: Vi estas maljusta kontrař mi; mi donis mian sklavinon en viajn brakojn, sed kiam ■i vidis, ke ■i gravedi°is, mi senvalori°is en ■iaj okuloj; la Eternulo ju°u inter mi kaj vi.
6 Kaj Abram diris al Saraj: Jen via sklavino estas en viaj manoj, faru kun ■i Šion, kio plaŠas al vi. Kaj Saraj komencis premi ■in, kaj ■i forkuris.
7 Kaj trovis ■in an°elo de la Eternulo Še akva fonto en la dezerto, Še la fonto sur la vojo al Ůur.
8 Kaj li diris: Hagar, sklavino de Saraj, de kie vi venas kaj kien vi iras? Kaj ■i diris: De Saraj, mia sinjorino, mi forkuras.
9 Kaj la an°elo de la Eternulo diris al ■i: Reiru al via sinjorino, kaj humili°u sub ■iaj manoj.
10 Kaj la an°elo de la Eternulo diris al ■i: Mi multigos vian idaron tiel, ke pro multeco oni ne povos °in kalkuli.
11 Kaj la an°elo de la Eternulo diris al ■i: Jen vi estas graveda, kaj vi naskos filon; kaj vi donos al li la nomon I■mael, Šar la Eternulo ařdis vian suferon.
12 Kaj li estos homo sova°a; lia mano estos kontrař Šiuj, kaj la manoj de Šiuj kontrař li, kaj li lo°os antař Šiuj siaj fratoj.
13 Kaj la Eternulon, kiu parolis al ■i, ■i nomis: Dio-kiu-min-vidis; Šar ■i diris: Ăi tie mi vidis Tiun, kiu min vidas; kaj Šu mi poste vivas?
14 Tial oni nomis tiun puton puto de la Vivanto-Vidanto; °i estas inter Kade■ kaj Bered.
15 Kaj Hagar naskis al Abram filon; kaj Abram donis al sia filo, kiun naskis Hagar, la nomon I■mael.
16 Kaj Abram havis la a°on de okdek ses jaroj, kiam Hagar naskis I■maelon al Abram.

Ăapitro 17


1 Kiam Abram havis la a°on de nařdek nař jaroj, aperis la Eternulo al Abram, kaj diris al li: Mi estas Dio la Plejpotenca; iradu antař Mi kaj estu senpeka.
2 Kaj Mi faros Mian interligon inter Mi kaj vi, kaj Mi multigos vin tre forte.
3 Kaj Abram ╝etis sin viza°altere, kaj Dio parolis al li, dirante:
4 Jen estas Mia interligo kun vi: vi estos patro de multe da popoloj.
5 Kaj via nomo ne estos plu Abram, sed via nomo estos Abraham, Šar Mi faris vin patro de multe da popoloj.
6 Kaj Mi fruktigos vin tre multe, kaj Mi devenigos de vi popolojn, kaj re°oj devenos de vi.
7 Kaj Mi starigos Mian interligon inter Mi kaj vi kaj via idaro post vi en iliaj generacioj, eternan interligon, ke Mi estos Dio por vi kaj por via idaro post vi.
8 Kaj Mi donos al vi kaj al via idaro post vi la landon, en kiu vi lo°as kiel fremdulo, la tutan landon Kanaanan, por eterna poseda╝o, kaj Mi estos Dio por ili.
9 Kaj Dio diris al Abraham: Kaj vi gardu Mian interligon, vi kaj via idaro post vi en iliaj generacioj.
10 Jen estas Mia interligo, kiun vi devas gardi inter Mi kaj vi kaj via idaro post vi: Šiu virseksulo Še vi estu cirkumcidata.
11 Kaj cirkumcidu la karnon de via prepucio, kaj tio estu signo de interligo inter Mi kaj vi.
12 Kaj en la a°o de ok tagoj estu cirkumcidata Še vi en viaj generacioj Šiu virseksulo naskita en la domo ař aŠetita per mono Še iu aligentulo, kiu ne estas el via idaro.
13 Cirkumcidata estu Šiu naskita en via domo ař aŠetita per via mono, kaj Mia interligo estu sur via karno kiel interligo eterna.
14 Kaj se estos prepucihava virseksulo, kiu ne cirkumcidos la karnon de sia prepucio, tiu animo ekstermi°os el sia popolo: Mian interligon °i rompis.


15 Kaj Dio diris al Abraham: Vian edzinon Saraj ne nomu Saraj, sed ■ia nomo estu Sara.
16 Kaj Mi benos ■in, kaj Mi donos de ■i al vi filon; kaj Mi benos ■in, kaj de ■i devenos popoloj, re°oj de popoloj devenos de ■i.
17 Kaj Abraham ╝etis sin viza°altere, kaj ekridis, kaj diris en sia koro: Ău de homo centjara fari°os nasko, kaj Šu Sara la nařdekjara naskos?
18 Kaj Abraham diris al Dio: Ho, ke I■mael vivu antař Vi!
19 Kaj Dio diris: Efektive Sara, via edzino, naskos al vi filon, kaj vi donos al li la nomon Isaak; kaj Mi starigos Mian interligon kun li kiel interligon eternan por lia idaro post li.
20 Ankař pri I■mael Mi ařdis vin: jen Mi benis lin, kaj Mi fruktigos lin kaj Mi multigos lin tre forte; dek du princoj naski°os de li, kaj Mi devenigos de li grandan popolon.
21 Sed Mian interligon Mi starigos kun Isaak, kiun naskos al vi Sara en Ši tiu tempo en la venonta jaro.
22 Kaj Li Šesis paroli kun li, kaj Dio levi°is for de Abraham.
23 Kaj Abraham prenis sian filon I■mael kaj Šiujn naskitajn en lia domo kaj Šiujn aŠetitajn per lia mono, Šiun virseksulon el la homoj de la domo de Abraham, kaj li cirkumcidis la karnon de ilia prepucio en tiu sama tago, kiel diris al li Dio.
24 Kaj Abraham havis la a°on de nařdek nař jaroj, kiam li cirkumcidis la karnon de sia prepucio.
25 Kaj lia filo I■mael havis la a°on de dek tri jaroj, kiam la karno de lia prepucio estis cirkumcidita.
26 En tiu sama tago estis cirkumciditaj Abraham kaj lia filo I■mael;
27 kaj Šiuj liaj domanoj, kiuj naski°is en la domo ař estis aŠetitaj per mono Še aligentulo, estis cirkumciditaj kune kun li.

Ăapitro 18


1 Kaj aperis al li la Eternulo en la arbareto Mamre, kiam li sidis Še la pordo de la tendo dum la varmego de la tago.
2 Kiam li levis siajn okulojn, li vidis, ke jen tri viroj staras antař li. Ekvidinte, li kuris al ili renkonte de la pordo de la tendo kaj klini°is antař ili °is la tero.
3 Kaj li diris: Mia sinjoro! se mi trovis plaŠon en viaj okuloj, ne pasu preter vian sklavon.
4 Oni alportos iom da akvo, kaj vi lavu viajn piedojn kaj ripozu sub la arbo.
5 Kaj mi alportos pecon da pano, por ke vi fortigu viajn korojn; poste vi foriros; Šar por tio vi pasis preter via sklavo. Kaj ili diris: Faru tiel, kiel vi diris.
6 Kaj Abraham rapidis en la tendon al Sara, kaj diris: Rapide prenu tri mezurojn da plej bona faruno, knedu, kaj faru kukojn.
7 Kaj ankař al la bovoj Abraham kuris, kaj li prenis bovidon delikatan kaj bonan kaj donis al la junulo, kaj tiu rapide pretigis °in.
8 Kaj li prenis buteron kaj lakton kaj la pretigitan bovidon kaj metis antař ilin, kaj li staris apud ili sub la arbo, kaj ili man°is.
9 Kaj ili diris al li: Kie estas Sara, via edzino? Kaj li respondis: Jen ■i estas en la tendo.
10 Kaj Li diris: Mi revenos al vi en la sama jartempo, kaj tiam estos filo Še Sara, via edzino. Kaj Sara ařskultis Še la pordo de la tendo, kiu estis malantař Li.
11 Kaj Abraham kaj Sara estis maljunuloj de profunda a°o; Še Sara Šesi°is la virinaj ordinara╝oj.
12 Kaj Sara ekridis interne, dirante: Ău kiam mi kaduki°is, mi havus ankorař volupton? kaj mia sinjoro estas ja maljuna!
13 Kaj la Eternulo diris al Abraham: Kial do Sara ridas, dirante: Ău efektive mi naskos, kiam mi maljuni°is?
14 Ău por la Eternulo io estas malfacila? en la difinita tempo Mi revenos al vi en la venonta jaro, kaj Sara havos filon.
15 Sed Sara malkonfesis, dirante: Mi ne ridis; Šar ■i timis. Sed Li diris: Ne, vi ridis.


16 Kaj levi°is de tie la viroj kaj direkti°is al Sodom: kaj Abraham iris kun ili, por akompani ilin.
17 Kaj la Eternulo diris: Ău mi ka■os antař Abraham, kion Mi faras?
18 Abraham fari°os ja popolo granda kaj potenca, kaj per li beni°os Šiuj popoloj de la tero.
19 Ăar Mi lin elektis, por ke li ordonu al siaj filoj kaj al sia domo post si, ke ili observu la vojon de la Eternulo, agante virte kaj juste; por ke la Eternulo plenumu pri Abraham, kion Li diris pri li.
20 Kaj la Eternulo diris: Ăar la kriado de Sodom kaj Gomora estas granda kaj ilia pekado estas tre peza,
21 tial Mi malsupreniros, kaj rigardos, Šu ili plene agas tiel, kiel estas la kriado, kiu venis al Mi, ař ne; Mi scii°os.
22 Kaj la viroj turni°is de tie kaj iris al Sodom; kaj Abraham staris ankorař antař la Eternulo.
23 Kaj Abraham alproksimi°is, kaj diris: Ău Vi ankař pereigos virtulon kune kun malvirtulo?
24 Eble ekzistas kvindek virtuloj en la urbo: Šu Vi tiam pereigos kaj ne indulgos la lokon pro la kvindek virtuloj, kiuj estas en °i?
25 Ne decas por Vi agi tiamaniere, ke Vi mortigu virtulon kune kun malvirtulo, ke virtulo estu kiel malvirtulo; ne decas por Vi, ke la Ju°anto de la tuta tero agu maljuste.
26 Kaj la Eternulo diris: Se Mi trovos en Sodom kvindek virtulojn en la urbo, Mi indulgos la tutan lokon pro ili.
27 Kaj Abraham respondis, dirante: Jen mi ekkura°is paroli al mia Sinjoro, kvankam mi estas polvo kaj cindro;
28 eble al la kvindeko da virtuloj mankos kvin: Šu Vi pereigos pro la kvin la tutan urbon? Kaj Li diris: Mi ne pereigos, se Mi trovos tie kvardek kvin.
29 Kaj li plue parolis al Li kaj diris: Eble trovi°os tie kvardek? Kaj Li diris: Mi ne faros tion pro la kvardek.
30 Kaj li diris: Ne koleru, mia Sinjoro, ke mi parolos plue: eble trovi°os tie tridek? Kaj Li diris: Mi ne faros, se Mi trovos tie tridek.
31 Kaj li diris: Jen mi ekkura°is paroli al mia Sinjoro: eble trovi°os dudek? Kaj Li diris: Mi ne pereigos pro la dudek.
32 Kaj li diris: Ne koleru, mia Sinjoro, ke mi parolos ankorař nur unu fojon: eble trovi°os tie dek? Kaj Li diris: Mi ne pereigos pro la dek.
33 Kaj la Eternulo foriris, kiam Li Šesis paroli kun Abraham; kaj Abraham reiris al sia loko.

Ăapitro 19


1 Kaj la du an°eloj venis Sodomon vespere, kaj Lot tiam sidis Še la pordego de Sodom. Kiam Lot ilin ekvidis, li levi°is renkonte al ili kaj klini°is viza°altere.
2 Kaj li diris: Mi petas vin, sinjoroj, envenu en la domon de via sklavo kaj pasigu la nokton kaj lavu viajn piedojn, kaj vi levi°os matene kaj iros vian vojon. Kaj ili diris: Ne, ni pasigos la nokton sur la strato.
3 Kaj li tre petegis ilin, kaj ili direktis sin al li kaj envenis en lian domon; kaj li faris al ili festenon, kaj li bakis macojn, kaj ili man°is.
4 Antař ol ili ku■i°is, la homoj de la urbo, la homoj de Sodom, Širkařis la domon, de la junuloj °is la maljunuloj, la tuta popolo, de Šiuj finoj.
5 Kaj ili vokis Loton, kaj diris al li: Kie estas la viroj, kiuj venis al vi dum la nokto? elirigu ilin al ni, por ke ni ilin ekkonu.
6 Kaj Lot eliris al ili antař la sojlon, kaj la pordon li ■losis post si.
7 Kaj li diris: Ho, miaj fratoj, ne agu malbone!
8 Jen mi havas du filinojn, kiuj ankorař ne ekkonis viron; mi elirigos ilin al vi, kaj faru kun ili, kion vi deziras; nur al tiuj viroj nenion faru, Šar por tio ili venis sub la ombron de mia tegmento.
9 Sed ili diris: Iru for! Kaj ili diris plue: Vi venis Ši tien kiel fremdulo, kaj vi volas ju°i! nun ni pli malbone agos kun vi, ol kun ili. Kaj ili tre insiste postulis de la viro, de Lot, kaj ili aliris, por elrompi la pordon.
10 Tiam tiuj viroj etendis siajn manojn kaj envenigis Loton al si en la domon, kaj la pordon ili ■losis;
11 kaj la homojn, kiuj estis antař la sojlo de la domo, ili frapis per blindeco, de la malgrandaj °is la grandaj, tiel ke tiuj laci°is, serŠante la pordon.
12 Kaj la viroj diris al Lot: Kiun vi havas Ši tie? bofilon, ař viajn filojn ař viajn filinojn, ař Šiun ajn, kiun vi havas en la urbo, elirigu ilin el Ši tiu loko;
13 Šar ni ekstermos Ši tiun lokon, Šar granda fari°is ilia kriado antař la Eternulo, kaj la Eternulo sendis nin, por °in pereigi.
14 Kaj Lot eliris, kaj parolis kun siaj bofiloj, prenontaj liajn filinojn, kaj diris: Levi°u, eliru el Ši tiu loko, Šar la Eternulo pereigos la urbon. Sed liaj bofiloj rigardis lin kiel ■ercanton.
15 Kiam levi°is la matenru°o, la an°eloj rapidigis Loton, dirante: Levi°u, prenu vian edzinon kaj ambař viajn filinojn, kiuj Ši tie trovi°as, por ke vi ne pereu pro la krimeco de la urbo.
16 Sed Šar li malrapidis, tial la viroj kaptis lian manon kaj la manon de lia edzino kaj la manojn de liaj du filinoj, pro kompato de la Eternulo al li, kaj ili elirigis lin kaj metis lin ekster la urbon.
17 Kaj kiam ili elkondukis lin eksteren, ili diris al li: Savu vin pro via animo; ne rigardu malantařen kaj haltu nenie en la tuta Širkařa╝o; sur la monton savu vin, por ke vi ne pereu.
18 Kaj Lot diris al ili: Ho, ne, mia Sinjoro!
19 Jen Via sklavo plaŠis al Vi, kaj granda estas la favorkoreco, kiun Vi montris al mi, konservante la vivon al mia animo; sed mi ne povas savi min sur la monton, Šar povus trafi min malfeliŠo kaj mi mortus.
20 Jen Ši tiu urbo estas sufiŠe proksima, por kuri tien, kaj °i estas malgranda; mi savos min tien; °i estas ja malgranda; kaj mia animo restos viva.
21 Kaj Li diris al li: Jen Mi komplezos al vi ankař en Ši tiu afero, kaj Mi ne renversos la urbon, pri kiu vi parolis.
22 Rapide savu vin tien, Šar Mi nenion povas fari, °is vi venos tien. Tial tiu urbo ricevis la nomon Coar.
23 La suno levi°is super la teron, kiam Lot venis Coaron.
24 Kaj la Eternulo pluvigis sur Sodomon kaj Gomoran sulfuron kaj fajron de la Eternulo el la Šielo.
25 Kaj Li ruinigis tiujn urbojn kaj la tutan Širkařa╝on kaj Šiujn lo°antojn de la urboj kaj la kreska╝ojn de la tero.
26 Kaj lia edzino ekrigardis malantařen, kaj ■i fari°is kolono el salo.
27 Kaj matene Abraham levi°is kaj iris al la loko, kie li estis starinta antař la Eternulo;
28 kaj li ekrigardis en la direkto al Sodom kaj Gomora kaj al la tuta lando de la Širkařa╝o, kaj li vidis, ke jen fumo levi°as de la tero kiel fumo el forno.


29 Kaj kiam Dio estis pereiganta la urbojn de la Širkařa╝o, Li rememoris pri Abraham, kaj Li elirigis Loton el la mezo de la ruinigado, kiam Li estis ruiniganta la urbojn, en kiuj lo°is Lot.


30 Kaj Lot eliris el Coar kaj eklo°is sur la monto, kaj liaj du filinoj kun li; Šar li timis lo°i en Coar. Kaj li lo°is en kaverno, li kaj liaj du filinoj.
31 Kaj la pli maljuna diris al la pli juna: Nia patro estas maljuna, kaj en la lando ne ekzistas viro, kiu envenus al ni lař la moro de la tuta tero;
32 tial ni ebriigu nian patron per vino, kaj ni ku■u kun li, por ke ni aperigu de nia patro idaron.
33 Kaj ili ebriigis sian patron per vino en tiu nokto; kaj venis la pli maljuna kaj ku■is kun sia patro; kaj li ne sciis, kiam ■i ku■i°is kaj kiam ■i levi°is.
34 La morgařan tagon la pli maljuna diris al la pli juna: Jen mi ku■is hierař kun mia patro; ni ebriigu lin per vino ankař en Ši tiu nokto, kaj vi venu, ku■u kun li, por ke ni aperigu de nia patro idaron.
35 Kaj ili ankař en Ši tiu nokto ebriigis sian patron per vino; kaj la pli juna iris kaj ku■is kun li; kaj li ne sciis, kiam ■i ku■i°is kaj kiam ■i levi°is.
36 Kaj ambař filinoj de Lot gravedi°is de sia patro.
37 Kaj la pli maljuna naskis filon, kaj ■i donis al li la nomon Moab; li estas la prapatro de la Moabidoj °is nun.
38 Kaj la pli juna ankař naskis filon, kaj ■i donis al li la nomon Ben-Ami; li estas la prapatro de la Amonidoj °is nun.

Ăapitro 20


1 Kaj Abraham ekmigris de tie al la lando suda, kaj li eklo°is inter Kade■ kaj Ůur; kaj li lo°is kiel fremdulo en Gerar.
2 Kaj Abraham diris pri sia edzino Sara: Ůi estas mia fratino. Kaj AbimeleÂ, re°o de Gerar, sendis kaj prenis Saran.
3 Kaj Dio venis al Abimele nokte en la son°o, kaj diris al li: Vi mortos pro la virino, kiun vi prenis, Šar ■i estas edzino de edzo.
4 Sed Abimele ne alproksimi°is al ■i, kaj li diris: Mia Sinjoro! Šu vi mortigos ankař senkulpan popolon?
5 Li diris ja al mi: Ůi estas mia fratino; kaj ■i ankař diris al mi: Li estas mia frato. En senkulpeco de mia koro kaj en pureco de miaj manoj mi faris tion.
6 Kaj Dio diris al li en la son°o: Mi ankař scias, ke en senkulpeco de via koro vi tion faris, kaj tial Mi detenis vin, ke vi ne peku kontrař Mi, tial Mi ne lasis, ke vi kuntu■i°u kun ■i.
7 Kaj nun redonu la edzinon al la edzo, Šar li estas profeto, kaj li pre°os pri vi, kaj vi restos viva; sed se vi ne redonos, tiam sciu, ke vi mortos, vi kaj Šiuj viaj.
8 Kaj Abimele levi°is frue matene, kaj li vokis Šiujn siajn sklavojn kaj rakontis Šion Ši tion al iliaj oreloj; kaj la homoj tre ektimis.
9 Kaj Abimele vokis Abrahamon, kaj diris al li: Kion vi faris al ni? kaj per kio mi pekis antař vi, ke vi venigis sur min kaj sur mian regnon grandan pekon? aferojn, kiuj ne estas farataj, vi faris kontrař mi.
10 Kaj Abimele diris al Abraham: Kion vi vidis, kiam vi faris tiun aferon?
11 Kaj Abraham diris: Mi pensis, ke ne ekzistas timo antař Dio en Ši tiu loko, kaj ke oni mortigos min pro mia edzino.
12 Kaj efektive ■i estas mia fratino, filino de mia patro, nur ne filino de mia patrino; kaj ■i fari°is mia edzino.
13 Kaj kiam Dio elmigrigis min el la domo de mia patro, mi diris al ■i: Faru al mi Ši tiun komplezon, en kian ajn lokon ni venos, diru pri mi: Li estas mia frato.
14 Kaj Abimele prenis ■afojn kaj bovojn kaj sklavojn kaj sklavinojn kaj donis al Abraham, kaj li redonis al li lian edzinon Sara.
15 Kaj Abimele diris: Jen mia lando estas antař vi; kie plaŠas al vi, tie lo°i°u.
16 Kaj al Sara li diris: Jen mi donis mil ar°entajn monerojn al via frato; tio estu al vi kovro por la okuloj antař Šiuj, kiuj estas kun vi, kaj antař Šiuj vi estas pravigita.
17 Kaj Abraham ekpre°is al Dio; kaj Dio sanigis AbimeleÂon kaj lian edzinon kaj liajn sklavinojn, kaj ili komencis naski.
18 Ăar la Eternulo estis ■losinta Šiujn uterojn en la domo de Abimele pro Sara, la edzino de Abraham.

Ăapitro 21


1 Kaj la Eternulo rememoris Saran, kiel Li diris, kaj la Eternulo faris al Sara, kiel Li parolis.
2 Kaj Sara gravedi°is kaj naskis al Abraham filon en lia maljuneco, en la difinita tempo, pri kiu Dio al li diris.
3 Kaj Abraham donis al sia filo, kiu naski°is al li, kiun naskis al li Sara, la nomon Isaak.
4 Kaj Abraham cirkumcidis sian filon Isaak, kiam tiu havis la a°on de ok tagoj, kiel ordonis al li Dio.
5 Kaj Abraham havis la a°on de cent jaroj, kiam naski°is al li lia filo Isaak.
6 Kaj Sara diris: Ridinda╝on faris al mi Dio; Šiu, kiu ařdos, ridos pri mi.
7 Kaj ■i diris: Kiu dirus al Abraham, ke Sara mamnutros infanojn? Šar mi naskis filon en lia maljuneco.


8 Kaj la infano kreskis, kaj °i estis demamigita, kaj Abraham faris grandan festenon en la tago, en kiu Isaak estis demamigita.
9 Kaj Sara vidis, ke la filo de Hagar la Egiptino, kiun Ši tiu naskis al Abraham, mokas.
10 Kaj ■i diris al Abraham: Forpelu Ši tiun sklavinon kaj ■ian filon; Šar la filo de Ši tiu sklavino ne heredos kun mia filo, kun Isaak.
11 Kaj la afero forte malplaŠis al Abraham pro lia filo.
12 Kaj Dio diris al Abraham: ěi ne malplaŠu al vi pro la knabo kaj pro via sklavino; pri Šio, kion diros al vi Sara, obeu ■ian voŠon; Šar per Isaak oni nomos vian idaron.
13 Sed ankař el la filo de la sklavino Mi kreskigos popolon, Šar li estas via semo.
14 Kaj Abraham levi°is frue matene, kaj prenis panon kaj felsakon kun akvo kaj donis al Hagar, metante °in sur ■ian ■ultron, ankař la infanon, kaj foririgis ■in; kaj ■i iris, kaj ■i erarvagis en la dezerto Beer- Ůeba.
15 Kaj konsumi°is la akvo de la felsako, kaj ■i ╝etis la infanon sub unu el la arbeta╝oj.
16 Kaj ■i iris kaj sidi°is kontraře, en la malproksimeco de pafo el pafarko; Šar ■i diris: Mi ne povas rigardi la morton de la infano. Kaj ■i sidi°is kontraře, kaj ■i komencis lařte plori.
17 Kaj Dio ařdis la voŠon de la knabo; kaj an°elo de Dio vokis Hagaron el la Šielo, kaj diris al ■i: Kio estas al vi, Hagar? ne timu, Šar Dio ařdis la voŠon de la knabo el la loko, kie li estas.
18 Levi°u, prenu la knabon kaj tenu lin per via mano, Šar grandan popolon Mi faros el li.
19 Kaj Dio malfermis ■iajn okulojn, kaj ■i ekvidis puton kun akvo, kaj ■i iris kaj plenigis la felsakon per akvo kaj trinkigis la knabon.
20 Kaj Dio estis kun la knabo, kaj li grandi°is kaj lo°is en la dezerto kaj fari°is arkpafisto.
21 Kaj li lo°is en la dezerto Paran; kaj lia patrino prenis al li edzinon el la lando Egipta.


22 Kaj en tiu tempo Abimele kaj lia militestro PiÂol diris al Abraham jene: Dio estas kun vi en Šio, kion vi faras;
23 nun ╝uru do al mi per Dio, ke vi ne agos malfidele kun mi, nek kun mia filo, nek kun mia nepo; ke tiel same favorkore, kiel mi agis kun vi, vi agos kun mi, kaj kun la lando, en kiu vi lo°as kiel fremdulo.
24 Kaj Abraham diris: Mi ╝uras.
25 Kaj Abraham riproŠis AbimeleÂon pro la akva puto, kiun perforte forprenis la sklavoj de AbimeleÂ.
26 Kaj Abimele diris: Mi ne scias, kiu faris tion, kaj ankař vi ne diris al mi; mi eŠ ne ařdis pri tio °is hodiař.
27 Kaj Abraham prenis ■afojn kaj bovojn kaj donis al AbimeleÂ, kaj ili ambař starigis inter si interligon.
28 Kaj Abraham starigis sep ■afidojn aparte.
29 Kaj Abimele diris al Abraham: Por kio estas tiuj sep ■afidoj, kiujn vi starigis aparte?
30 Kaj tiu diris: Sep ■afidojn prenu el mia mano, por ke ili estu por mi atesto, ke mi elfosis tiun puton.
31 Tial tiu loko havas la nomon Beer-Ůeba, Šar tie ili ambař ╝uris.
32 Kaj ili starigis interligon en Beer-Ůeba. Kaj Abimele kaj lia militestro PiÂol levi°is kaj reiris en la landon de la Fili■toj.
33 Kaj Abraham plantis tamariskon en Beer-Ůeba, kaj pre°is tie al la Eternulo, la Dio eterna.
34 Kaj Abraham lo°is en la lando de la Fili■toj longan tempon.

Ăapitro 22


1 Post tiuj okazinta╝oj Dio provis Abrahamon, kaj diris al li: Abraham! Kaj tiu respondis: Jen mi estas.
2 Kaj Li diris: Prenu vian filon, vian solan, kiun vi amas, Isaakon, kaj iru en la landon Morija, kaj oferu lin tie kiel bruloferon sur unu el la montoj, kiun Mi montros al vi.
3 Kaj Abraham levi°is frue matene kaj selis sian azenon kaj prenis siajn du junulojn kun si kaj sian filon Isaak; kaj li fendis lignon por brulofero, kaj levi°is kaj iris al tiu loko, pri kiu diris al li Dio.
4 En la tria tago Abraham levis siajn okulojn kaj ekvidis la lokon de malproksime.
5 Kaj Abraham diris al siaj junuloj: Restu Ši tie kun la azeno, kaj mi kun la knabo iros tien, kaj ni adorklini°os kaj revenos al vi.
6 Kaj Abraham prenis la lignon por la brulofero kaj metis °in sur sian filon Isaak, kaj li prenis en sian manon la fajron kaj la tranŠilon; kaj ili iris ambař kune.
7 Kaj Isaak diris al sia patro Abraham: Mia patro! Kaj tiu respondis: Jen mi estas, mia filo. Kaj li diris: Jen estas la fajro kaj la ligno, sed kie estas la ■afo por la brulofero?
8 Kaj Abraham diris: Dio antařvidos al Si la ■afon por la brulofero, mia filo. Kaj ili iris ambař kune.
9 Kaj ili venis al la loko, pri kiu diris al li Dio; kaj Abraham konstruis tie la altaron kaj surmetis la lignon, kaj ligis sian filon Isaak kaj metis lin sur la altaron super la ligno.
10 Kaj Abraham etendis sian manon kaj prenis la tranŠilon, por buŠi sian filon.
11 Kaj ekvokis al li an°elo de la Eternulo el la Šielo, kaj diris: Abraham, Abraham! Kaj li respondis: Jen mi estas.
12 Kaj Tiu diris: Ne etendu vian manon sur la knabon, kaj faru al li nenion; Šar nun Mi scias, ke vi timas Dion kaj vi ne indulgis pro Mi vian filon, la solan.
13 Kaj Abraham levis siajn okulojn, kaj vidis, ke jen vir■afo malantaře impliki°is per la kornoj en la arbeta╝oj. Kaj Abraham iris kaj prenis la vir■afon, kaj oferis °in kiel bruloferon anstatař sia filo.
14 Kaj Abraham donis al tiu loko la nomon: La Eternulo Vidas; tial oni ankorař nun diras: Sur la monto, kie la Eternulo aperas.
15 Kaj denove an°elo de la Eternulo vokis al Abraham el la Šielo,
16 kaj diris: Mi ╝uras per Mi, diras la Eternulo, ke Šar vi faris tiun aferon kaj ne indulgis vian filon, la solan;
17 tial Mi benos vin kaj Mi multigos vian idaron simile al la steloj de la Šielo kaj al la sablo sur la bordo de la maro; kaj via idaro posedos la pordegojn de siaj malamikoj.
18 Kaj beni°os per via idaro Šiuj popoloj de la tero, pro tio, ke vi obeis Mian voŠon.
19 Kaj Abraham revenis al siaj junuloj, kaj ili levi°is kaj iris kune al Beer-Ůeba; kaj Abraham lo°is en Beer-Ůeba.


20 Post tiuj okazinta╝oj oni sciigis al Abraham, dirante: Jen ankař Milka naskis infanojn al via frato NaÂor:
21 la unuenaskiton Uc, kaj lian fraton Buz, kaj Kemuelon, la patron de Aram;
22 kaj Kesedon kaj Žazon kaj Pilda■on kaj Jidlafon kaj Betuelon.
23 Kaj de Betuel naski°is Rebeka. Ăi tiujn ok naskis Milka al NaÂor, la frato de Abraham.
24 Kaj lia kromvirino, nome Reuma, ankař naskis: TebaÂon kaj GaÂamon kaj TaÂa■on kaj MaaÂan.

Ăapitro 23


1 Kaj la vivo de Sara estis cent dudek sep jaroj; tiom estis la jaroj de la vivo de Sara.
2 Kaj Sara mortis en Kirjat-Arba, kiu estas Žebron, en la lando Kanaana. Kaj Abraham venis, por funebri pri Sara kaj plori pri ■i.
3 Kaj Abraham levi°is for de sia mortintino, kaj diris al la filoj de Žet jene:
4 Fremdulo kaj paslo°anto mi estas Še vi; donu al mi posedotan lokon por tombo inter vi, por ke mi enterigu mian mortintinon, kiu estas antař mi.
5 Kaj la filoj de Žet respondis al Abraham, dirante al li:
6 Ařskultu nin, nia sinjoro! vi estas princo de Dio inter ni; en la plej elektitaj niaj tomboj enterigu vian mortintinon; neniu el ni rifuzos al vi sian tomblokon, por enterigi vian mortintinon.
7 Kaj Abraham levi°is, kaj profunde klini°is antař la popolo de la lando, antař la filoj de Žet.
8 Kaj li diris al ili jene: Se plaŠas al vi, ke mi enterigu mian mortintinon, kiu estas antař mi, tiam ařskultu min kaj petu por mi Efronon, la filon de CoÂar,
9 ke li donu al mi la duoblan kavernon, kiun li havas en la fino de sia kampo; por plena sumo da mono li donu °in al mi inter vi por tomba poseda╝o.
10 Kaj Efron sidis inter la filoj de Žet, kaj respondis Efron la Žetido al Abraham ařdeble por la filoj de Žet, antař Šiuj, kiuj venis en la pordegon de lia urbo, dirante:
11 Ne, mia sinjoro, ařskultu min! la kampon mi donas al vi, kaj la kavernon, kiu estas sur °i, al vi mi donas, antař la okuloj de la filoj de mia popolo mi donas °in al vi; enterigu vian mortintinon.
12 Kaj Abraham profunde klini°is antař la popolo de la lando.
13 Kaj li diris al Efron ařdeble por la popolo de la lando jene: Mi petas, ařskultu min: mi donas monon por la kampo; prenu de mi, kaj mi enterigos tie mian mortintinon.
14 Kaj Efron respondis al Abraham, dirante al li:
15 Mia sinjoro, ařskultu min: la tero valoras kvarcent siklojn; sed kio °i estas inter mi kaj vi? enterigu vian mortintinon.
16 Kaj Abraham ařskultis Efronon, kaj Abraham pesis al Efron la monon, pri kiu li parolis ařdeble por la filoj de Žet, kvarcent siklojn da ar°ento, uzata en la komerco.
17 Kaj la kampo de Efron kun la duobla kaverno, kiu estis antař Mamre, la kampo kaj la kaverno sur °i kaj Šiuj arboj sur la kampo, inter Šiuj °iaj limoj Širkaře, fari°is
18 poseda╝o de Abraham antař la okuloj de la filoj de Žet, de Šiuj, kiuj venis en la pordegon de lia urbo.
19 Kaj post tio Abraham enterigis sian edzinon Sara en la duobla kaverno de la kampo, antař Mamre, kiu estas Žebron, en la lando Kanaana.
20 Kaj la kampo kaj la kaverno sur °i fari°is tomba poseda╝o de Abraham, kiun li akiris de la filoj de Žet.

Ăapitro 24


1 Kaj Abraham estis maljuna kaj en profunda a°o. Kaj la Eternulo benis Abrahamon en Šio.
2 Kaj Abraham diris al sia sklavo, la administranto de lia domo, kiu regis Šion, kio apartenis al li: Metu vian manon sub mian femuron;
3 kaj mi ╝urigas vin per la Eternulo, la Dio de la Šielo kaj la Dio de la tero, ke vi ne prenos edzinon por mia filo el la filinoj de la Kanaanidoj, inter kiuj mi lo°as;
4 sed en mian landon kaj en mian patrujon vi iros kaj vi prenos edzinon por mia filo Isaak.
5 Kaj la sklavo diris al li: Eble la virino ne volos iri kun mi en Ši tiun landon; Šu mi tiam devas revenigi vian filon en la landon, el kiu vi eliris?
6 Kaj Abraham diris al li: Gardu vin, ne revenigu mian filon tien.
7 La Eternulo, la Dio de la Šielo, kiu prenis min el la domo de mia patro kaj el mia patrujo, kaj diris al mi kaj ╝uris al mi, dirante: Al via idaro Mi donos Ši tiun landon--Li sendos Sian an°elon antař vi, kaj vi prenos edzinon por mia filo el tie.
8 Kaj se la virino ne volos iri kun vi, tiam vi fari°os libera de Ši tiu mia ╝uro; nur mian filon ne revenigu tien.
9 Kaj la sklavo metis sian manon sub la femuron de sia sinjoro Abraham kaj ╝uris al li pri tiu afero.
10 Kaj la sklavo prenis dek kamelojn el la kameloj de sia sinjoro, kaj li iris; kaj Šiaj bona╝oj de lia sinjoro estis en liaj manoj. Kaj li levi°is kaj iris Mezopotamion, al la urbo NaÂor.
11 Kaj li genuigis la kamelojn ekstere de la urbo, Še puto kun akvo, en vespera tempo, en la tempo, kiam eliras la virinoj, por Šerpi akvon.
12 Kaj li diris: Ho Eternulo, Dio de mia sinjoro Abraham, sukcesigu min hodiař kaj faru favorkora╝on al mia sinjoro Abraham.
13 Jen mi staras apud la fonto da akvo, kaj la filinoj de la urbanoj eliras, por Šerpi akvon;
14 kaj la junulinon, al kiu mi diros: Volu klini vian kruŠon, ke mi trinku, kaj ■i diros: Trinku, kaj mi trinkigos ankař viajn kamelojn--■in Vi destinis por Via sklavo Isaak; kaj per tio mi scii°os, ke Vi faris favorkora╝on al mia sinjoro.
15 Kaj antař ol li finis paroli, jen eliras Rebeka, kiu estis naskita al Betuel, la filo de Milka, edzino de NaÂor, frato de Abraham; kaj ■ia kruŠo estis sur ■ia ■ultro.
16 Kaj la junulino estis tre belaspekta, virgulino, kiun ankorař ne ekkonis viro. Kaj ■i malsupreniris al la fonto kaj plenigis sian kruŠon kaj iris supren.
17 Kaj la sklavo kuris al ■i renkonte, kaj diris: Volu lasi min trinki iom da akvo el via kruŠo.
18 Kaj ■i diris: Trinku, mia sinjoro; kaj ■i rapide mallevis la kruŠon sur sian manon, kaj ■i donis al li trinki.
19 Kaj kiam ■i sufiŠe lin trinkigis, ■i diris: Ankař por viaj kameloj mi Šerpos, °is ili finos trinki.
20 Kaj rapide ■i elver■is el sia kruŠo en la trinkujon, kaj kuris denove al la puto, por Šerpi por Šiuj liaj kameloj.
21 Kaj la viro admiris ■in silente, por konvinki°i, Šu la Eternulo prosperigis lian vojon ař ne.
22 Kaj kiam la kameloj Šesis trinki, tiam la viro prenis oran ringon, havantan la pezon de duono de siklo, kaj du braceletojn por ■iaj manoj, havantajn la pezon de dek sikloj da oro.
23 Kaj li diris: Kies filino vi estas? volu diri al mi; Šu en la domo de via patro estas loko por ni, por tradormi la nokton?
24 Kaj ■i diris al li: Mi estas filino de Betuel, filo de Milka, kiun ■i naskis al NaÂor.
25 Kaj ■i diris al li: Ankař da pajlo kaj da fura°o ni havas multe, kaj ankař lokon, por ke vi tradormu la nokton.
26 Kaj la viro klini°is kaj faris adoron al la Eternulo.
27 Kaj li diris: Glorata estu la Eternulo, la Dio de mia sinjoro Abraham, kiu ne lasis sen Sia favorkoreco kaj vereco mian sinjoron. Per la vojo, kiun mi iris, la Eternulo alkondukis min al la domo de la frato de mia sinjoro.
28 Kaj la junulino kuris, kaj rakontis tiujn aferojn en la domo de sia patrino.
29 Kaj Rebeka havis fraton, kiu estis nomata Laban. Kaj Laban kuris al la viro eksteren, al la fonto.
30 Kaj kiam li vidis la ringon kaj la braceletojn sur la manoj de sia fratino, kaj kiam li ařdis la vortojn de sia fratino Rebeka, kiu diris: Tiel parolis kun mi tiu viro--tiam li iris al la viro, kaj jen tiu staras Še la kameloj apud la fonto.
31 Kaj li diris: Venu, benita de la Eternulo; kial vi staras ekstere? mi pretigis la domon kaj ankař lokon por la kameloj.
32 Kaj li venigis la viron en la domon, kaj malligis la kamelojn, kaj donis pajlon kaj fura°on al la kameloj, kaj akvon por lavi liajn piedojn, kaj la piedojn de la homoj, kiuj estis kun li.
33 Kaj estis metita antař li man°o; sed li diris: Mi ne man°os, antař ol mi diros mian aferon. Kaj tiu diris: Parolu.
34 Kaj li diris: Sklavo de Abraham mi estas.
35 Kaj la Eternulo forte benis mian sinjoron, kaj li fari°is granda; kaj Li donis al li ■afojn kaj bovojn kaj ar°enton kaj oron kaj sklavojn kaj sklavinojn kaj kamelojn kaj azenojn.
36 Kaj Sara, la edzino de mia sinjoro, naskis filon al mia sinjoro, kiam ■i maljuni°is; kaj li donis al li Šion, kion li havis.
37 Kaj mia sinjoro ╝urigis min, dirante: Ne prenu edzinon por mia filo el la filinoj de la Kanaanidoj, en kies lando mi lo°as.
38 Nur al la domo de mia patro iru kaj al mia familio, kaj prenu edzinon por mia filo.
39 Kaj mi diris al mia sinjoro: Eble la virino ne volos iri kun mi?
40 Kaj li diris al mi: La Eternulo, antař kiu mi iradis, sendos Sian an°elon kun vi kaj sukcesigos vian vojon; kaj vi prenos edzinon por mia filo el mia familio kaj el la domo de mia patro.
41 Tiam vi estos libera de mia ╝uro, kiam vi venos al mia familio; kaj se ili ne donos al vi, vi estos libera de mia ╝uro.
42 Kaj mi venis hodiař al la fonto, kaj mi diris: Eternulo, Dio de mia sinjoro Abraham! ho, se Vi volus sukcesigi mian vojon, kiun mi nun iras!
43 Jen mi staras apud la fonto da akvo; la virgulino, kiu eliros, por Šerpi, kaj al kiu mi diros: Lasu min trinki iom da akvo el via kruŠo,
44 kaj kiu diros al mi: Trinku vi, kaj ankař por viaj kameloj mi Šerpos--tio estas la virino, kiun la Eternulo destinis por la filo de mia sinjoro.
45 Antař ol mi finis paroli en mia koro, jen Rebeka eliras, kaj ■ia kruŠo estas sur ■ia ■ultro; kaj ■i malsupreniris al la fonto kaj Šerpis. Kaj mi diris al ■i: Volu trinkigi min.
46 Kaj rapide ■i deprenis sian kruŠon de la ■ultro, kaj diris: Trinku, kaj ankař viajn kamelojn mi trinkigos. Kaj mi trinkis, kaj ankař la kamelojn ■i trinkigis.
47 Kaj mi demandis ■in, kaj mi diris: Kies filino vi estas? Kaj ■i diris: Filino de Betuel, filo de NaÂor, kiun naskis al li Milka. Kaj mi metis la ringon sur ■ian nazon kaj la braceletojn sur ■iajn manojn.
48 Kaj mi klini°is kaj faris adoron al la Eternulo, kaj mi gloris la Eternulon, la Dion de mia sinjoro Abraham, kiu kondukis min per °usta vojo, por ke mi prenu la filinon de la frato de mia sinjoro por lia filo.
49 Kaj nun se vi volas fari favorkora╝on kaj °usta╝on al mia sinjoro, diru al mi; kaj se ne, vi ankař diru al mi, kaj mi turnos min dekstren ař maldekstren.
50 Tiam respondis Laban kaj Betuel, kaj diris: De la Eternulo venis Ši tiu afero; ni ne povas diri al vi ion malbonan ař bonan.
51 Jen Rebeka estas antař vi; prenu ■in kaj iru, kaj ■i estu edzino al la filo de via sinjoro, kiel diris la Eternulo.
52 Kaj kiam la sklavo de Abraham ařdis iliajn vortojn, li klini°is °is la tero al la Eternulo.
53 Kaj la sklavo elprenis ar°enta╝ojn kaj ora╝ojn kaj vestojn kaj donis al Rebeka; kaj donacojn li donis al ■ia frato kaj al ■ia patrino.
54 Kaj man°is kaj trinkis li kaj la homoj, kiuj estis kun li, kaj ili tradormis tie la nokton. Kaj kiam ili levi°is matene, li diris: Lasu min for al mia sinjoro.
55 Tiam ■ia frato kaj ■ia patrino diris: La junulino restu kun ni almenař dek tagojn, poste vi iros.
56 Kaj li diris al ili: Ne retenu min, Šar la Eternulo sukcesigis mian vojon. Lasu min for, kaj mi iros al mia sinjoro.
57 Kaj ili diris: Ni vokos la junulinon, kaj ni demandos, kion ■i diros.
58 Kaj ili alvokis Rebekan, kaj diris al ■i: Ău vi iros kun Ši tiu viro? Kaj ■i diris: Mi iros.
59 Kaj ili forsendis sian fratinon Rebeka kaj ■ian nutrintinon kaj la sklavon de Abraham kaj liajn homojn.
60 Kaj ili benis Rebekan, kaj diris al ■i: Nia fratino! miloj da miloj elkresku el vi, kaj via idaro posedu la pordegojn de siaj malamikoj.
61 Kaj levi°is Rebeka kaj ■iaj servistinoj kaj sidi°is sur la kameloj, kaj ili iris post tiu viro; kaj la sklavo prenis Rebekan kaj foriris.
62 Kaj Isaak venis de la vojo, kiu kondukas al la puto de la Vivanto-Vidanto; li lo°is en la suda lando.
63 Kaj Isaak eliris, por mediti sur la kampo, kiam komenci°is vespero; kaj li levis siajn okulojn kaj vidis, ke jen venas kameloj.
64 Kaj Rebeka levis siajn okulojn, kaj ■i ekvidis Isaakon kaj desaltis de la kamelo.
65 Kaj ■i diris al la sklavo: Kiu estas tiu viro, kiu iras sur la kampo renkonte al ni? Kaj la sklavo diris: Tio estas mia sinjoro. Kaj ■i prenis la kovrotukon kaj kovris sin.
66 Kaj la sklavo rakontis al Isaak Šion, kion li faris.
67 Kaj Isaak enkondukis ■in en la tendon de sia patrino Sara; kaj li prenis Rebekan, kaj ■i fari°is lia edzino, kaj li ekamis ■in. Kaj Isaak konsoli°is pri sia patrino.

Ăapitro 25


25_1">1 Kaj Abraham prenis alian edzinon, kiu estis nomata Ketura. 2 Kaj ■i naskis al li Zimranon kaj Jok■anon kaj Medanon kaj Midjanon kaj Ji■bakon kaj ŮuaÂon.
3 Kaj de Jok■an naski°is Ůeba kaj Dedan. Kaj la filoj de Dedan estis la A■uridoj, Letu■idoj, kaj Leumidoj.
4 Kaj la filoj de Midjan estis Efa kaj Efer kaj Žano kaj Abida kaj Eldaa. Ăiuj Ši tiuj estis la filoj de Ketura.
5 Kaj Abraham fordonis Šion, kion li havis, al Isaak.
6 Kaj al la filoj de siaj kromvirinoj Abraham donis donacojn, kaj foririgis ilin de sia filo Isaak, ankorař dum sia vivo, orienten, en landon orientan.
7 Kaj la nombro de la jaroj de vivo de Abraham, kiujn li travivis, estis cent sepdek kvin jaroj.
8 Kaj Abraham konsumi°is kaj mortis en bona maljuneco, profunda°a kaj sata de vivo, kaj li alkolekti°is al sia popolo.
9 Kaj enterigis lin liaj filoj Isaak kaj I■mael en la duobla kaverno, kiu trovi°as antař Mamre, sur la kampo de Efron, filo de CoÂar, la Žetido.
10 Sur la kampo, kiun aŠetis Abraham de la filoj de Žet, tie estas enterigitaj Abraham kaj lia edzino Sara.
11 Kaj post la morto de Abraham Dio benis lian filon Isaak. Kaj Isaak lo°is Še la puto de la Vivanto-Vidanto.


12 Kaj jen estas la generaciaro de I■mael, filo de Abraham, kiun Hagar, la Egiptino, sklavino de Sara, naskis al Abraham;
13 kaj jen estas la nomoj de la filoj de I■mael, lař iliaj nomoj kaj generacioj: Nebajot, la unuenaskita de I■mael, kaj Kedar kaj Adbeel kaj Mibsam
14 kaj Mi■ma kaj Duma kaj Masa,
15 Žadad kaj Tema, Jetur, Nafi■, kaj Kedma.
16 Tio estas la filoj de I■mael, kaj tio estas iliaj nomoj en iliaj vila°oj kaj tendaroj, dek du princoj super siaj gentoj.
17 Kaj la dařro de la vivo de I■mael estis cent tridek sep jaroj; kaj li konsumi°is kaj mortis kaj alkolekti°is al sia popolo.
18 Kaj ili lo°is de Žavila °is Ůur, kiu estas antař Egiptujo, sur la vojo al Asirio. Antař Šiuj siaj fratoj li lo°is.


19 Kaj jen estas la generaciaro de Isaak, filo de Abraham: de Abraham naski°is Isaak.
20 Kaj Isaak havis la a°on de kvardek jaroj, kiam li prenis kiel edzinon Rebekan, filinon de Betuel la Siriano, el Mezopotamio, fratinon de Laban la Siriano.
21 Kaj Isaak pre°is al la Eternulo pri sia edzino, Šar ■i estis senfrukta; kaj la Eternulo cedis al lia pre°o, kaj lia edzino Rebeka gravedi°is.
22 Kaj la infanoj interpu■i°is en ■ia interno, kaj ■i diris: Se estas tiel, por kio do mi gravedi°is? Kaj ■i iris, por demandi la Eternulon.
23 Kaj la Eternulo diris al ■i:

Du popoloj estas en via ventro, Kaj du gentoj disaparti°os el via interno; Kaj unu popolo estos pli forta ol la dua, Kaj la pli granda servos la malpli grandan.


24 Kaj kiam venis la tempo, ke ■i nasku, tiam montri°is, ke °emeloj estas en ■ia ventro.
25 Kaj la unua eliris ru°a, li estis tuta kiel harkovrita felo; kaj oni donis al li la nomon Esav.
26 Kaj poste eliris lia frato, tenante per la mano la kalkanon de Esav; kaj oni donis al li la nomon Jakob. Kaj Isaak havis la a°on de sesdek jaroj, kiam ili naski°is.
27 Kaj la knaboj grandi°is; kaj Esav fari°is lerta Šasisto, kampisto, kaj Jakob fari°is homo kvieta, sidanta en la tendo.
28 Kaj Isaak amis Esavon, Šar li man°adis lian Šasa╝on; sed Rebeka amis Jakobon.
29 Kaj Jakob kuiris kuira╝on; kaj Esav venis de la kampo kaj estis laca.
30 Kaj Esav diris al Jakob: Donu al mi man°i de Ši tiu ru°a kuira╝o, Šar mi estas laca. Tial oni donis al li la nomon Edom.
31 Kaj Jakob diris: Vendu al mi hodiař vian unuenaskitecon.
32 Kaj Esav diris: Jen mi tuj mortos; por kio do mi bezonas la unuenaskitecon?
33 Kaj Jakob diris: Čuru al mi hodiař; kaj tiu ╝uris al li kaj vendis sian unuenaskitecon al Jakob.
34 Kaj Jakob donis al Esav panon kaj kuira╝on el lentoj, kaj li man°is kaj trinkis, kaj levi°is kaj foriris. Kaj Esav mal■atis la unuenaskitecon.

Ăapitro 26


1 Estis malsato en la lando, krom la antařa malsato, kiu estis en la tempo de Abraham. Kaj Isaak iris al AbimeleÂ, la re°o de la Fili■toj, en Gerar.
2 Kaj la Eternulo aperis al li, kaj diris: Ne iru Egiptujon, lo°u en la lando, pri kiu Mi diros al vi.
3 Vivu kiel fremdulo en Ši tiu lando, kaj Mi estos kun vi, kaj Mi benos vin; Šar al vi kaj al via idaro Mi donos Šiujn Ši tiujn landojn, kaj Mi plenumos la ╝uron, kiun Mi ╝uris al via patro Abraham.
4 Kaj Mi multigos vian idaron simile al la steloj de la Šielo, kaj Mi donos al via idaro Šiujn Ši tiujn landojn, kaj beni°os per via idaro Šiuj popoloj de la tero;
5 pro tio, ke Abraham obeis Mian voŠon, kaj plenumadis Miajn aran°ojn, Miajn le°ojn, kaj Miajn instruojn.
6 Kaj Isaak eklo°is en Gerar.
7 Kaj kiam la homoj de tiu loko demandis pri lia edzino, li diris: Ůi estas mia fratino; Šar li timis diri: Mia edzino; por ke la homoj de la loko ne mortigu lin pro Rebeka, Šar ■i estis belaspekta.
8 Unu fojon, kiam li estis tie jam de longa tempo, AbimeleÂ, la re°o de la Fili■toj, rigardis tra la fenestro, kaj vidis, ke Isaak amuzi°as kun sia edzino Rebeka.
9 Tiam Abimele vokis Isaakon, kaj diris: Jen, ■i estas ja via edzino; kial do vi diris: Ůi estas mia fratino? Kaj Isaak diris al li: Ăar mi pensis, ke eble mi mortos pro ■i.
10 Kaj Abimele diris: Kion do vi faris al ni! preskař jam ku■i°is unu el la popolo kun via edzino, kaj vi venigus sur nin krimon.
11 Kaj Abimele faris ordonon al la tuta popolo jene: Kiu tu■os Ši tiun viron ař lian edzinon, tiu mortos.
12 Kaj Isaak semis en tiu lando, kaj havis en tiu jaro centoble-mezuran rikolton; kaj la Eternulo lin benis.
13 Kaj tiu homo grandi°is kaj Šiam pli kaj pli grandi°adis, °is li fari°is tre granda.
14 Kaj li havis tre multe da brutoj malgrandaj kaj brutoj grandaj kaj grandan servistaron; kaj la Fili■toj enviis lin.
15 Kaj Šiujn putojn, kiujn elfosis la sklavoj de lia patro en la tempo de lia patro Abraham, la Fili■toj ■topis kaj plenigis ilin per tero.
16 Tiam Abimele diris al Isaak: Foriru de ni, Šar vi fari°is multe pli forta ol ni.
17 Kaj Isaak foriris de tie kaj aran°is siajn tendojn en la valo de Gerar, kaj tie li eklo°is.
18 Kaj Isaak denove elfosis la akvoputojn, kiujn oni elfosis en la tempo de lia patro Abraham kaj la Fili■toj ■topis post la morto de Abraham; kaj li donis al ili tiujn samajn nomojn, kiujn donis al ili lia patro.
19 Kaj la sklavoj de Isaak fosis en la valo kaj trovis tie puton kun fre■a akvo.
20 Kaj disputis la pa■tistoj de Gerar kun la pa■tistoj de Isaak, dirante: Al ni apartenas la akvo. Kaj oni donis al la puto la nomon Esek, Šar oni disputis pri °i.
21 Kaj ili elfosis alian puton, kaj ankař pri °i ili disputis; kaj oni donis al °i la nomon Sitna.
22 Kaj ili fori°is de tie kaj elfosis alian puton, kaj pri °i oni ne disputis. Kaj li donis al °i la nomon ReÂobot, dirante: Nun la Eternulo donis al ni vastan lokon, kaj ni multi°os sur la tero.
23 Kaj de tie li formigris al Beer-Ůeba.
24 Kaj aperis al li la Eternulo en tiu nokto, kaj diris: Mi estas la Dio de via patro Abraham; ne timu, Šar Mi estas kun vi, kaj Mi benos vin kaj Mi multigos vian idaron pro Abraham, Mia servanto.
25 Kaj li konstruis tie altaron kaj pre°is al la Eternulo. Kaj li aran°is tie sian tendon, kaj la sklavoj de Isaak elfosis tie puton.
26 Kaj Abimele iris al li el Gerar, kaj ankař lia amiko AÂuzat kaj lia militestro PiÂol.
27 Kaj Isaak diris al ili: Por kio vi venis al mi? vi min ja malamas kaj forpelis min de vi.
28 Kaj ili diris: Ni vidis, ke la Eternulo estas kun vi; tial ni diris: Estu ╝uro inter ni, inter ni kaj vi, kaj ni faru interligon kun vi,
29 ke vi ne faru al ni malbonon, kiel ni vin ne tu■is kaj kiel ni faris al vi nur bonon kaj lasis vin foriri en paco; vi estas nun benito de la Eternulo.
30 Kaj li faris por ili festenon, kaj ili man°is kaj trinkis.
31 Kaj ili levi°is frue matene kaj ╝uris al si reciproke. Kaj Isaak lasis ilin foriri, kaj ili foriris de li en paco.
32 Kaj en tiu tago venis la sklavoj de Isaak, kaj raportis al li pri la puto, kiun ili elfosis, kaj diris al li: Ni trovis akvon.
33 Kaj li donis al °i la nomon Ůiba; pro tio la nomo de la urbo estas Beer- Ůeba °is hodiař.


34 Kiam Esav havis la a°on de kvardek jaroj, li prenis kiel edzinojn Jehuditon, filinon de Beeri la Žetido, kaj Basmaton, filinon de Elon la Žetido.
35 Kaj ili multe Šagrenis Isaakon kaj Rebekan.

Ăapitro 27


1 Kiam Isaak maljuni°is kaj la vidado de liaj okuloj malakri°is, li vokis Esavon, sian pli maljunan filon, kaj diris al li: Mia filo! Kaj tiu diris al li: Jen mi estas.
2 Kaj li diris: Jen mi maljuni°is; mi ne scias, kiam mi mortos;
3 prenu do nun viajn armilojn, vian sagujon kaj vian pafarkon, kaj iru sur la kampon kaj Šasu por mi Šasa╝on;
4 kaj faru por mi bongustan man°a╝on, kian mi amas, kaj alportu al mi, kaj mi °in man°os, por ke mia animo vin benu, antař ol mi mortos.
5 Sed Rebeka ařdis, kiam Isaak parolis al sia filo Esav. Kaj Esav iris sur la kampon, por Šasi Šasa╝on kaj alporti.
6 Kaj Rebeka diris al sia filo Jakob jene: Mi ařdis, ke via patro diris al via frato Esav jene:
7 Alportu al mi Šasa╝on kaj faru por mi bongustan man°a╝on, kaj mi man°os, kaj mi benos vin antař la Eternulo antař mia morto.
8 Kaj nun, mia filo, ařskultu mian voŠon, kion mi ordonas al vi:
9 iru al la brutaro kaj alportu al mi de tie du bonajn kapridojn, kaj mi faros el ili bongustan man°a╝on por via patro, kian li amas;
10 kaj vi alportos al via patro, kaj li man°os, por ke li benu vin antař sia morto.
11 Kaj Jakob diris al sia patrino Rebeka: Mia frato Esav estas ja homo harkovrita, kaj mi estas homo glata;
12 eble mia patro min palpos, tiam mi estos en liaj okuloj kiel trompanto, kaj mi venigos sur min malbenon, sed ne benon.
13 Kaj lia patrino diris al li: Sur mi estu tiu malbeno, mia filo; nur ařskultu mian voŠon kaj iru, alportu al mi.
14 Kaj li iris kaj prenis kaj alportis al sia patrino, kaj lia patrino faris bongustan man°a╝on, kian amis lia patro.
15 Kaj Rebeka prenis la luksajn vestojn de sia pli maljuna filo Esav, kiujn ■i havis Še si en la domo, kaj ■i vestis sian pli junan filon Jakob;
16 kaj per la feloj de la kapridoj ■i vestis liajn manojn kaj la glata╝on de lia kolo.
17 Kaj ■i donis la bongustan man°a╝on kaj la panon, kiujn ■i pretigis, en la manon de sia filo Jakob.
18 Kaj li venis al sia patro, kaj diris: Mia patro! Kaj tiu diris: Jen mi estas; kiu vi estas, mia filo?
19 Kaj Jakob diris al sia patro: Mi estas Esav, via unuenaskito; mi faris, kiel vi diris al mi; volu levi°i, sidi°u, kaj man°u mian Šasa╝on, por ke via animo min benu.
20 Kaj Isaak diris al sia filo: Kiamaniere vi tiel rapide trovis, mia filo? Kaj tiu diris: Ăar la Eternulo, via Dio, sendis al mi renkonte.
21 Kaj Isaak diris al Jakob: Alproksimi°u, kaj mi vin palpos, mia filo, Šu tio estas vi, mia filo Esav, ař ne.
22 Kaj Jakob alproksimi°is al sia patro Isaak, kaj tiu lin palpis, kaj diris: La voŠo estas voŠo de Jakob, sed la manoj estas manoj de Esav.
23 Kaj li ne rekonis lin, Šar liaj manoj estis kiel la manoj de lia frato Esav, harkovritaj; kaj li benis lin.
24 Kaj li diris: Ău tio estas vi, mia filo Esav? Kaj tiu diris: Mi.
25 Kaj li diris: Al■ovu al mi, kaj mi man°os la Šasa╝on de mia filo, por ke mia animo vin benu. Kaj li al■ovis al li, kaj tiu man°is; kaj li alportis al li vinon, kaj tiu trinkis.
26 Kaj lia patro Isaak diris al li: Alproksimi°u kaj kisu min, mia filo.
27 Kaj li alproksimi°is kaj kisis lin, kaj tiu flaris la odoron de liaj vestoj, kaj li benis lin, kaj diris:

Vidu, la odoro de mia filo Estas kiel la odoro de kampo, kiun la Eternulo benis;
28 Dio donu al vi roson Šielan Kaj grason de la tero Kaj multe da greno kaj mosto.
29 Popoloj vin servu, Kaj gentoj klini°u antař vi; Estu sinjoro super viaj fratoj, Kaj klini°u antař vi la filoj de via patrino; Viaj malbenantoj estu malbenataj, Kaj viaj benantoj estu benataj.


30 Kaj kiam Isaak finis beni Jakobon kaj apenař Jakob eliris de antař sia patro Isaak, lia frato Esav venis de sia Šasado.
31 Kaj ankař li faris bongustan man°a╝on kaj alportis al sia patro, kaj diris al sia patro: Levi°u, mia patro, kaj man°u la Šasa╝on de via filo, por ke via animo min benu.
32 Kaj lia patro Isaak diris al li: Kiu vi estas? Kaj li diris: Mi estas via unuenaskita filo Esav.
33 Tiam Isaak ektremis per tre granda tremo, kaj diris: Kiu do estas tiu, kiu Šasis Šasa╝on kaj alportis al mi, kaj mi man°is de Šio, antař ol vi venis, kaj mi benis lin? kaj li restos ja benita!
34 Kiam Esav ařdis la vortojn de sia patro, li ekkriis per tre granda kaj maldolŠa krio, kaj diris al sia patro: Benu ankař min, ho mia patro!
35 Kaj tiu diris: Via frato venis kun ruzo kaj prenis vian benon.
36 Kaj li diris: ěuste do lia nomo estas Jakob, Šar li submetis al mi la piedon jam du fojojn; mian unuenaskitecon li prenis, kaj jen li nun prenis mian benon! Kaj li diris: Ău vi ne rezervis por mi benon?
37 Kaj Isaak respondis kaj diris al Esav: Jen mi faris lin sinjoro super vi, kaj Šiujn liajn fratojn mi donis al li kiel servantojn, kaj grenon kaj moston mi havigis al li; kion do mi faros por vi, mia filo?
38 Kaj Esav diris al sia patro: Ău °i estas la sola beno, kiun vi havas? benu ankař min, ho mia patro! Kaj Esav ekploris per lařta voŠo.
39 Kaj lia patro Isaak respondis kaj diris al li:

Jen la graso de la tero estu en via loko de lo°ado Kaj la Šiela roso de supre;
40 Kaj per via glavo vi vivos, kaj vian fraton vi servos; Sed kiam vi kontrařbatalos, Vi de╝etos lian jugon de via kolo.


41 Kaj Esav ekmalamis Jakobon pro la beno, per kiu benis lin lia patro; kaj Esav diris en sia koro: Baldař venos la tagoj de funebro pro mia patro, tiam mi mortigos mian fraton Jakob.
42 Kaj oni raportis al Rebeka la vortojn de ■ia pli maljuna filo Esav; tiam ■i sendis kaj vokis sian pli junan filon Jakob, kaj diris al li: Jen via frato Esav minacas mortigi vin;
43 tial nun, mia filo, ařskultu mian voŠon; kaj levi°u, forkuru al mia frato Laban en Žaran;
44 kaj lo°u Še li kelkan tempon, °is kvieti°os la furiozo de via frato;
45 °is la kolero de via frato deturni°os de vi, kaj li forgesos, kion vi faris al li. Tiam mi sendos kaj prenos vin de tie. Kial mi perdu vin ambař en unu tago?


46 Kaj Rebeka diris al Isaak: Tedis al mi la vivo pro la Žetidinoj; se Jakob prenos edzinon el Ši tiuj Žetidinoj, el la filinoj de la lando, tiam por kio mi vivu?

Ăapitro 28


1 Tiam Isaak alvokis Jakobon kaj benis lin, kaj ordonis al li, dirante: Ne prenu edzinon el la filinoj Kanaanaj.
2 Levi°u, iru Mezopotamion, al la domo de Betuel, la patro de via patrino, kaj prenu al vi el tie edzinon el la filinoj de Laban, la frato de via patrino.
3 Kaj Dio la Plejpotenca benu vin kaj fruktigu vin kaj multigu vin, kaj kreskigu el vi amason da popoloj.
4 Kaj Li donu al vi la benon de Abraham, al vi kaj al via idaro kune kun vi, por ke vi heredu la landon de via fremdelo°ado, kiun Dio donis al Abraham.
5 Kaj Isaak forsendis Jakobon, kaj tiu iris Mezopotamion, al Laban, la filo de Betuel la Siriano, frato de Rebeka, patrino de Jakob kaj Esav.
6 Kiam Esav vidis, ke Isaak benis Jakobon kaj sendis lin en Mezopotamion, por ke li prenu al si el tie edzinon, kaj ke, benante lin, li ordonis al li, dirante: Ne prenu edzinon el la filinoj Kanaanaj;
7 kaj ke Jakob obeis sian patron kaj sian patrinon kaj iris Mezopotamion:
8 tiam Esav vidis, ke ne plaŠas la filinoj Kanaanaj al lia patro Isaak.
9 Kaj Esav iris al I■mael kaj prenis al si MaÂalaton, filinon de I■mael, filo de Abraham, fratinon de Nebajot, kiel edzinon krom siaj aliaj edzinoj.


10 Kaj Jakob eliris el Beer-Ůeba kaj iris en la direkto al Žaran.
11 Li venis al iu loko kaj restis tie, por pasigi la nokton, Šar la suno subiris. Kaj li prenis unu el la ■tonoj de tiu loko kaj metis °in sub sian kapon kaj ku■i°is en tiu loko.
12 Kaj li son°is: jen ■tuparo staras sur la tero, kaj °ia supro atingas la Šielon, kaj jen an°eloj de Dio iras sur °i supren kaj malsupren.
13 Kaj jen la Eternulo staras sur °i, kaj diras: Mi estas la Eternulo, la Dio de via patro Abraham kaj la Dio de Isaak; la teron, sur kiu vi ku■as, Mi donos al vi kaj al via idaro.
14 Kaj via idaro estos kiel la polvo de la tero, kaj vi disvasti°os okcidenten kaj orienten kaj norden kaj suden, kaj beni°os per vi kaj per via idaro Šiuj gentoj de la tero.
15 Kaj Mi estas kun vi, kaj Mi gardos vin Šie, kien vi iros, kaj Mi revenigos vin sur Ši tiun teron; Šar Mi ne forlasos vin, °is Mi estos farinta tion, kion Mi diris al vi.
16 Kaj Jakob veki°is el sia dormo, kaj li diris: Vere, la Eternulo estas en Ši tiu loko, kaj mi ne sciis.
17 Kaj li ektimis, kaj diris: Kiel timinda estas Ši tiu loko! °i estas nenio alia ol domo de Dio, kaj Ši tie estas la pordego de la Šielo.
18 Kaj Jakob levi°is frue matene, kaj prenis la ■tonon, kiun li estis metinta sub sian kapon, kaj starigis °in kiel monumenton, kaj ver■is oleon sur °ian supron.
19 Kaj li donis al tiu loko la nomon Bet-El; sed antaře la nomo de la urbo estis Luz.
20 Kaj Jakob faris sanktan promeson, dirante: Se Dio estos kun mi, kaj gardos min sur Ši tiu vojo, kiun mi iras, kaj donos al mi panon por man°i kaj veston por porti sur mi,
21 kaj mi revenos en paco al la domo de mia patro, kaj la Eternulo estos por mi Dio:
22 tiam Ši tiu ■tono, kiun mi starigis kiel monumenton, estos domo de Dio, kaj de Šio, kion Vi donos al mi, mi oferos al Vi dekonon.

Ăapitro 29


1 Kaj Jakob levis siajn piedojn kaj iris al la lando de la orientanoj.
2 Kaj li vidis: jen estas puto sur la kampo, kaj tri gregoj da ■afoj ku■as apud °i; Šar el tiu puto oni trinkigadis la gregojn; kaj granda ■tono estis sur la aperturo de la puto.
3 Kaj kiam tie kunvenis Šiuj gregoj, tiam oni deruladis la ■tonon de sur la aperturo kaj trinkigadis la ■afojn kaj denove remetadis la ■tonon sur °ian lokon, sur la aperturon de la puto.
4 Kaj Jakob diris al ili: Fratoj miaj, ke kie vi estas? Kaj ili diris: Ni estas el Žaran.
5 Kaj li diris al ili: Ău vi konas Labanon, filon de NaÂor? Kaj ili diris: Ni konas.
6 Kaj li diris al ili: Ău li bone fartas? Kaj ili diris: Li fartas bone, kaj jen lia filino RaÂel venas kun la ■afoj.
7 Kaj li diris: De la tago restas ja ankorař multe, ankorař ne estas la tempo, por kolekti la gregojn; trinkigu la ■afojn kaj iru, pa■tu.
8 Kaj ili diris: Ni ne povas, °is kolekti°os Šiuj gregoj kaj oni derulos la ■tonon de sur la aperturo de la puto kaj ni trinkigos la ■afojn.
9 Dum li ankorař parolis kun ili, venis RaÂel kun la ■afoj de sia patro, Šar ■i pa■tis ilin.
10 Kaj kiam Jakob ekvidis RaÂelon, la filinon de Laban, frato de lia patrino, kaj la ■afojn de Laban, frato de lia patrino, tiam Jakob alproksimi°is, derulis la ■tonon de sur la aperturo de la puto, kaj trinkigis la ■afojn de Laban, la frato de lia patrino.
11 Kaj Jakob kisis RaÂelon kaj lařte ekploris.
12 Kaj Jakob diris al RaÂel, ke li estas parenco de ■ia patro kaj filo de Rebeka. Kaj ■i kuris kaj diris al sia patro.
13 Kaj kiam Laban ařdis la sciigon pri Jakob, filo de lia fratino, li kuris al li renkonte kaj Širkařprenis lin kaj kisis lin kaj venigis lin en sian domon. Kaj tiu rakontis al Laban Šion.
14 Kaj Laban diris al li: Vi estas ja mia osto kaj mia karno! Kaj li lo°is Še li tutan monaton.
15 Kaj Laban diris al Jakob: Ău pro tio, ke vi estas mia parenco, vi devas servi min senpage? diru al mi, kion mi devas pagi al vi?
16 Sed Laban havis du filinojn; la nomo de la pli maljuna estis Lea, kaj la nomo de la pli juna estis RaÂel.
17 La okuloj de Lea estis malsanaj, sed RaÂel estis belforma kaj belviza°a.
18 Kaj Jakob ekamis RaÂelon, kaj diris: Mi servos vin sep jarojn pro RaÂel, via pli juna filino.
19 Tiam Laban diris: Pli bone estas, ke mi donu ■in al vi, ol ke mi donu ■in al alia viro; lo°u Še mi.
20 Kaj Jakob servis pro RaÂel sep jarojn, kaj ili estis en liaj okuloj kiel kelke da tagoj, Šar li amis ■in.
21 Kaj Jakob diris al Laban: Donu mian edzinon, Šar fini°is mia tempo, kaj mi envenos al ■i.
22 Kaj Laban kunvenigis Šiujn homojn de tiu loko kaj faris festenon.
23 Sed vespere li prenis sian filinon Lea kaj enirigis ■in al li; kaj tiu envenis al ■i.
24 Kaj Laban donis sian sklavinon Zilpa al Lea kiel sklavinon.
25 Sed matene montri°is, ke tio estas Lea. Tiam li diris al Laban: Kion do vi faris al mi! Šu ne pro RaÂel mi servis vin? kial do vi min trompis?
26 Tiam Laban diris: En nia loko ne estas moro, ke oni donu la pli junan antař ol la pli maljunan.
27 Pasigu semajnon kun Ši tiu, tiam mi donos al vi ankař tiun, pro servo, kiun vi servos Še mi ankorař aliajn sep jarojn.
28 Kaj Jakob faris tiel kaj pasigis semajnon kun Ši tiu. Kaj Laban donis al li sian filinon RaÂel kiel edzinon.
29 Kaj Laban donis al sia filino RaÂel sian sklavinon Bilha kiel sklavinon.
30 Kaj Jakob envenis ankař al RaÂel, kaj li amis RaÂelon pli ol Lean, kaj li servis Še li ankorař aliajn sep jarojn.


31 Kiam la Eternulo vidis, ke Lea estas malamata, Li mal■losis ■ian uteron; sed RaÂel estis senfrukta.
32 Kaj Lea gravedi°is kaj naskis filon, kaj ■i donis al li la nomon Ruben, Šar ■i diris: La Eternulo vidis mian mizeron, kaj nun mia edzo min amos.
33 Kaj ■i denove gravedi°is kaj naskis filon. Kaj ■i diris: La Eternulo ařdis, ke mi estas malamata, tial Li donis al mi ankař Ši tiun; kaj ■i donis al li la nomon Simeon.
34 Kaj ■i denove gravedi°is kaj naskis filon. Kaj ■i diris: La nunan fojon mia edzo ali°os al mi, Šar mi naskis al li tri filojn; tial al li estis donita la nomo Levi.
35 Kaj ■i denove gravedi°is kaj naskis filon. Kaj ■i diris: Nun mi dankos la Eternulon; tial ■i donis al li la nomon Jehuda. Kaj ■i Šesis naski.

Ăapitro 30


1 Kiam RaÂel vidis, ke ■i ne naskas al Jakob, ■i enviis sian fratinon, kaj ■i diris al Jakob: Donu al mi infanojn, Šar alie mi mortos.
2 Kaj Jakob forte ekkoleris RaÂelon, kaj li diris: Ău mi anstatařas Dion, kiu rifuzis al vi frukton de ventro?
3 Kaj ■i diris: Jen estas mia sklavino Bilha; envenu al ■i, ke ■i nasku sur miaj genuoj kaj ke mi ankař ricevu filojn per ■i.
4 Kaj ■i donis al li sian sklavinon Bilha kiel edzinon, kaj Jakob envenis al ■i.
5 Kaj Bilha gravedi°is kaj naskis al Jakob filon.
6 Kaj RaÂel diris: Dio min ju°is kaj ařdis mian voŠon kaj donis al mi filon; tial ■i donis al li la nomon Dan.
7 Kaj Bilha, la sklavino de RaÂel, denove gravedi°is kaj naskis duan filon al Jakob.
8 Tiam RaÂel diris: Per Dia lukto mi luktis kun mia fratino, kaj mi venkis; kaj ■i donis al li la nomon Naftali.
9 Kiam Lea vidis, ke ■i Šesis naski, ■i prenis sian sklavinon Zilpa kaj donis ■in al Jakob kiel edzinon.
10 Kaj Zilpa, la sklavino de Lea, naskis al Jakob filon.
11 Kaj Lea diris: Venis feliŠo! kaj ■i donis al li la nomon Gad.
12 Kaj Zilpa, la sklavino de Lea, naskis duan filon al Jakob.
13 Kaj Lea diris: Por mia bono; Šar la virinoj diros, ke estas al mi bone. Kaj ■i donis al li la nomon A■er.
14 Ruben iris en la tempo de rikoltado de tritiko kaj trovis mandragorojn sur la kampo, kaj li alportis ilin al sia patrino Lea. Kaj RaÂel diris al Lea: Donu al mi el la mandragoroj de via filo.
15 Sed tiu diris al ■i: Ău ne sufiŠas al vi, ke vi prenis mian edzon, kaj vi volas preni ankař la mandragorojn de mia filo? Tiam RaÂel diris: Nu, li ku■u kun vi Ši tiun nokton por la mandragoroj de via filo.
16 Kiam Jakob venis de la kampo vespere, Lea eliris al li renkonte, kaj diris: Al mi venu, Šar mi aŠetis vin per la mandragoroj de mia filo. Kaj li ku■is kun ■i en tiu nokto.
17 Kaj Dio ařdis Lean, kaj ■i gravedi°is kaj naskis al Jakob kvinan filon.
18 Kaj Lea diris: Dio donis al mi rekompencon por tio, ke mi donis mian sklavinon al mia edzo; kaj ■i donis al li la nomon IsaÂar.
19 Kaj Lea denove gravedi°is kaj naskis sesan filon al Jakob.
20 Kaj Lea diris: Havigis al mi Dio bonan havon; nun mia edzo lo°os Še mi, Šar mi naskis al li ses filojn. Kaj ■i donis al li la nomon Zebulun.
21 Kaj poste ■i naskis filinon, kaj ■i donis al ■i la nomon Dina.
22 Kaj Dio rememoris RaÂelon, kaj Dio elařdis ■in kaj mal■losis ■ian uteron.
23 Kaj ■i gravedi°is kaj naskis filon. Kaj ■i diris: Dio forprenis mian malhonoron.
24 Kaj ■i donis al li la nomon Jozef, dirante: La Eternulo aldonos al mi alian filon.


25 Kiam RaÂel naskis Jozefon, Jakob diris al Laban: Forliberigu min, kaj mi iros al mia loko kaj al mia lando.
26 Donu miajn edzinojn kaj miajn infanojn, pro kiuj mi servis vin, kaj mi iros; Šar vi konas la servon, per kiu mi vin servis.
27 Kaj Laban diris al li: Ho, se mi povus akiri vian favoron! mi spertis, ke la Eternulo benis min pro vi.
28 Kaj li diris: Difinu, kian rekompencon mi ■uldas al vi, kaj mi donos.
29 Kaj tiu diris al li: Vi scias, kiel mi servis vin kaj kia fari°is via brutaro Še mi;
30 Šar malmulte vi havis antař mi, sed nun °i multe vasti°is; kaj la Eternulo benis vin post mia veno; kaj nun kiam mi laboros ankař por mia domo?
31 Kaj Laban diris: Kion mi donu al vi? Kaj Jakob diris: Donu al mi nenion; sed se vi faros al mi jenon, tiam mi denove pa■tos kaj gardos viajn ■afojn:
32 mi pasos hodiař tra via tuta ■afaro; apartigu el °i Šiun ■afon mikskoloran kaj makulitan kaj Šiun bruton nigran inter la ■afoj, kaj makulitan kaj mikskoloran inter la kaproj; kaj ili estu mia rekompenco.
33 Kaj respondos por mi mia justeco en la morgařa tago, kiam vi venos vidi mian rekompencon; Šiu el la kaproj, kiu ne estos mikskolora ař makulita, kaj Šiu el la ■afoj, kiu ne estos nigra, estu rigardata kiel ■telita de mi.
34 Kaj Laban diris: ěi estu, kiel vi diris.
35 Kaj li apartigis en tiu tago la virkaprojn striitajn kaj makulitajn kaj Šiujn kaprinojn mikskolorajn kaj makulitajn, Šiujn, kiuj havis sur si iom da blanka╝o, kaj Šiujn nigrajn ■afojn; kaj li transdonis ilin en la manojn de siaj filoj.
36 Kaj li faris interspacon de tritaga irado inter si kaj Jakob. Kaj Jakob pa■tis la restintajn ■afojn de Laban.
37 Kaj Jakob prenis al si bastonojn el verdaj poploj, migdalarboj, kaj platanarboj, kaj sen■eligis sur ili blankajn striojn tiamaniere, ke la blanka╝o sur la bastonoj elmontri°is.
38 Kaj li metis la skrapitajn bastonojn antař la ■afoj en la akvotrinkigajn kanalojn, al kiuj la ■afoj venadis por trinki, kaj ili gravedi°adis, kiam ili venadis trinki.
39 Kaj la ■afoj gravedi°is super la bastonoj, kaj ili naskis ■afidojn striitajn, mikskolorajn, kaj makulitajn.
40 Kaj la ■afidojn Jakob apartigis, kaj li turnis la viza°ojn de la brutoj kontrař la striitajn kaj kontrař la nigrajn brutojn de Laban; sed siajn brutarojn li apartigis kaj ne almiksis ilin al la brutoj de Laban.
41 Ăiufoje, kiam pasii°is brutoj fortaj, Jakob metis la bastonojn en la kanalojn antař la okuloj de la brutoj, por ke ili pasii°u antař la bastonoj;
42 sed kiam la brutoj estis malfortaj, li ne metis. Tiamaniere la malfortaj fari°is apartena╝o de Laban, kaj la fortaj fari°is apartena╝o de Jakob.
43 Kaj tiu homo fari°is eksterordinare riŠa, kaj li havis multe da brutoj kaj sklavinojn kaj sklavojn kaj kamelojn kaj azenojn.

Ăapitro 31


1 Li ařdis, ke la filoj de Laban parolis jene: Jakob forprenis la tutan havon de nia patro, kaj el la havo de nia patro li akiris la tutan riŠecon.
2 Kaj Jakob vidis lař la viza°o de Laban, ke li ne estas rilate al li tia, kia li estis hierař kaj antařhierař.
3 Kaj la Eternulo diris al Jakob: Reiru en la landon de viaj patroj kaj en vian naski°landon, kaj Mi estos kun vi.
4 Tiam Jakob sendis kaj vokis RaÂelon kaj Lean sur la kampon al sia brutaro;
5 kaj li diris al ili: Mi vidas lař la viza°o de via patro, ke li ne estas rilate al mi tia, kia li estis hierař kaj antařhierař; sed la Dio de mia patro estis kun mi.
6 Vi scias, ke per Šiuj miaj fortoj mi servis vian patron.
7 Sed via patro trompis min kaj dekfoje ■an°is mian laborpagon; tamen Dio ne lasis lin fari al mi malbonon.
8 Kiam li diris: Mikskoloraj estu via rekompenco --Šiuj brutoj naskis idojn mikskolorajn; kaj kiam li diris: Striitaj estu via rekompenco--Šiuj brutoj naskis striitajn.
9 Tiamaniere Dio forprenis la brutojn de via patro kaj donis al mi.
10 En la tempo, kiam la brutoj pasii°is, mi levis miajn okulojn kaj vidis en son°o, ke la virbestoj, kiuj levi°is sur la brutojn, estas striitaj, mikskoloraj, kaj makulitaj.
11 Kaj an°elo de Dio diris al mi en la son°o: Jakob! kaj mi diris: Jen mi estas.
12 Kaj li diris: Levu viajn okulojn kaj vidu: Šiuj virbestoj, kiuj levi°is sur la brutojn, estas striitaj, mikskoloraj, kaj makulitaj, Šar Mi vidis Šion, kion Laban faras al vi.
13 Mi estas la Dio el Bet-El, kie vi ver■is oleon sur la monumenton kaj kie vi faris sanktan promeson al Mi. Nun levi°u, eliru el Ši tiu lando kaj reiru en la landon de via naski°o.
14 Kaj RaÂel kaj Lea respondis kaj diris al li: Ău ni havas ankorař parton kaj heredon en la domo de nia patro?
15 Li rigardas ja nin kiel fremdulinojn; Šar li vendis nin kaj eŠ forman°is nian monon.
16 Ăar la tuta riŠo, kiun Dio forprenis de nia patro, apartenas al ni kaj al niaj infanoj. Kaj nun Šion, kion Dio al vi diris, faru.
17 Jakob levi°is, kaj metis siajn infanojn kaj siajn edzinojn sur la kamelojn.
18 Kaj li forkondukis sian tutan brutaron kaj sian tutan havon, kiun li akiris, sian propra╝on, kiun li akiris en Mezopotamio, por iri al sia patro Isaak en la landon Kanaanan.
19 Laban estis foririnta, por tondi siajn ■afojn; tiam RaÂel ■telis la domajn diojn de sia patro.
20 Jakob trompis la atenton de Laban la Siriano, ne dirante al li, ke li forkuras.
21 Kaj li rapide foriris kune kun Šio, kion li havis. Kaj li transpasis la Riveron kaj direkti°is al la monto Gilead.


22 Oni diris al Laban en la tria tago, ke Jakob forkuris.
23 Tiam li prenis kun si siajn fratojn, kaj kuris post li distancon de sep tagoj kaj kuratingis lin sur la monto Gilead.
24 Tiam Dio aperis al Laban la Siriano nokte en la son°o, kaj diris al li: Gardu vin, ke vi ne parolu kun Jakob bone nek malbone.
25 Laban kuratingis Jakobon. Jakob starigis sian tendon sur la monto, kaj Laban aran°is siajn fratojn ankař sur la monto Gilead.
26 Kaj Laban diris al Jakob: Kion vi faris? vi trompis min kaj forkondukis miajn filinojn kvazař militkaptitojn!
27 Kial vi forkuris sekrete kaj ka■e de mi, kaj ne diris al mi? Mi foririgus vin en gajeco kaj kun kantoj, kun tamburino kaj harpo.
28 Vi eŠ ne lasis min kisi miajn infanojn kaj filinojn! malsa°e vi agis.
29 Mi havas forton en mia mano, por fari al vi malbonon; sed la Dio de via patro hierař diris al mi jene: Gardu vin, ke vi ne parolu kun Jakob bone ař malbone.
30 Kaj se vi nun foriris, Šar vi forte deziris esti en la domo de via patro, kial do vi ■telis miajn diojn?
31 Tiam Jakob respondis kaj diris al Laban: Mi timis; mi pensis, ke eble vi forrabos de mi viajn filinojn.
32 Sed tiu, Še kiu vi trovos viajn diojn, mortu. En la Šeesto de niaj parencoj serŠu Še mi tion, kio estas via, kaj prenu al vi. Jakob ne sciis, ke RaÂel ilin ■telis.
33 Tiam Laban eniris en la tendon de Jakob kaj en la tendon de Lea kaj en la tendon de la du sklavinoj, kaj li ne trovis. Kaj li eliris el la tendo de Lea kaj eniris en la tendon de RaÂel.
34 Sed RaÂel prenis la domajn diojn kaj metis ilin sub la selon de la kamelo kaj sidi°is sur ili. Kaj Laban palpe esploris la tutan tendon kaj ne trovis.
35 Kaj ■i diris al sia patro: Mia sinjoro ne koleru, ke mi ne povas stari°i antař vi, Šar mi havas la virinan ordinara╝on. Kaj li serŠis kaj ne trovis la domajn diojn.
36 Kaj Jakob ekkoleris kaj disputis kun Laban. Kaj Jakob diris al Laban: Kia estas mia kulpo, kia estas mia peko, ke vi persekutas min?
37 Vi trapalpis Šiujn miajn apartena╝ojn; kion vi trovis el la apartena╝oj de via domo? elmetu Ši tie antař miaj parencoj kaj viaj, kaj ili ju°u inter ni ambař.
38 Jam dudek jarojn mi estas Še vi; viaj ■afoj kaj kaproj ne estis seninfanaj; la vir■afojn el via brutaro mi ne man°is;
39 kion sova°aj bestoj dis■iris, tion mi ne alportis al vi: °i estis mia malprofito; de mi vi postulis Šion, kio estis ■telita en tago ař ■telita en nokto;
40 dum la tago min konsumis la varmego, kaj dum la nokto la malvarmo; kaj dormo kuris for de miaj okuloj.
41 Tiaj estis la dudek jaroj, dum kiuj mi servis vin en via domo, dek kvar jarojn pro viaj du filinoj kaj ses jarojn pro viaj brutoj; kaj vi ■an°is mian laborpagon dekfoje.
42 Se ne estus kun mi la Dio de mia patro, la Dio de Abraham kaj Timo de Isaak, vi nun foririgus min kun nenio. Mian mizeron kaj la laboron de miaj manoj vidis Dio kaj °ustigis vin hierař.
43 Tiam Laban respondis kaj diris al Jakob: La filinoj estas miaj filinoj, kaj la infanoj estas miaj infanoj, kaj la brutoj estas miaj brutoj, kaj Šio, kion vi vidas, estas mia; sed kion mi povas fari hodiař al miaj filinoj, kaj al iliaj infanoj, kiujn ili naskis?
44 Nun ni faru interligon, mi kaj vi, kaj °i estu atesto inter mi kaj vi.
45 Tiam Jakob prenis ■tonon kaj starigis °in kiel memorsignon.
46 Kaj Jakob diris al siaj parencoj: Kolektu ■tonojn. Kaj ili prenis ■tonojn kaj faris monteton; kaj ili man°is tie sur la monteto.
47 Kaj Laban donis al °i la nomon Jegar-Sahaduta, sed Jakob donis al °i la nomon Galeed.
48 Laban diris: Ăi tiu monteto estu nun atesto inter mi kaj vi; tial °i ricevis la nomon Galeed;
49 ankař la nomon Micpa; Šar li diris: Dio observu inter mi kaj vi, kiam ni malaperos unu de la alia.
50 Se vi agos malbone kontrař miaj filinoj kaj se vi prenos aliajn edzinojn krom miaj filinoj, tiam, se neniu estos Še ni, vidu, ke Dio estas atestanto inter mi kaj vi.
51 Kaj Laban diris al Jakob: Jen estas Ši tiu monteto, kaj jen estas la memorsigno, kiun mi starigis inter mi kaj vi;
52 atesto estu Ši tiu monteto, kaj atesto estu la memorsigno, ke mi ne transiros al vi trans Ši tiun monteton kaj vi ne transiros al mi trans Ši tiun monteton kaj trans la memorsignon por malbono.
53 La Dio de Abraham kaj la Dio de NaÂor ju°u inter ni, la Dio de ilia patro. Kaj Jakob ╝uris al li per la Timo de sia patro Isaak.
54 Kaj Jakob oferbuŠis oferon sur la monto, kaj li invitis siajn parencojn man°i panon; kaj ili man°is panon kaj tradormis la nokton sur la monto.
55 Laban levi°is frue matene kaj kisis siajn infanojn kaj siajn filinojn kaj benis ilin, kaj foriris; kaj Laban reiris al sia loko.

Ăapitro 32


1 Kaj Jakob iris sian vojon. Kaj renkonti°is kun li an°eloj de Dio.
2 Kaj Jakob diris, kiam li ilin vidis: Tio estas militistaro de Dio; kaj li donis al tiu loko la nomon MaÂanaim.


3 Jakob sendis antař si senditojn al sia frato Esav, en la landon Seir, en la regionon de Edom.
4 Kaj li ordonis al ili jene: Tiele diru al mia sinjoro Esav: Jen kion diris via sklavo Jakob: Mi lo°is Še Laban kaj restis tie °is nun.
5 Mi havas bovojn kaj azenojn, ■afojn kaj sklavojn kaj sklavinojn; kaj mi sendas, por sciigi mian sinjoron, por ke mi akiru vian favoron.
6 Kaj la senditoj revenis al Jakob, kaj diris: Ni venis al via frato Esav; li iras renkonte al vi, kaj kvarcent homoj iras kune kun li.
7 Tiam Jakob tre ektimis kaj aflikti°is. Kaj li dividis la homojn, kiuj estis kun li, kaj la ■afojn kaj la bovojn kaj la kamelojn, en du taŠmentojn;
8 kaj li diris: Se Esav venos al unu taŠmento kaj venkobatos °in, tiam la restinta taŠmento sin savos.
9 Kaj Jakob diris: Dio de mia patro Abraham kaj Dio de mia patro Isaak, Eternulo, kiu diris al mi: Reiru en vian landon kaj en vian naski°lokon, kaj Mi faros al vi bonon;
10 mi estas tro malgranda por Šiuj favorkora╝oj kaj por la tuta bona╝o, kiun Vi faris al Via sklavo; Šar kun mia bastono mi transiris Ši tiun Jordanon, kaj nun mi havas du taŠmentojn.
11 Savu min de la mano de mia frato, de la mano de Esav; Šar mi timas lin, ke li eble venos kaj mortigos Še mi patrinon kun la infanoj.
12 Vi diris ja: Mi faros al vi bonon, kaj Mi faros vian idaron tia, kia estas la apudmara sablo, kiun oni ne povas kalkuli pro multegeco.
13 Kaj li pasigis tie la nokton. Kaj li prenis el tio, kion li havis sub la mano, donacon por sia frato Esav:
14 ducent kaprinojn kaj dudek virkaprojn, ducent ■afinojn kaj dudek vir■afojn,
15 tridek mamnutrantajn kamelojn kun iliaj idoj, kvardek bovinojn kaj dek virbovojn, dudek azeninojn kaj dek azenidojn.
16 Kaj li transdonis en la manojn de siaj sklavoj Šiun gregon aparte, kaj li diris al siaj sklavoj: Iru antař mi kaj lasu liberan interspacon inter unu grego kaj alia.
17 Kaj al la unua li ordonis jene: Se vin renkontos mia frato Esav, kaj demandos vin: Kies vi estas? kaj kien vi iras? kaj al kiu apartenas tio, kio estas antař vi?
18 tiam diru: Al via sklavo Jakob; °i estas donaco, sendata al mia sinjoro Esav, kaj jen li ankař mem estas post ni.
19 Kaj li ordonis ankař al la dua, ankař al la tria, ankař al Šiuj, kiuj iris post la gregoj, dirante: Tiamaniere parolu al Esav, kiam vi lin renkontos.
20 Kaj diru: Jen ankař via sklavo Jakob iras post ni. Ăar li pensis: Mi pardonemigos lin per la donaco, kiu iras antař mi, kaj poste mi vidos lian viza°on; eble li akceptos min favore.
21 Kaj la donaco pasis antař li; sed li pasigis tiun nokton en la tendaro.


22 Kaj li levi°is en tiu nokto, kaj prenis siajn du edzinojn kaj siajn du sklavinojn kaj siajn dek unu infanojn, kaj transpasis la vadejon de Jabok.
23 Kaj li prenis ilin kaj transirigis ilin trans la riveron, kaj transigis tion, kion li havis.
24 Kaj Jakob restis sola. Kaj iu luktis kun li °is la apero de la matenru°o.
25 Vidinte, ke li ne povas lin venki, tiu tu■is la artikon de lia femuro; kaj la femuro de Jakob elartiki°is, dum li luktis kun tiu.
26 Kaj tiu diris: Forliberigu min, Šar levi°is la matenru°o. Sed li diris: Mi ne forliberigos vin, antař ol vi min benos.
27 Kaj tiu diris al li: Kia estas via nomo? Kaj li respondis: Jakob.
28 Tiam tiu diris: Ne Jakob estu de nun via nomo, sed Izrael; Šar vi luktis kun Dio kaj kun homoj, kaj vi venkis.
29 Kaj Jakob demandis, dirante: Diru vian nomon. Sed tiu diris: Por kio vi demandas mian nomon? Kaj li benis lin tie.
30 Kaj Jakob donis al tiu loko la nomon Penuel, dirante: Ăar mi vidis Dion viza°on kontrař viza°o, kaj mia animo savi°is.
31 La suno levi°is antař li, kiam li trapasis Penuelon; kaj li lamis per sia femuro.
32 Tial la Izraelidoj ne man°as °is la nuna tempo la tendenon, kiu estas sur la artiko de la femuro, Šar tiu tu■is la femuran artikon de Jakob Še la tendeno.

Ăapitro 33


1 Jakob levis siajn okulojn, kaj vidis, ke jen venas Esav kaj kun li kvarcent homoj. Tiam li dividis la infanojn de Lea kaj de RaÂel kaj de la du sklavinoj.
2 Kaj li starigis la sklavinojn kaj iliajn infanojn antaře, Lean kun ■iaj infanoj poste, kaj RaÂelon kun Jozef en la fino.
3 Kaj li mem pasis preter ilin, kaj klini°is °is la tero sep fojojn, antař ol li atingis sian fraton.
4 Sed Esav kuris al li renkonte kaj Širkařprenis lin, kaj ╝etis sin sur lian kolon kaj kisis lin; kaj ili ploris.
5 Esav levis siajn okulojn kaj ekvidis la virinojn kaj la infanojn, kaj diris: Kiuj estas Še vi Ši tiuj? Jakob respondis: La infanoj, kiujn Dio favore donis al via sklavo.
6 Tiam alproksimi°is la sklavinoj, ili kaj iliaj infanoj, kaj profunde klini°is.
7 Poste alproksimi°is ankař Lea kaj ■iaj infanoj kaj klini°is; fine alproksimi°is Jozef kaj RaÂel kaj klini°is.
8 Tiam Esav diris: Kio estas tiu tuta taŠmento, kiun mi renkontis? Kaj Jakob respondis: Por akiri la favoron de mia sinjoro.
9 Sed Esav diris: Mi havas multe, mia frato; kio apartenas al vi, tio restu Še vi.
10 Kaj Jakob diris: Ho ne! se mi akiris vian favoron, prenu mian donacon el mia mano; Šar mi vidis vian viza°on, kvazař mi vidus la viza°on de Dio, kaj vi montri°is favora al mi.
11 Prenu mian benon, kiu estas alportita al vi; Šar Dio favore donis al mi kaj mi havas Šion. Kaj li insistis, kaj tiu prenis.
12 Kaj Esav diris: Ni levi°u kaj iru, kaj mi iros apud vi.
13 Sed Jakob diris al li: Mia sinjoro scias, ke la infanoj estas malfortaj, kaj la ■afoj kaj bovoj Še mi estas tro junaj; se oni pelos ilin dum unu tago, la brutaro mortos.
14 Mia sinjoro iru antař sia sklavo, kaj mi kondukos malrapide, kiel iros la brutoj, kiuj estas antař mi, kaj kiel iros la infanoj, °is mi venos al mia sinjoro en Seir.
15 Tiam Esav diris: Mi restigos Še vi iujn el la homoj, kiuj estas kun mi. Sed Jakob diris: Por kio? lasu min nur posedi la favoron de mia sinjoro.
16 Kaj en tiu tago Esav returne foriris sian vojon al Seir.
17 Kaj Jakob ekiris al Sukot kaj konstruis al si domon, kaj por siaj brutoj li faris kabanojn; tial la loko ricevis la nomon Sukot.


18 Veninte el Mezopotamio, Jakob alvenis bonstate en la urbo de ŮeÂem, kiu estas en la lando Kanaana; kaj li starigis sian tendaron antař la urbo.
19 Kaj la kampoparton, sur kiu li starigis sian tendon, li aŠetis el la manoj de la filoj de Žamor, la patro de ŮeÂem, por cent kesitoj.
20 Kaj li starigis tie altaron, kaj li nomis °in El, la Dio de Izrael.

Ăapitro 34


1 Dina, la filino de Lea, kiun ■i naskis al Jakob, eliris, por vidi la filinojn de la lando.
2 Kaj vidis ■in ŮeÂem, filo de Žamor la Živido, princo de la lando, kaj li prenis ■in kaj ku■is kun ■i kaj faris al ■i perforta╝on.
3 Kaj alglui°is lia animo al Dina, la filino de Jakob, kaj li ekamis la junulinon kaj parolis al la koro de la junulino.
4 Kaj ŮeÂem diris al sia patro Žamor jene: Prenu por mi Ši tiun knabinon kiel edzinon.
5 Jakob ařdis, ke li senhonorigis lian filinon Dina; sed liaj filoj estis kun liaj brutoj sur la kampo, tial Jakob silentis °is ilia veno.
6 Kaj Žamor, la patro de ŮeÂem, eliris al Jakob, por paroli kun li.
7 Sed la filoj de Jakob venis de la kampo. Kiam ili ařdis, la viroj Šagreni°is kaj forte koleri°is, ke li faris malnobla╝on en Izrael, ku■inte kun la filino de Jakob, kio ne devis esti farata.
8 Žamor ekparolis al ili, dirante: ŮeÂem, mia filo, deziregas per sia animo vian filinon; donu ■in al li kiel edzinon.
9 Kaj boparenci°u kun ni: viajn filinojn donu al ni, kaj niajn filinojn prenu al vi.
10 Kaj lo°u kun ni, kaj la lando estos antař vi; lo°u kaj faru negocojn kaj akiru poseda╝ojn en °i.
11 Kaj ŮeÂem diris al ■ia patro kaj al ■iaj fratoj: Estu favoraj al mi; kaj kion vi diros al mi, mi donos.
12 Postulu de mi tre grandan doton kaj donacojn, kaj mi donos, kion vi diros al mi; nur donu al mi la junulinon kiel edzinon.
13 Kaj la filoj de Jakob respondis al ŮeÂem kaj al lia patro Žamor ruze, kaj parolis tiel pro tio, ke li senhonorigis ilian fratinon Dina;
14 kaj ili diris al ili: Ni ne povas fari tion kaj doni nian fratinon al viro, kiu ne estas cirkumcidita; Šar tio estus por ni hontinda╝o.
15 Nur tiam ni donos al vi nian konsenton, se vi estos kiel ni kaj cirkumcidos Še vi Šiun virseksulon.
16 Tiam ni donos niajn filinojn al vi kaj viajn filinojn ni prenos al ni, kaj ni lo°os kun vi, kaj ni estos unu popolo.
17 Sed se vi ne konsentos lasi cirkumcidi vin, tiam ni prenos nian filinon kaj foriros.
18 Ilia parolo plaŠis al Žamor, kaj al ŮeÂem, la filo de Žamor.
19 Kaj la junulo ne prokrastis fari la aferon, Šar li deziris la filinon de Jakob; kaj li estis la plej honorata inter Šiuj domanoj de sia patro.
20 Kaj Žamor kaj lia filo ŮeÂem venis al la pordego de sia urbo, kaj ekparolis al la lo°antoj de sia urbo, dirante:
21 Tiuj homoj estas pacaj kun ni; tial ili lo°u en la lando kaj faru en °i negocojn; la lando estas ja grandspaca por ili. Iliajn filinojn ni prenu al ni kiel edzinojn, kaj niajn filinojn ni donu al ili.
22 Sed nur en tia okazo tiuj homoj konsentas lo°i kun ni kaj esti unu popolo, se ni cirkumcidos Še ni Šiun virseksulon, kiel ili estas cirkumciditaj.
23 Ilia akirita╝o kaj hava╝o kaj Šiuj iliaj brutoj fari°os ja niaj, se ni nur donos al ili nian konsenton kaj ili lo°os kun ni.
24 Kaj obeis al Žamor kaj al lia filo ŮeÂem Šiuj elirantaj el la pordego de lia urbo; kaj cirkumcidi°is Šiuj virseksuloj, Šiuj elirantaj el la pordego de lia urbo.
25 En la tria tago, kiam ili estis malsanaj, du filoj de Jakob, Simeon kaj Levi, fratoj de Dina, prenis Šiu sian glavon kaj venis sentime en la urbon kaj mortigis Šiujn virseksulojn.
26 Kaj Žamoron kaj lian filon ŮeÂem ili mortigis per glavo, kaj prenis Dinan el la domo de ŮeÂem kaj eliris.
27 La filoj de Jakob venis al la mortigitoj, kaj prirabis la urbon pro tio, ke ili senhonorigis ilian fratinon.
28 Iliajn ■afojn kaj iliajn bovojn kaj iliajn azenojn, kaj Šion, kio estis en la urbo, kaj tion, kio estis sur la kampo, ili prenis.
29 Kaj ilian tutan riŠon kaj Šiujn iliajn infanojn kaj iliajn edzinojn ili malliberigis, kaj rabis Šion, kio estis en la domoj.
30 Tiam Jakob diris al Simeon kaj al Levi: Vi afliktis min kaj faris min malaminda por la lo°antoj de la lando, por la Kanaanidoj kaj Perizidoj. Mi havas ja malmulte da homoj; kiam ili kolekti°os kontrař mi kaj venkobatos min, tiam estos ekstermita mi kaj mia domo.
31 Sed ili diris: Ău estas permesite agi kun nia fratino kiel kun publikulino?

Ăapitro 35


1 Kaj Dio diris al Jakob: Levi°u, iru al Bet-El kaj lo°u tie; kaj faru tie altaron al Dio, kiu aperis al vi, kiam vi kuris de via frato Esav.
2 Tiam Jakob diris al sia domanaro, kaj al Šiuj, kiuj estis kun li: Forigu la fremdajn diojn, kiuj estas inter vi, kaj puri°u kaj ■an°u viajn vestojn.
3 Kaj ni levi°u, kaj ni iru al Bet-El; kaj mi faros tie altaron al Dio, kiu atentis min en la tago de mia mizero, kaj estis kun mi sur la vojo, kiun mi iris.
4 Kaj ili donis al Jakob Šiujn fremdajn diojn, kiuj estis en iliaj manoj, kaj la ringojn, kiuj estis en iliaj oreloj; kaj Jakob enfosis ilin sub la kverko, kiu estis apud ŮeÂem.
5 Kaj ili ekiris. Kaj timo de Dio venis sur la urbojn, kiuj estis Širkař ili, kaj ili ne persekutis la filojn de Jakob.
6 Jakob venis al la urbo Luz, kiu estas en la lando Kanaana kaj havas ankař la nomon Bet-El, li kaj Šiuj homoj, kiuj estis kun li.
7 Kaj li konstruis tie altaron, kaj donis al la loko la nomon El-Bet-El; Šar tie aperis al li Dio, kiam li kuris de sia frato.
8 Tiam mortis Debora, la mamnutrintino de Rebeka, kaj oni ■in enterigis apud Bet-El, sub la kverko. Kaj tiu loko ricevis la nomon Alon- BaÂut.


9 Kaj denove Dio aperis al Jakob, kiam li revenis el Mezopotamio, kaj benis lin.
10 Kaj Dio diris al li: Via nomo estas Jakob; tamen ne plue estu nomata Jakob, sed Izrael estu via nomo. Kaj Li donis al li la nomon Izrael.
11 Kaj Dio diris al li: Mi estas Dio la Plejpotenca; fruktu kaj multi°u; popolo kaj popolaro fari°os el vi, kaj re°oj eliros el via lumbo.
12 Kaj la landon, kiun Mi donis al Abraham kaj al Isaak, Mi donos al vi, kaj al via idaro post vi Mi donos la landon.
13 Kaj Dio forlevi°is de li sur la loko, kie Li parolis kun li.
14 Jakob starigis monumenton sur la loko, kie Li parolis kun li, monumenton ■tonan; kaj li ver■is sur °in ver■oferon kaj ver■is sur °in oleon.
15 Kaj al la loko, kie Dio parolis kun li, Jakob donis la nomon Bet-El.
16 Kaj ili forlasis Bet-Elon. Kiam restis ankorař negranda interspaco, por veni al Efrata, RaÂel naskis, kaj ■ia aku■i°o estis malfacila.
17 Dum ■ia aku■i°a suferado la aku■istino diris al ■i: Ne timu, Šar ankař Ši tiu Še vi estas filo.
18 Dum la elirado de ■ia animo, Šar ■i estis mortanta, ■i donis al li la nomon Ben-Oni; sed lia patro donis al li la nomon Benjamen.
19 Kaj RaÂel mortis, kaj oni enterigis ■in sur la vojo al Efrata, kiu estas Bet-LeÂem.
20 Kaj Jakob starigis monumenton super ■ia tombo. Tio estas la tomba monumento de RaÂel °is la nuna tago.
21 Kaj Izrael formigris, kaj starigis sian tendon transe de la turo Eder.
22 En la tempo, kiam Izrael lo°is en tiu lando, Ruben iris kaj ku■is kun Bilha, la kromvirino de lia patro. Kaj pri tio ařdis Izrael.

La filoj de Jakob estis dek du:
23 la filoj de Lea: Ruben, la unuenaskito de Jakob, kaj Simeon kaj Levi kaj Jehuda kaj IsaÂar kaj Zebulun;
24 la filoj de RaÂel: Jozef kaj Benjamen;
25 kaj la filoj de Bilha, sklavino de RaÂel: Dan kaj Naftali;
26 kaj la filoj de Zilpa, sklavino de Lea: Gad kaj A■er. Tio estas la filoj de Jakob, kiuj naski°is al li en Mezopotamio.
27 Kaj Jakob venis al sia patro Isaak en Mamre, al Kirjat-Arba (tio estas Žebron), kie vivis fremdule Abraham kaj Isaak.
28 Isaak havis la a°on de cent okdek jaroj.
29 Kaj Isaak konsumi°is kaj mortis kaj alkolekti°is al sia popolo, estante maljuna kaj sata de vivo. Kaj lin enterigis liaj filoj Esav kaj Jakob.

Ăapitro 36


1 Jen estas la generaciaro de Esav, kiu ankař estas Edom.
2 Esav prenis siajn edzinojn el la Kanaanidinoj: Adan, filinon de Elon la Žetido, kaj Oholibaman, filinon de Ana, filino de Cibeon la Živido,
3 kaj Basmaton, filinon de I■mael, fratinon de Nebajot.
4 Kaj Ada naskis al Esav Elifazon, kaj Basmat naskis Reuelon.
5 Kaj Oholibama naskis Jeu■on kaj Jalamon kaj KoraÂon. Tio estas la filoj de Esav, kiuj naski°is al li en la lando Kanaana.
6 Kaj Esav prenis siajn edzinojn kaj siajn filojn kaj siajn filinojn kaj Šiujn siajn domanojn kaj sian havon kaj Šiujn siajn brutojn kaj sian tutan akirita╝on, kiun li akiris en la lando Kanaana; kaj foriris en alian landon, for de sia frato Jakob.
7 Ăar ilia havo estis tiel granda, ke ili ne povis lo°i kune; kaj la lando, en kiu ili vivis fremdule, ne povis teni ilin pro la grandeco de iliaj brutaroj.
8 Kaj Esav eklo°is sur la monto Seir; Esav estas ankař Edom.
9 Kaj jen estas la generaciaro de Esav, la patro de la Edomidoj, sur la monto Seir:
10 jen estas la nomoj de la filoj de Esav: Elifaz, filo de Ada, edzino de Esav; Reuel, filo de Basmat, edzino de Esav.
11 Kaj la filoj de Elifaz estis: Teman, Omar, Cefo kaj Gatam kaj Kenaz.
12 Kaj Timna estis kromvirino de Elifaz, filo de Esav, kaj ■i naskis al Elifaz Amalekon. Tio estas la filoj de Ada, edzino de Esav.
13 Kaj jen estas la filoj de Reuel: NaÂat kaj ZeraÂ, Ůama kaj Miza. Tio estas la filoj de Basmat, edzino de Esav.
14 Kaj jen estas la filoj de Oholibama, filino de Ana, filino de Cibeon, edzino de Esav: ■i naskis al Esav Jeu■on kaj Jalamon kaj KoraÂon.
15 Jen estas la Šefoj de la filoj de Esav: la filoj de Elifaz, unuenaskito de Esav: Šefo Teman, Šefo Omar, Šefo Cefo, Šefo Kenaz,
16 Šefo KoraÂ, Šefo Gatam, Šefo Amalek. Tio estas la Šefoj de Elifaz en la lando de Edom. Tio estas la filoj de Ada.
17 Kaj jen estas la filoj de Reuel, filo de Esav: Šefo NaÂat, Šefo ZeraÂ, Šefo Ůama, Šefo Miza. Tio estas la Šefoj de Reuel en la lando de Edom. Tio estas la filoj de Basmat, edzino de Esav.
18 Kaj jen estas la filoj de Oholibama, edzino de Esav: Šefo Jeu■, Šefo Jalam, Šefo KoraÂ. Tio estas la Šefoj de Oholibama, filino de Ana, edzino de Esav.
19 Tio estas la filoj de Esav, kaj tio estas iliaj Šefoj. Tio estas Edom.


20 Jen estas la filoj de Seir la Žorido, kiuj lo°is en la lando: Lotan kaj Ůobal kaj Cibeon kaj Ana
21 kaj Di■on kaj Ecer kaj Di■an. Tio estas la Šefoj de la Žoridoj, filoj de Seir, en la lando de Edom.
22 La filoj de Lotan estis: Žori kaj Hemam; kaj la fratino de Lotan estis Timna.
23 Kaj jen estas la filoj de Ůobal: Alvan kaj ManaÂat kaj Ebal, Ůefo kaj Onam.
24 Kaj jen estas la infanoj de Cibeon: Aja kaj Ana. Tio estas tiu Ana, kiu trovis la varmajn akvojn en la dezerto, kiam li pa■tis la azenojn de sia patro Cibeon.
25 Kaj jen estas la infanoj de Ana: Di■on, kaj Oholibama, filino de Ana.
26 Kaj jen estas la filoj de Di■on: Žemdan kaj E■ban kaj Jitran kaj Keran.
27 Jen estas la filoj de Ecer: Bilhan kaj Zaavan kaj Akan.
28 Jen estas la filoj de Di■an: Uc kaj Aran.
29 Jen estas la Šefoj de la Žoridoj: Šefo Lotan, Šefo Ůobal, Šefo Cibeon, Šefo Ana,
30 Šefo Di■on, Šefo Ecer, Šefo Di■an. Tio estas la Šefoj de la Žoridoj, lař la ordo de ilia Šefeco en la lando Seir.


31 Kaj jen estas la re°oj, kiuj re°is en la lando de Edom, antař ol aperis re°oj Še la Izraelidoj:
32 En Edom re°is Bela, filo de Beor, kaj la nomo de lia urbo estis Dinhaba.
33 Kiam Bela mortis, ekre°is anstatař li Jobab, filo de Zera el Bocra.
34 Kiam mortis Jobab, ekre°is anstatař li Žu■am el la lando de la Temananoj.
35 Kiam mortis Žu■am, ekre°is anstatař li Hadad, filo de Bedad, kiu venkobatis la Midjanidojn sur la kampo de Moab; kaj la nomo de lia urbo estis Avit.
36 Kiam mortis Hadad, ekre°is anstatař li Samla el Masreka.
37 Kiam mortis Samla, ekre°is anstatař li Ůaul el ReÂobot Še la Rivero.
38 Kiam mortis Ůaul, ekre°is anstatař li Baal-Žanan, filo de AÂbor.
39 Kiam mortis Baal-Žanan, filo de AÂbor, ekre°is anstatař li Hadar; la nomo de lia urbo estis Pau, kaj la nomo de lia edzino estis Mehetabel, filino de Matred, filino de Me-Zahab.
40 Kaj jen estas la nomoj de la Šefoj de Esav, lař iliaj gentoj, lokoj, kaj nomoj: Šefo Timna, Šefo Alva, Šefo Jetet,
41 Šefo Oholibama, Šefo Ela, Šefo Pinon,
42 Šefo Kenaz, Šefo Teman, Šefo Mibcar,
43 Šefo Magdiel, Šefo Iram. Tio estas la Šefoj de Edom, kiel ili lo°is en la lando, posedata de ili. Esav estis la patro de la Edomidoj.

Ăapitro 37


1 Jakob lo°is en la lando, en kiu lia patro lo°is fremdule, en la lando Kanaana.
2 Jen estas la generaciaro de Jakob. Jozef, havante la a°on de dek sep jaroj, pa■tis kune kun siaj fratoj la brutaron; li estis knabo kune kun la filoj de Bilha kaj la filoj de Zilpa, la edzinoj de lia patro; kaj malbonajn famojn pri ili Jozef raportadis al ilia patro.
3 Kaj Izrael amis Jozefon pli ol Šiujn siajn filojn, Šar li estis por li filo naskita en maljuneco; kaj li faris al li mikskoloran veston.
4 Ăar la fratoj vidis, ke lin ilia patro amas pli ol Šiujn liajn fratojn, tial ili malamis lin kaj ne povis paroli kun li pace.
5 Jozef havis son°on, kaj li rakontis °in al siaj fratoj; tiam ili ekmalamis lin ankorař pli.
6 Li diris al ili: Ařskultu la son°on, kiun mi son°is:
7 ni ligis garbojn meze de la kampo; kaj jen mia garbo stari°is kaj restis starante, kaj viaj garboj °in Širkařis kaj profunde klini°is antař mia garbo.
8 Tiam liaj fratoj diris al li: Ău vi estos re°o super ni? ař Šu vi regos super ni? Kaj ili ankorař pli ekmalamis lin pro liaj son°oj kaj pro liaj vortoj.
9 Kaj li son°is ankorař alian son°on kaj rakontis °in al siaj fratoj, kaj diris: Mi son°is ankorař unu son°on: jen la suno kaj la luno kaj dek unu steloj klini°as antař mi.
10 Kaj li rakontis al sia patro kaj al siaj fratoj; kaj lia patro faris al li riproŠon, kaj diris al li: Kion vi volas kun tiu son°o, kiun vi son°is? Šu mi kaj via patrino kaj viaj fratoj venos, por klini°i antař vi °is la tero?
11 Kaj liaj fratoj lin enviis, sed lia patro konservis en la memoro la aferon.
12 Liaj fratoj iris pa■ti la ■afojn de sia patro en ŮeÂem.
13 Kaj Izrael diris al Jozef: Viaj fratoj pa■tas ja en ŮeÂem; venu do, mi sendos vin al ili. Kaj tiu respondis al li: Jen mi estas.
14 Kaj Izrael diris al li: Iru, rigardu, kiel fartas viaj fratoj kaj kiel fartas la ■afoj, kaj alportu al mi respondon. Kaj li forsendis lin el la valo de Žebron, kaj tiu venis ŮeÂemon.
15 Kaj iu viro trovis lin, kaj vidis, ke li erarvagas sur la kampo; kaj la viro demandis lin: Kion vi serŠas?
16 Kaj li diris: Miajn fratojn mi serŠas; diru al mi, kie ili pa■tas.
17 Kaj la viro diris: Ili foriris de Ši tie; Šar mi ařdis, ke ili diris: Ni iru al Dotan. Kaj Jozef iris serŠi siajn fratojn, kaj trovis ilin en Dotan.
18 Kaj ili ekvidis lin de malproksime; kaj antař ol li alproksimi°is al ili, naski°is en ili la malbona intenco mortigi lin.
19 Kaj ili diris unu al alia: Jen tiu son°isto venas;
20 nun ni iru kaj mortigu lin, kaj ni ╝etu lin en unu el la putoj, kaj ni diru, ke sova°a besto lin forman°is; kaj ni vidos, kio fari°os el liaj son°oj.
21 Sed tion ařdis Ruben kaj savis lin el iliaj manoj, kaj diris: Ni ne mortigu lin.
22 Kaj Ruben diris al ili: Ne ver■u sangon; ╝etu lin en Ši tiun puton, kiu estas en la dezerto, sed manon ne metu sur lin. Ăar li intencis savi lin el iliaj manoj kaj revenigi lin al sia patro.
23 Kaj kiam Jozef venis al siaj fratoj, ili deprenis de li lian veston, la mikskoloran veston, kiu estis sur li;
24 kaj ili prenis lin kaj ╝etis lin en la puton; sed la puto estis malplena, akvo ne estis en °i.
25 Kiam ili sidi°is, por man°i panon, ili levis siajn okulojn, kaj ekvidis, ke jen karavano da I■maelidoj venas el Gilead, kaj iliaj kameloj portas aroma╝ojn kaj balzamon kaj mirhon; ili iras, direktante sin al Egiptujo.
26 Kaj Jehuda diris al siaj fratoj: Kian profiton ni havos, se ni mortigos nian fraton kaj ka■os lian sangon?
27 Venu, ni vendos lin al la I■maelidoj, por ke nia mano ne meti°u sur lin; Šar li estas nia frato, nia karno. Kaj liaj fratoj akceptis lian proponon.
28 Kaj kiam la Midjanidoj, la komercistoj, preteriris, ili eltiris kaj levis Jozefon el la puto kaj vendis Jozefon al la I■maelidoj por dudek ar°entaj moneroj; kaj tiuj forkondukis Jozefon al Egiptujo.
29 Kiam Ruben revenis al la puto, li vidis, ke Jozef ne estas en la puto. Kaj li dis■iris siajn vestojn.
30 Kaj li reiris al siaj fratoj, kaj diris: La knabo forestas, kaj kien mi nun iros?
31 Kaj ili prenis la veston de Jozef kaj buŠis kapron kaj trempis la veston en la sango.
32 Kaj ili sendis la mikskoloran veston kaj venigis °in al sia patro, kaj dirigis: Ăi tion ni trovis; rigardu, Šu °i estas la vesto de via filo ař ne.
33 Kaj li rekonis °in, kaj diris: ěi estas la vesto de mia filo! sova°a besto lin forman°is! dis■irita estas Jozef!
34 Kaj Jakob dis■iris siajn vestojn kaj metis saka╝on Širkař sian lumbon kaj funebris pri sia filo multe da tagoj.
35 Kaj Šiuj liaj filoj kaj filinoj penis konsoli lin, sed li ne volis konsoli°i, kaj diris: En funebro mi iros en Ůeolon al mia filo. Tiel ploris pri li lia patro.
36 Sed la Midjanidoj vendis lin en Egiptujo al Potifar, kortegano de Faraono, estro de la korpogardistoj.

Ăapitro 38


1 En tiu tempo Jehuda aparti°is for de siaj fratoj, kaj eklo°is apud iu Adulamano, kiu estis nomata Žira.
2 Kaj Jehuda vidis tie filinon de iu Kanaanido, nomata Ůua, kaj li prenis ■in kaj envenis al ■i.
3 Kaj ■i gravedi°is kaj naskis filon; kaj li donis al li la nomon Er.
4 Kaj ■i denove gravedi°is kaj naskis filon, kaj ■i donis al li la nomon Onan.
5 Kaj ankorař plue ■i naskis filon, kaj donis al li la nomon Ůela. Sed Jehuda estis en Kezib, kiam ■i naskis tiun.
6 Kaj Jehuda prenis edzinon por sia unuenaskito Er, kaj ■ia nomo estis Tamar.
7 Sed Er, la unuenaskito de Jehuda, estis malbona antař la okuloj de la Eternulo, kaj la Eternulo lin mortigis.
8 Tiam Jehuda diris al Onan: Envenu al la edzino de via frato, kaj boedzi°u kun ■i kaj naskigu idaron al via frato.
9 Sed Onan sciis, ke ne por li estos la idaro; tial, envenante al la edzino de sia frato, li elver■adis la semon sur la teron, por ne doni idaron al sia frato.
10 Kaj malplaŠis al la Eternulo tio, kion li faris, kaj Li mortigis ankař lin.
11 Tiam Jehuda diris al sia bofilino Tamar: Restu kiel vidvino en la domo de via patro, °is grandi°os mia filo Ůela. Ăar li timis, ke eble li ankař mortos, kiel liaj fratoj. Kaj Tamar iris kaj eklo°is en la domo de sia patro.
12 Pasis multe da tempo, kaj mortis la filino de Ůua, la edzino de Jehuda. Kiam Jehuda konsoli°is, li iris Timnan, al la tondantoj de liaj ■afoj, li kaj lia amiko, Žira la Adulamano.
13 Kaj oni sciigis al Tamar, dirante: Jen via bopatro iras Timnan, por tondi siajn ■afojn.
14 Tiam ■i demetis de si siajn vestojn de vidvineco kaj kovris sin per kovrotuko kaj vualis sin, kaj sidi°is apud la pordo de Enaim, kiu trovi°as sur la vojo al Timna. Ăar ■i vidis, ke Ůela grandi°is kaj ■i ne estas donita al li kiel edzino.
15 Kaj Jehuda ■in vidis, kaj li pensis, ke ■i estas publikulino, Šar ■i kovris sian viza°on.
16 Kaj li turnis sin al ■i Še la vojo, kaj diris: Lasu min enveni al vi. Ăar li ne sciis, ke tio estas lia bofilino. Kaj ■i diris: Kion vi donos al mi, se vi envenos al mi?
17 Kaj li diris: Mi sendos al vi kapron el la brutaro. Sed ■i diris: Donu al mi garantia╝on, °is vi sendos.
18 Kaj li diris: Kian garantia╝on mi donu al vi? Ůi diris: Vian sigelilon kaj vian ■nureton, kaj vian bastonon, kiu estas en via mano. Kaj li donis al ■i kaj envenis al ■i, kaj ■i gravedi°is de li.
19 Kaj ■i levi°is kaj iris, kaj formetis de si sian kovrotukon kaj surmetis sur sin siajn vestojn de vidvineco.
20 Kaj Jehuda sendis la kapron per sia amiko la Adulamano, por preni la garantia╝on el la manoj de la virino; sed li ■in ne trovis.
21 Kaj li demandis la homojn de ■ia loko, dirante: Kie estas la publikulino, kiu sidis en Enaim Še la vojo? Kaj ili diris: Ăi tie ne estis publikulino.
22 Kaj li revenis al Jehuda, kaj diris: Mi ■in ne trovis, kaj ankař la homoj de la loko diris, ke tie ne estis publikulino.
23 Tiam Jehuda diris: Ůi prenu °in al si, por ke ni ne estu mokataj; mi sendis ja Ši tiun kapron, sed vi ■in ne trovis.
24 Post la paso de tri monatoj oni sciigis al Jehuda, dirante: Tamar, via bofilino, malŠasti°is, kaj ■i eŠ gravedi°is de malŠasteco. Tiam Jehuda diris: Elkonduku ■in, kaj oni ■in brulmortigu.
25 Kiam oni ■in kondukis, ■i sendis, ke oni diru al ■ia bopatro: Mi gravedi°is de la viro, al kiu apartenas Ši tio. Kaj ■i diris: Rekonu, al kiu apartenas la sigelilo kaj la ■nuretoj kaj Ši tiu bastono.
26 Kaj Jehuda rekonis, kaj li diris: Ůi estas pli prava ol mi, Šar mi ne donis ■in al mia filo Ůela. Kaj li ■in ne plue konis.
27 Kiam ■i devis naski, montri°is, ke °emeloj estas en ■ia ventro.
28 Kaj kiam ■i estis naskanta, el■ovi°is la mano de unu infano; kaj la aku■istino prenis kaj alligis al la mano ru°an fadenon, dirante: Ăi tiu eliris la unua.
29 Sed kiam li retiris sian manon, eliris lia frato. Kaj ■i diris: Kial vi faris por vi tra■iron? Kaj oni donis al li la nomon Perec.
30 Poste eliris lia frato, kiu havis sur sia mano la ru°an fadenon. Kaj oni donis al li la nomon ZeraÂ.

Ăapitro 39


1 Jozef estis forkondukita en Egiptujon, kaj lin aŠetis Potifar, kortegano de Faraono, estro de la korpogardistoj, Egipto, el la manoj de la I■maelidoj, kiuj venigis lin tien.
2 Kaj la Eternulo estis kun Jozef, kaj li estis sukcesulo; kaj li estis en la domo de sia sinjoro, la Egipto.
3 Kaj lia sinjoro vidis, ke la Eternulo estas kun li, kaj ke Šion, kion li faras, la Eternulo sukcesigas en lia mano.
4 Kaj Jozef akiris lian favoron kaj servis lin; kaj li estrigis lin super sia domo, kaj transdonis en liajn manojn Šion, kion li havis.
5 Kaj de tiu tempo, kiam li estrigis lin super sia domo, kaj super Šio, kion li havis, la Eternulo benis la domon de la Egipto pro Jozef, kaj la beno de la Eternulo estis super Šio, kion li havis, en la domo kaj sur la kampo.
6 Kaj li lasis Šion, kion li havis, en la manoj de Jozef, kaj li sciis pri nenio, krom nur pri la pano, kiun li man°is. Kaj Jozef estis gracia kaj bela.
7 Post kelka tempo la edzino de lia sinjoro ╝etis siajn rigardojn sur Jozefon, kaj diris: Ku■i°u kun mi.
8 Sed li rifuzis, kaj li diris al la edzino de sia sinjoro: Jen, mia sinjoro kontrolas Še mi nenion en la domo, kaj Šion, kion li havas, li transdonis en miajn manojn;
9 neniu en Ši tiu domo estas pli granda ol mi, kaj li retenis de mi nenion, krom vi, Šar vi estas lia edzino. Kiel do mi faros Ši tiun grandan malbonagon kaj pekos antař Dio?
10 Dum ■i paroladis al Jozef Šiutage kaj li ne volis obei ■in kaj ku■i°i kun ■i kaj esti kun ■i,
11 okazis unu tagon, ke li venis en la domon, por fari sian laboron, kaj neniu el la domanoj estis en la domo;
12 tiam ■i kaptis lin je lia vesto, dirante: Ku■i°u kun mi. Sed li lasis sian veston en ■iaj manoj kaj forkuris for el la domo.
13 Kaj kiam ■i vidis, ke li lasis sian veston en ■ia mano kaj forkuris el la domo,
14 ■i vokis siajn domanojn, kaj diris al ili: Rigardu, li venigis al ni Hebreon, por moki nin; Ši tiu venis al mi, por ku■i°i kun mi; sed mi ekkriis per lařta voŠo;
15 kaj kiam li ařdis, ke mi ekkriis per lařta voŠo, li lasis sian veston Še mi kaj forkuris for el la domo.
16 Kaj ■i ku■igis lian veston apud si, °is lia sinjoro venis en sian domon.
17 Kaj ■i rakontis al li tion saman, dirante: La sklavo, la Hebreo, kiun vi venigis al ni, venis al mi, por petoli kun mi;
18 sed kiam mi lařte ekkriis, li lasis sian veston Še mi kaj elkuris el la domo.
19 Kiam lia sinjoro ařdis la vortojn de sia edzino, kiujn ■i diris al li, parolante: Tiel agis kun mi via sklavo--tiam li forte ekkoleris.
20 Kaj la sinjoro de Jozef prenis lin kaj fordonis lin en malliberejon, en la lokon, kie la malliberuloj de la re°o estis tenataj; kaj li estis tie en la malliberejo.
21 Kaj la Eternulo estis kun Jozef kaj estis favorkora al li kaj havigis al li la favoron de la estro de la malliberejo.
22 Kaj la estro de la malliberejo transdonis en la manojn de Jozef Šiujn malliberulojn, kiuj estis en la malliberejo; kaj Šio, kion ili tie faris, estis farata sub lia kontrolo.
23 La estro de la malliberejo rigardis nenion, kio estis sub lia disponado, Šar la Eternulo estis kun li; kaj Šion, kion li faris, la Eternulo sukcesigis.

Ăapitro 40


1 Post tiuj okazinta╝oj la vinisto de la re°o de Egiptujo kaj la bakisto kulpi°is antař sia sinjoro, la re°o de Egiptujo.
2 Kaj Faraono koleri°is kontrař siaj du korteganoj, kontrař la vinistestro kaj kontrař la bakistestro.
3 Kaj li metis ilin sub gardon en la domon de la estro de la korpogardistoj, en la malliberejon, en la lokon, kie Jozef estis malliberigita.
4 Kaj la estro de la korpogardistoj destinis por ili Jozefon, kaj li servis ilin. Kaj ili restis kelkan tempon en la malliberejo.
5 Kaj ambař son°is son°on, Šiu sian apartan son°on en la sama nokto, Šiu kun aparta signifo de la son°o, la vinisto kaj la bakisto de la re°o de Egiptujo, kiuj estis tenataj en la malliberejo.
6 Kiam Jozef venis al ili matene, li vidis, ke ili estas Šagrenitaj.
7 Kaj li demandis la korteganojn de Faraono, kiuj estis kun li en malliberejo en la domo de lia sinjoro, dirante: Kial viaj viza°oj estas Šagrenitaj hodiař?
8 Kaj ili diris al li: Ni son°is son°on, sed estas Ši tie neniu, kiu °in signifoklarigus. Kaj Jozef diris al ili: La signifoklarigoj apartenas ja al Dio; tamen rakontu al mi.
9 Tiam la vinistestro rakontis sian son°on al Jozef, kaj diris al li: En mia son°o mi vidis antař mi vinbertrunkon;
10 la trunko havis tri branŠojn; apenař °i ekfloris, tuj aperis sur °i beraroj kun maturaj beroj;
11 kaj la pokalo de Faraono estis en mia mano; kaj mi prenis la berojn, kaj mi elpremis ilin en la pokalon de Faraono, kaj mi donis la pokalon en la manon de Faraono.
12 Kaj Jozef diris al li: Jen estas °ia signifoklarigo: la tri branŠoj estas tri tagoj;
13 post tri tagoj Faraono levos vian kapon kaj redonos al vi vian oficon, kaj vi donos la pokalon de Faraono en lian manon lař la maniero de antaře, kiam vi estis lia vinisto.
14 Sed memoru min, kiam estos bone al vi, kaj faru al mi favorkora╝on kaj memorigu pri mi Faraonon kaj elirigu min el Ši tiu domo.
15 Ăar oni ■telis min el la lando de la Hebreoj, kaj ankař Ši tie mi faris nenion, pro kio oni metis min en la malliberejon.
16 Kiam la bakistestro vidis, ke la signifoklarigo estas bona, li diris al Jozef: Mi ankař havis son°on; jen tri blankaj korboj estis sur mia kapo;
17 kaj en la supra korbo estis Šiaspecaj man°a╝oj de Faraono, bakita╝oj, kaj la birdoj man°is ilin el la korbo sur mia kapo.
18 Kaj Jozef respondis, dirante: Jen estas °ia signifoklarigo: la tri korboj estas tri tagoj;
19 post tri tagoj Faraono deprenos de vi vian kapon kaj pendigos vin sur arbo, kaj la birdoj forman°os de vi vian karnon.
20 En la tria tago, tago de naski°o de Faraono, li faris festenon por Šiuj siaj servantoj; kaj li venigis la vinistestron kaj la bakistestron en la mezon de siaj servantoj.
21 Kaj li redonis al la vinistestro lian oficon, kaj tiu donis la pokalon en la manon de Faraono;
22 sed la bakistestron li pendigis, kiel son°oklarigis al ili Jozef.
23 Kaj la vinistestro ne rememoris Jozefon, sed forgesis lin.

Ăapitro 41


1 Post du jaroj Faraono havis son°on, ke jen li staras apud la Rivero.
2 Kaj jen el la Rivero eliras sep bovinoj belaspektaj kaj grasaj, kaj ili pa■ti°as en la kanejo.
3 Kaj jen sep aliaj bovinoj eliras post ili el la Rivero, malbelaspektaj kaj malgrasaj, kaj ili stari°as apud tiuj bovinoj sur la bordo de la Rivero.
4 Kaj la bovinoj malbelaspektaj kaj malgrasaj forman°is la sep bovinojn belaspektajn kaj grasajn. Kaj Faraono veki°is.
5 Kaj li endormi°is kaj denove havis son°on: jen sep spikoj levi°as sur unu spiktrunko, dikaj kaj bonaj.
6 Sed jen sep spikoj, maldikaj kaj bruligitaj de la orienta vento, elkreskas post ili.
7 Kaj la maldikaj spikoj englutis la sep spikojn dikajn kaj plenajn. Kaj Faraono veki°is, kaj vidis, ke tio estis son°o.
8 En la mateno lia spirito aflikti°is; kaj li sendis kaj vokigis Šiujn sorŠistojn de Egiptujo kaj Šiujn °iajn sa°ulojn, kaj Faraono rakontis al ili sian son°on; sed neniu povis signifoklarigi °in al Faraono.
9 Tiam la vinistestro ekparolis al Faraono, dirante: Miajn pekojn mi rememoras hodiař.
10 Faraono koleris siajn sklavojn, kaj metis min en malliberejon en la domon de la estro de la korpogardistoj, min kaj la bakistestron.
11 Kaj ni son°is son°on en unu nokto, mi kaj li; Šiu havis son°on kun aparta signifo.
12 Kaj tie estis kun ni Hebrea junulo, sklavo de la estro de la korpogardistoj; kaj ni rakontis al li, kaj li signifoklarigis al ni niajn son°ojn, al Šiu li klarigis lař lia son°o.
13 Kaj kiel li klarigis al ni, tiel fari°is: min oni revenigis al mia ofico, kaj lin oni pendigis.
14 Tiam Faraono sendis alvoki Jozefon; kaj oni rapide eligis lin el la malliberejo, kaj li sin razis kaj ■an°is siajn vestojn kaj venis al Faraono.
15 Kaj Faraono diris al Jozef: Mi son°is son°on, kaj neniu povas °in klarigi; sed pri vi mi ařdis, ke kiam vi ařdas son°on, vi tuj °in klarigas.
16 Kaj Jozef respondis al Faraono, dirante: ěi ne dependas de mi; Dio respondos bonon al Faraono.
17 Kaj Faraono diris al Jozef: Mi son°is, ke jen mi staras sur la bordo de la Rivero;
18 kaj jen el la Rivero eliris sep bovinoj grasaj kaj belaspektaj kaj pa■ti°is en la kanejo;
19 sed jen sep aliaj bovinoj eliris post ili, maldikaj, tre malbonaspektaj kaj malgrasaj; tiajn malbelajn, kiel ili, mi ne vidis en la tuta Egipta lando;
20 kaj la malgrasaj kaj malbelaj bovinoj forman°is la sep antařajn grasajn bovinojn;
21 kaj tiuj eni°is en ilian internon, sed oni ne povis rimarki, ke ili eni°is en ilian internon, kaj ilia aspekto estis tiel maldika, kiel antaře. Kaj mi veki°is.
22 Kaj mi vidis en son°o: jen sep spikoj elkreskis sur unu spiktrunko, plenaj kaj bonaj;
23 sed jen sep spikoj, maldikaj, malgrasaj, kaj bruligitaj de la orienta vento, elkreskis post ili;
24 kaj la malgrasaj spikoj englutis la sep bonajn spikojn. Kaj mi rakontis al la sorŠistoj, sed neniu klarigis al mi.
25 Tiam Jozef diris al Faraono: La son°o de Faraono estas unu; kion Dio estas faronta, Li diris al Faraono.
26 La sep bonaj bovinoj estas sep jaroj, kaj la sep bonaj spikoj estas sep jaroj; °i estas unu son°o.
27 Kaj la sep bovinoj malgrasaj kaj malbelaj, kiuj eliris post ili, estas sep jaroj; kaj la sep spikoj, malplenaj kaj bruligitaj de la orienta vento, estos sep jaroj de malsato.
28 Tio estas, pri kio mi diris al Faraono, ke kion Dio estas faronta, Li montris al Faraono.
29 Jen venos sep jaroj de granda abundeco en la tuta Egipta lando.
30 Sed venos sep jaroj de malsato post ili; kaj forgesi°os la tuta abundeco en la Egipta lando, kaj la malsato konsumos la teron.
31 Kaj ne restos postesigno de la abundeco en la lando, pro tiu malsato, kiu venos poste, Šar °i estos tre malfacila.
32 Kaj se la son°o dufoje ripeti°is al Faraono, tio montras, ke la afero estas firme decidita de Dio, kaj Dio rapidos plenumi tion.
33 Kaj nun Faraono elserŠu homon kompetentan kaj sa°an kaj estrigu lin super la Egipta lando;
34 Faraono ordonu, ke li starigu observistojn en la lando kaj prenadu kvinonon de Šiuj produktoj de la Egipta tero dum la sep jaroj de abundeco.
35 Kaj oni kolektu la tutan man°a╝on de tiuj venontaj bonaj jaroj, kaj oni amasigu man°eblan grenon en la urboj sub la disponon de Faraono, kaj oni °in konservu.
36 Kaj tiu man°a╝o estos provizo por la lando por la sep jaroj de malsato, kiuj estos en la Egipta lando, por ke la lando ne pereu de malsato.
37 Kaj tio plaŠis al Faraono kaj al Šiuj liaj servantoj.
38 Kaj Faraono diris al siaj servantoj: Ău ni povus trovi tian homon, kiel li, en kiu estas la spirito de Dio?
39 Kaj Faraono diris al Jozef: Ăar Dio sciigis al vi Šion Ši tion, ne ekzistas kompetentulo kaj sa°ulo tia, kiel vi.
40 Vi estos super mia domo, kaj viajn vortojn obeos mia tuta popolo; nur per la trono mi estos pli alta ol vi.
41 Kaj Faraono diris al Jozef: Vidu, mi estrigis vin super la tuta Egipta lando.
42 Kaj Faraono deprenis sian ringon de sia mano kaj metis °in sur la manon de Jozef; kaj li vestis lin per bisinaj vestoj kaj metis oran Šenon sur lian kolon.
43 Kaj li veturigis lin sur sia dua Šaro; kaj oni kriis antař li: Genui°u! Kaj li estrigis lin super la tuta Egipta lando.
44 Kaj Faraono diris al Jozef: Mi estas Faraono; sed sen via ordono neniu levos sian manon ař sian piedon en la tuta Egipta lando.
45 Kaj Faraono donis al Jozef la nomon Cafnat-PaneaÂ, kaj li donis al li kiel edzinon Asnaton, filinon de Poti-Fera, pastro el On. Kaj Jozef komencis veturadon tra la Egipta lando.
46 Jozef havis la a°on de tridek jaroj, kiam li stari°is antař Faraono, la re°o de Egiptujo. Kaj Jozef foriris de Faraono kaj trapasis la tutan Egiptan landon.
47 Kaj la tero alportis en la sep jaroj de abundeco grandegajn amasojn da greno.
48 Kaj li kolektis la tutan grenon de la sep jaroj, kiuj estis en la Egipta lando, kaj li metis la grenon en la urbojn; la grenon de Šiuj kampoj, kiuj estis Širkař iu urbo, li metis en °in.
49 Kaj Jozef kolektis tre multe da greno, kiel la marborda sablo, °is li Šesis kalkuli, Šar oni ne plu povis kalkuli.
50 Antař ol venis la jaroj de malsato, al Jozef naski°is du filoj, kiujn naskis al li Asnat, filino de Poti-Fera, pastro el On.
51 Kaj al la unuenaskito Jozef donis la nomon Manase, Šar, li diris, Dio forgesigis al mi Šiujn miajn suferojn kaj la tutan domon de mia patro.
52 Kaj al la dua li donis la nomon Efraim, Šar, li diris, Dio faris min fruktoporta en la lando de mia suferado.
53 Kaj fini°is la sep jaroj de abundeco, kiuj estis en la Egipta lando.
54 Kaj komenci°is la sep jaroj de malsato, kiel diris Jozef; kaj estis malsato en Šiuj landoj, sed en la tuta lando Egipta estis pano.
55 Kiam la tuta Egipta lando eksuferis malsaton, la popolo kriis al Faraono pri pano; tiam Faraono diris al Šiuj Egiptoj: Iru al Jozef, kaj kion li diros al vi, tion faru.
56 La malsato estis en la tuta lando. Jozef malfermis Šiujn grenejojn, kaj vendadis al la Egiptoj. Kaj la malsato estis tre granda en la Egipta lando.
57 Kaj el Šiuj landoj oni venadis Egiptujon, por aŠeti de Jozef, Šar la malsato estis tre granda en Šiuj landoj.

Ăapitro 42


1 Kiam Jakob scii°is, ke oni vendas grenon en Egiptujo, li diris al siaj filoj: Kion vi rigardas?
2 Kaj li diris: Mi ařdis, ke oni vendas grenon en Egiptujo; veturu do tien kaj aŠetu por ni tie grenon, por ke ni vivu kaj ne mortu.
3 Kaj forveturis dek fratoj de Jozef, por aŠeti grenon en Egiptujo.
4 Sed Benjamenon, la fraton de Jozef, Jakob ne sendis kun liaj fratoj; Šar li timis, ke eble lin trafos malfeliŠo.
5 Kaj la filoj de Izrael venis, por aŠeti grenon, kune kun aliaj venintoj; Šar estis malsato en la lando Kanaana.
6 Kaj Jozef estis la estro super la lando, kaj li estis la vendanto de la greno por la tuta popolo de la lando. Kaj la fratoj de Jozef venis kaj klini°is al li viza°altere.
7 Kiam Jozef ekvidis siajn fratojn, li rekonis ilin; sed li ■ajnigis sin fremda al ili kaj parolis kun ili malafable, kaj diris al ili: El kie vi venis? Kaj ili diris: El la lando Kanaana, por aŠeti man°a╝on.
8 Jozef rekonis siajn fratojn, sed ili lin ne rekonis.
9 Kaj Jozef rememoris la son°ojn, kiujn li son°is pri ili. Kaj li diris al ili: Vi estas spionoj: vi venis, por vidi la malfortajn lokojn de la lando.
10 Kaj ili diris al li: Ne, mia sinjoro! viaj sklavoj venis, por aŠeti man°a╝on.
11 Ni Šiuj estas filoj de unu homo; ni estas honestaj; viaj sklavoj neniam estis spionoj.
12 Sed li diris al ili: Ne, vi venis, por vidi la malfortajn lokojn de la lando.
13 Ili diris: Ni, viaj sklavoj, estas dek du fratoj, filoj de unu homo en la lando Kanaana; la plej juna estas nun kun nia patro, kaj unu malaperis.
14 Kaj Jozef diris al ili: Estas tio, kion mi diris al vi, vi estas spionoj.
15 Per tio mi vin elprovos: mi ╝uras per la vivo de Faraono, ke vi foriros el Ši tie nur tiam, kiam venos Ši tien via plej juna frato.
16 Sendu unu el vi, ke li alkonduku vian fraton; sed vi estos malliberigitaj, kaj oni esploros viajn vortojn, Šu vi diris la veron; se ne, tiam mi ╝uras per la vivo de Faraono, ke vi estas spionoj.
17 Kaj li metis ilin sub gardon por la dařro de tri tagoj.
18 Kaj Jozef diris al ili en la tria tago: Tion faru, kaj vi restos vivaj, Šar mi havas timon antař Dio.
19 Se vi estas homoj honestaj, tiam unu el viaj fratoj restu malliberigita en la domo, en kiu oni vin gardas, kaj vi iru kaj forportu hejmen la grenon, kiun vi aŠetis kontrař la malsato.
20 Sed vian plej junan fraton venigu al mi, por ke pruvi°u la vereco de viaj vortoj kaj por ke vi ne mortu. Kaj ili faris tiel.
21 Kaj ili diris unu al alia: Vere ni estas kulpaj pro nia frato; Šar ni vidis la suferadon de lia animo, kiam li petegis nin, sed ni ne ařskultis; por tio venis sur nin Ši tiu sufero.
22 Kaj Ruben respondis al ili, dirante: Mi diris ja al vi: Ne peku rilate la infanon; sed vi ne obeis; nun lia sango estas repostulata.
23 Kaj ili ne sciis, ke Jozef komprenas; Šar inter ili estis tradukanto.
24 Kaj li deturnis sin de ili kaj ekploris; poste li denove returnis sin al ili kaj parolis kun ili, kaj li prenis el inter ili Simeonon kaj ligis lin antař iliaj okuloj.
25 Kaj Jozef ordonis plenigi iliajn sakojn per greno kaj redoni ilian monon al Šiu en lian sakon kaj doni al ili man°a╝on por la vojo. Tiel oni faris al ili.
26 Kaj ili metis sian grenon sur siajn azenojn kaj foriris.
27 Kaj unu el ili malfermis sian sakon, por doni fura°on al sia azeno dum la nokta halto, kaj li ekvidis sian monon, kiu estis en la aperturo de lia sako.
28 Kaj li diris al siaj fratoj: Mia mono estas redonita; jen °i estas en mia sako. Tiam konsterni°is iliaj koroj, kaj kun tremo ili diris unuj al la aliaj: Kial Dio faris tion al ni?
29 Kiam ili venis al sia patro Jakob en la landon Kanaanan, ili rakontis al li Šion, kio okazis al ili, dirante:
30 La homo, kiu estas sinjoro super tiu lando, parolis kun ni malafable, kaj diris, ke ni estas spionoj en la lando.
31 Kaj ni diris al li: Ni estas homoj honestaj, ni neniam estis spionoj;
32 ni estas dek du fratoj, filoj de nia patro; unu malaperis, kaj la plej juna estas nun kun nia patro en la lando Kanaana.
33 Tiam diris al ni la homo, kiu estas sinjoro super la lando: Per tio mi konvinki°os, ke vi estas homoj honestaj: unu el viaj fratoj lasu Še mi, kaj la necesan grenon por via hejmo prenu kaj iru;
34 kaj venigu al mi vian plej junan fraton; tiam mi scios, ke vi ne estas spionoj, ke vi estas honestaj homoj; vian fraton mi redonos al vi, kaj vi povos negoci en la lando.
35 Kiam ili malplenigis siajn sakojn, montri°is, ke Šiu el ili havas sian liga╝on da mono en sia sako. Kaj ili vidis siajn liga╝ojn da mono, ili kaj ilia patro, kaj ili timi°is.
36 Kaj ilia patro Jakob diris al ili: Vi min seninfanigis; Jozef forestas, kaj Simeon forestas, kaj Benjamenon vi volas forpreni! sur min Šio falis!
37 Tiam Ruben diris al sia patro jene: Miajn du filojn mortigu, se mi ne revenigos lin al vi; donu lin en mian manon, kaj mi revenigos lin al vi.
38 Sed li diris: Mia filo ne iros kun vi; Šar lia frato mortis, kaj li sola restis. Se lin trafos malfeliŠo sur la vojo, kiun vi iros, tiam vi enirigos miajn grizajn harojn kun mal°ojo en Ůeolon.

Ăapitro 43


1 La malsato estis tre premanta en la lando.
2 Kiam ili forman°is la grenon, kiun ili venigis el Egiptujo, ilia patro diris al ili: Iru denove kaj aŠetu por ni iom da pano.
3 Tiam Jehuda diris al li jene: Tiu homo tre severe diris al ni: Ne aperu antař mi, se via frato ne estos kun vi.
4 Se vi sendos nian fraton kun ni, tiam ni iros kaj aŠetos por vi panon;
5 sed se vi ne sendos, tiam ni ne iros; Šar tiu homo diris al ni: Ne aperu antař mi, se via frato ne estos kun vi.
6 Kaj Izrael diris: Kial vi faris al mi tian malbonon, kaj diris al la homo, ke vi havas ankorař fraton?
7 Kaj ili diris: La homo severe demandis pri ni kaj pri nia familio, dirante: Ău via patro ankorař vivas? Šu vi havas fraton? Kaj ni respondis al li tiujn demandojn. Ău ni povis scii, ke li diros: Venigu vian fraton?
8 Kaj Jehuda diris al sia patro Izrael: Sendu la knabon kun mi, tiam ni levi°os kaj iros, por ke ni vivu kaj ne mortu, ni kaj vi kaj niaj infanoj.
9 Mi garantios por li, el miaj manoj vi lin postulos. Se mi ne revenigos lin al vi kaj ne starigos antař via viza°o, tiam mi estos kulpa antař vi dum la tuta vivo.
10 Se ni ne prokrastus, ni jam du fojojn estus revenintaj.
11 Tiam diris al ili ilia patro Izrael: Se estas tiel, tiam faru jene: prenu el la plej bonaj fruktoj de la lando en viajn vazojn, kaj alportu al la homo donacon: iom da balzamo kaj iom da mielo, aroma╝on kaj mirhon, pistakojn kaj migdalojn.
12 Kaj da mono prenu duoblan sumon en viajn manojn, kaj la monon, kiu estis metita returne en la aperturojn de viaj sakoj, redonu per viaj manoj: eble okazis eraro.
13 Kaj vian fraton prenu, kaj levi°u kaj iru returne al tiu homo.
14 Kaj Dio la Plejpotenca akirigu al vi kompaton de tiu homo, ke li resendu kun vi vian alian fraton kaj Benjamenon; sed mi, se mi seninfani°is, mi restu seninfana.


15 Kaj la homoj prenis tiujn donacojn, kaj da mono ili prenis duoblan sumon en siajn manojn, kaj ankař Benjamenon; kaj ili levi°is kaj iris Egiptujon kaj stari°is antař Jozef.
16 Kiam Jozef vidis kun ili Benjamenon, li diris al la estro de sia domo: Enkonduku tiujn homojn en la domon, kaj buŠu bruton kaj pretigu; Šar kun mi man°os tiuj homoj hodiař tagmeze.
17 Kaj la homo faris, kiel diris Jozef, kaj la homo enkondukis tiujn homojn en la domon de Jozef.
18 Kaj tiuj homoj ektimis, kiam oni enkondukis ilin en la domon de Jozef, kaj ili diris: Pro la mono, kiu antaře estis metita returne en niajn sakojn, oni enkondukis nin, por ╝eti sur nin kalumnion kaj ataki nin, kaj preni nin kiel sklavojn kune kun niaj azenoj.
19 Kaj ili aliris al la homo, kiu estis estro super la domo de Jozef, kaj ekparolis al li Še la pordo de la domo.
20 Kaj ili diris: Pardonu, nia sinjoro! ni estis venintaj, por aŠeti panon;
21 sed kiam ni venis al la noktohaltejo kaj ni malfermis niajn sakojn, ni ekvidis, ke la mono de Šiu el ni estas en la aperturo de lia sako, nia mono lař °ia plena pezo; tial ni °in realportis per niaj manoj.
22 Kaj alian monon ni alportis per niaj manoj, por aŠeti panon. Ni ne scias, kiu metis nian monon en niajn sakojn.
23 Kaj li diris: Estu trankvilaj, ne timu. Via Dio kaj la Dio de via patro donis al vi trezoron en viajn sakojn; vian monon mi ricevis. Kaj li elkondukis al ili Simeonon.
24 Kaj tiu homo enkondukis ilin en la domon de Jozef kaj donis akvon, kaj ili lavis siajn piedojn; kaj li donis man°on al iliaj azenoj.
25 Kaj ili pretigis la donacojn por la veno de Jozef tagmeze; Šar ili ařdis, ke tie ili man°os panon.
26 Kaj Jozef venis hejmen; kaj ili alportis al li en la domon la donacojn, kiujn ili havis en la manoj, kaj klini°is al li °is la tero.
27 Kaj li demandis ilin pri ilia farto, kaj diris: Ău bone fartas via maljuna patro, pri kiu vi diris al mi? Šu li vivas ankorař?
28 Kaj ili diris: Via sklavo nia patro fartas bone; li vivas ankorař. Kaj ili klini°is kaj ╝etis sin antař li sur la teron.
29 Kaj li levis siajn okulojn, kaj ekvidis sian fraton Benjamen, la filon de lia patrino, kaj li diris: Ău tio estas via plej juna frato, pri kiu vi diris al mi? Kaj li diris: Dio vin favoru, mia filo.
30 Kaj Jozef forrapidis, Šar ekflamis lia interno pro lia frato kaj li volis plori. Kaj li eniris en internan Šambron kaj ploris tie.
31 Sed li lavis sian viza°on kaj eliris, kaj tenis sin forte, kaj diris: Surtabligu panon!
32 Kaj oni surtabligis por li aparte, kaj por ili aparte, kaj por la Egiptoj, kiuj man°is kun li, aparte; Šar la Egiptoj ne povas man°i panon kun Hebreoj: tio estas abomeninda╝o por ili.
33 Kaj ili sidi°is antař li, pli maljuna lař sia maljuneco kaj pli juna lař sia juneco; kaj la homoj miris unu antař alia.
34 Kaj oni portis al ili man°a╝on de lia tablo; sed la porcio de Benjamen estis kvinoble pli granda, ol la porcioj de Šiuj. Kaj ili trinkis kaj ebrii°is kun li.

Ăapitro 44


1 Kaj Jozef ordonis al la estro de sia domo jene: Plenigu la sakojn de tiuj homoj per greno tiom, kiom ili nur povas porti, kaj metu la monon de Šiu en la aperturon de lia sako;
2 kaj mian pokalon, la ar°entan pokalon, metu en la aperturon de la sako de la plej juna, kune kun la mono por lia greno. Kaj tiu faris, kiel Jozef diris.
3 Kiam eklumis la mateno, oni forsendis la homojn, ilin kaj iliajn azenojn.
4 Kiam ili eliris el la urbo kaj ankorař ne estis malproksime, Jozef diris al la estro de sia domo: Levi°u, kuru post tiuj homoj, kaj kiam vi atingos ilin, diru al ili: Kial vi pagis malbonon por bono?
5 ěi estas ja tiu pokalo, el kiu trinkas mia sinjoro, kaj li ankař ařguras sur °i! vi agis malbone!
6 Kaj li kuratingis ilin kaj diris al ili tiujn vortojn.
7 Kaj ili diris al li: Kial mia sinjoro parolas tiajn vortojn? Dio gardu viajn sklavojn de farado de tia afero!
8 Jen la monon, kiun ni trovis en la aperturoj de niaj sakoj, ni realportis al vi el la lando Kanaana; kiel do ni ■telus el la domo de via sinjoro ar°enton ař oron?
9 Tiu el viaj sklavoj, Še kiu oni °in trovos, mortu, kaj ankař ni fari°u sklavoj al mia sinjoro.
10 Kaj li diris: ěi estu lař viaj vortoj: tiu, Še kiu °i trovi°os, estu mia sklavo, sed vi estos senkulpaj.
11 Kaj rapide Šiu el ili mallevis sian sakon sur la teron, kaj Šiu malfermis sian sakon.
12 Kaj li serŠis; de la plej maljuna li komencis, kaj per la plej juna li finis. Kaj la pokalo trovi°is en la sako de Benjamen.
13 Tiam ili dis■iris siajn vestojn, kaj Šiu metis la ■ar°on sur sian azenon, kaj ili reiris en la urbon.
14 Kaj Jehuda kaj liaj fratoj venis en la domon de Jozef, kiu estis ankorař tie, kaj ili ╝etis sin antař li sur la teron.
15 Kaj Jozef diris al ili: Kian aferon vi faris! Šu vi ne scias, ke tia homo, kiel mi, facile divenos?
16 Tiam Jehuda diris: Kion ni diru al mia sinjoro? kion ni parolu kaj per kio ni nin pravigu? Dio trovis la pekon de viaj sklavoj! jen ni estas sklavoj al mia sinjoro, ni kaj ankař tiu, en kies manoj trovi°is la pokalo.
17 Sed li diris: Dio min gardu de tia faro! la homo, en kies mano trovi°is la pokalo, estos sklavo al mi, sed vi iru en paco al via patro.


18 Tiam Jehuda aliris al li, kaj diris: Permesu, mia sinjoro, ke via sklavo diru vorton en la orelojn de mia sinjoro, kaj ne koleri°u kontrař via sklavo, Šar vi estas kiel Faraono.
19 Mia sinjoro demandis siajn sklavojn, dirante: Ău vi havas patron ař fraton?
20 Kaj ni diris al mia sinjoro: Ni havas maljunan patron, kaj malgrandan knabon, naskitan en lia maljuneco; kaj lia frato mortis, kaj li restis sola de sia patrino, kaj lia patro lin amas.
21 Tiam vi diris al viaj sklavoj: Venigu lin al mi, ke mi lin rigardu.
22 Sed ni diris al mia sinjoro: La knabo ne povas forlasi sian patron; Šar se li forlasos sian patron, tiu mortos.
23 Tiam vi diris al viaj sklavoj: Se ne venos kun vi via plej juna frato, tiam ne aperu plu antař mia viza°o.
24 Kaj kiam ni venis al via sklavo nia patro, ni diris al li la vortojn de mia sinjoro.
25 Nia patro diris: Reiru, aŠetu por ni iom da greno.
26 Sed ni diris: Ni ne povas iri; se estos kun ni nia plej juna frato, tiam ni iros; Šar ni ne povas aperi antař la viza°o de tiu homo, se nia plej juna frato ne estos kun ni.
27 Tiam via sklavo nia patro diris al ni: Vi scias, ke mia edzino naskis al mi du;
28 sed unu foriris de mi, kaj mi diris: Li estas dis■irita; kaj mi ne vidis lin °is nun;
29 se vi ankař Ši tiun prenos de mi kaj lin trafos malfeliŠo, tiam vi enirigos miajn grizajn harojn kun mal°ojo en Ůeolon.
30 Kaj nun se mi venos al via sklavo mia patro kaj ne estos kun ni la knabo, al kies animo estas alligita lia animo,
31 tiam, ekvidinte, ke la knabo forestas, li mortos; kaj viaj sklavoj enirigos la grizajn harojn de via sklavo nia patro kun mal°ojo en Ůeolon.
32 Ăar mi, via sklavo, garantiis por la knabo antař mia patro, dirante: Se mi ne revenigos lin al vi, mi estos kulpa antař mia patro por Šiam.
33 Tial mi, via sklavo, restu anstatař la knabo kiel sklavo Še mia sinjoro, sed la knabo iru kun siaj fratoj.
34 Ăar kiel mi iros al mia patro, se la knabo ne estos kun mi? mi tiam vidus la malfeliŠon, kiu trafos mian patron.

Ăapitro 45


1 Tiam Jozef ne povis plu sin deteni antař Šiuj, kiuj staris Širkař li, kaj li ekkriis: Elirigu Šiujn for de mi. Kaj neniu restis Še li, kiam Jozef rekonigis sin al siaj fratoj.
2 Kaj li lařte ekploris, kaj ařdis la Egiptoj, kaj ařdis la domo de Faraono.
3 Kaj Jozef diris al siaj fratoj: Mi estas Jozef; Šu mia patro vivas ankorař? Sed liaj fratoj ne povis respondi al li, Šar ili konfuzi°is antař li.
4 Kaj Jozef diris al siaj fratoj: Aliru do al mi. Kaj ili aliris. Kaj li diris: Mi estas Jozef, via frato, kiun vi vendis en Egiptujon.
5 Sed nun ne aflikti°u, kaj ne bedařru, ke vi vendis min Ši tien; Šar por la savo de via vivo Dio sendis min antař vi.
6 Ăar nun jam du jarojn dařras la malsato en la lando, sed ankorař dum kvin jaroj ne estos plugado nek rikoltado.
7 Kaj Dio sendis min antař vi, por vin restigi sur la tero kaj por konservi vian vivon per granda savo.
8 Sciu do, ne vi sendis min Ši tien, sed Dio; kaj Li faris min patro al Faraono, kaj sinjoro super lia tuta domo, kaj reganto super la tuta Egipta lando.
9 Iru rapide al mia patro, kaj diru al li: Tiele diris via filo Jozef: Dio faris min sinjoro super la tuta Egiptujo; venu al mi, ne prokrastu.
10 Vi lo°os en la lando Go■en, kaj vi estos proksime de mi, vi kaj viaj filoj kaj la filoj de viaj filoj, kaj viaj ■afoj kaj viaj bovoj, kaj Šio, kion vi havas.
11 Kaj mi nutros vin tie, Šar ankorař kvin jarojn dařros la malsato; por ke ne mizeri°u vi kaj via domo, kaj Šio, kion vi havas.
12 Kaj jen viaj okuloj nun vidas, kaj ankař la okuloj de mia frato Benjamen, ke mia bu■o parolas al vi.
13 Kaj rakontu al mia patro pri mia tuta gloro en Egiptujo, kaj Šion, kion vi vidis; kaj rapide venigu mian patron Ši tien.
14 Kaj li ╝etis sin sur la kolon de sia frato Benjamen kaj ploris, kaj Benjamen ploris sur lia kolo.
15 Kaj li kisis Šiujn siajn fratojn kaj ploris super ili. Poste liaj fratoj ekparolis kun li.


16 Kaj la famo venis en la domon de Faraono, ke venis la fratoj de Jozef. Kaj tio plaŠis al Faraono kaj al liaj servantoj.
17 Kaj Faraono diris al Jozef: Diru al viaj fratoj: Faru tion, ■ar°u viajn brutojn kaj iru en la landon Kanaanan;
18 kaj prenu vian patron kaj viajn familiojn, kaj venu al mi; mi donos al vi Šion bonan en la Egipta lando, kaj vi man°os la grasa╝on de la lando.
19 Kaj ordonu al ili jene: Prenu al vi el la Egipta lando veturilojn por viaj infanoj kaj virinoj, kaj kunprenu vian patron kaj venu.
20 Kaj ne tro zorgu pri viaj a╝oj; Šar Šio bona en la Egipta lando estas al via dispono.
21 Kaj la filoj de Izrael faris tiel. Kaj Jozef donis al ili veturilojn lař la ordono de Faraono, kaj li donis al ili provizojn por la vojo.
22 Al Šiuj li donis novajn vestojn, sed al Benjamen li donis tricent ar°entajn monerojn kaj kvin novajn vestojn.
23 Kaj por sia patro li sendis dek azenojn, ■ar°itajn per bona╝o el Egiptujo, kaj dek azeninojn, ■ar°itajn per greno, pano, kaj man°a╝o por lia patro por la vojo.
24 Kaj li forsendis siajn fratojn, kaj ili iris. Kaj li diris al ili: Ne malpacu dum la vojo.
25 Kaj ili eliris el Egiptujo kaj venis en la landon Kanaanan al sia patro Jakob.
26 Kaj ili sciigis al li, dirante: Jozef vivas ankorař, kaj li regas nun super la tuta Egipta lando. Kaj lia koro konfuzi°is, Šar li ne kredis al ili.
27 Kaj ili rediris al li Šiujn vortojn de Jozef, kiujn li diris al ili; kaj li vidis la veturilojn, kiujn Jozef sendis, por veturigi lin, kaj tiam la spirito de ilia patro Jakob revivi°is.
28 Kaj Izrael diris: SufiŠas, ke mia filo Jozef ankorař vivas: mi iros kaj vidos lin, antař ol mi mortos.

Ăapitro 46


1 Izrael ekiris kun Šio, kion li havis, kaj li venis en Beer- Ůeban, kaj li alportis oferojn al la Dio de sia patro Isaak.
2 Kaj Dio diris al Izrael en nokta vizio: Jakob! Jakob! Kaj tiu diris: Jen mi estas.
3 Kaj Li diris: Mi estas Dio, la Dio de via patro. Ne timu iri Egiptujon, Šar Mi tie faros vin granda popolo.
4 Mi iros kun vi Egiptujon, kaj Mi ankař revenigos vin; kaj Jozef metos sian manon sur viajn okulojn.
5 Kaj Jakob levi°is el Beer- Ůeba; kaj la filoj de Izrael ekveturigis sian patron Jakob kaj siajn infanojn kaj siajn edzinojn sur la veturiloj, kiujn sendis Faraono, por alveturigi lin.
6 Kaj ili prenis siajn brutojn, kaj sian havon, kiun ili akiris en la lando Kanaana, kaj venis Egiptujon, Jakob kaj lia tuta idaro kun li.
7 Siajn filojn kaj nepojn, siajn filinojn kaj nepinojn, kaj sian tutan idaron li venigis kun si en Egiptujon.


8 Jen estas la nomoj de la filoj de Izrael, kiuj venis Egiptujon: Jakob kaj liaj filoj. La unuenaskito de Jabob, Ruben.
9 Kaj la filoj de Ruben: Žano kaj Palu kaj Žecron kaj Karmi.
10 Kaj la filoj de Simeon: Jemuel kaj Jamin kaj Ohad kaj JaÂin kaj CoÂar, kaj Ůaul, filo de Kanaanidino.
11 Kaj la filoj de Levi: Ger■on, Kehat, kaj Merari.
12 Kaj la filoj de Jehuda: Er kaj Onan kaj Ůela kaj Perec kaj ZeraÂ; sed Er kaj Onan mortis en la lando Kanaana. Kaj la filoj de Perec estis: Žecron kaj Žamul.
13 Kaj la filoj de IsaÂar: Tola kaj Puva kaj Job kaj Ůimron.
14 Kaj la filoj de Zebulun: Sered kaj Elon kaj JaÂleel.
15 Tio estas la filoj de Lea, kiujn ■i naskis al Jakob en Mezopotamio, kaj lia filino Dina. La nombro de Šiuj animoj de liaj filoj kaj filinoj estis tridek tri.
16 Kaj la filoj de Gad: Cifjon kaj Žagi, Ůuni kaj Ecbon, Eri kaj Arod kaj Areli.
17 Kaj la filoj de A■er: Jimna kaj Ji■va kaj Ji■vi kaj Beria, kaj SeraÂ, ilia fratino; kaj la filoj de Beria: Žeber kaj Malkiel.
18 Tio estas la filoj de Zilpa, kiun Laban donis al sia filino Lea; kaj ■i naskis ilin al Jakob, dek ses animojn.
19 La filoj de RaÂel, edzino de Jakob: Jozef kaj Benjamen.
20 Kaj al Jozef en la lando Egipta naski°is Manase kaj Efraim, kiujn naskis al li Asnat, filino de Poti-Fera, pastro el On.
21 Kaj la filoj de Benjamen: Bela kaj BeÂer kaj A■bel, Gera kaj Naaman, EÂi kaj Ro■, Mupim kaj Župim kaj Ard.
22 Tio estas la filoj de RaÂel, kiuj naski°is al Jakob, kune dek kvar animoj.
23 Kaj la filoj de Dan: Žu■im.
24 Kaj la filoj de Naftali: JaÂceel kaj Guni kaj Jecer kaj Ůilem.
25 Tio estas la filoj de Bilha, kiun donis Laban al sia filino RaÂel; ■i naskis ilin al Jakob, kune sep animojn.
26 La nombro de Šiuj animoj, kiuj venis kun Jakob en Egiptujon, kiuj eliris el lia lumbo, krom la edzinoj de la filoj de Jakob, estis sesdek ses.
27 Kaj la filoj de Jozef, kiuj naski°is al li en Egiptujo, estis du animoj. La nombro de Šiuj animoj de la domo de Jakob, kiuj venis Egiptujon, estis sepdek.


28 Jehudan li sendis antař si al Jozef, por ke li informu lin antaře pri Go■en. Kaj ili venis en la landon Go■en.
29 Kaj Jozef jungis sian Šaron kaj veturis renkonte al sia patro Izrael en la landon Go■en. Kaj kiam li ekvidis lin, li ╝etis sin sur lian kolon kaj longe ploris sur lia kolo.
30 Kaj Izrael diris al Jozef: Nun mi volonte mortos, vidinte vian viza°on, Šar vi vivas ankorař.
31 Kaj Jozef diris al siaj fratoj kaj al la domo de sia patro: Mi iros kaj rakontos al Faraono, kaj diros al li: Miaj fratoj kaj la domo de mia patro, kiuj estis en la lando Kanaana, venis al mi;
32 kaj tiuj homoj estas pa■tistoj, Šar ili estas brutedukistoj; kaj siajn malgrandajn kaj grandajn brutojn, kaj Šion, kion ili havas, ili kunportis.
33 Kaj se Faraono vin alvokos, kaj diros: Kio estas via okupo?
34 tiam diru: Viaj sklavoj estis brutedukistoj de nia juneco °is nun, kiel ni, tiel ankař niaj patroj; por ke vi enlo°i°u en la lando Go■en; Šar Šiu pa■tisto estas abomeninda╝o por la Egiptoj.

Ăapitro 47


1 Jozef venis kaj sciigis al Faraono, kaj diris: Mia patro kaj miaj fratoj kaj iliaj malgrandaj kaj grandaj brutoj, kaj Šio, kio apartenas al ili, venis el la lando Kanaana, kaj nun ili estas en la lando Go■en.
2 Kaj el inter siaj fratoj li prenis kvin homojn kaj starigis ilin antař Faraono.
3 Kaj Faraono diris al liaj fratoj: Kio estas via okupo? Kaj ili diris al Faraono: Viaj sklavoj estas brutedukistoj, kiel ni, tiel ankař niaj patroj.
4 Kaj ili diris al Faraono: Ni venis, por lo°i en la lando; Šar ne ekzistas pa■ta╝o por la brutoj de viaj sklavoj, Šar forta estas la malsato en la lando Kanaana; permesu do, ke viaj sklavoj lo°u en la lando Go■en.
5 Tiam Faraono diris al Jozef jene: Via patro kaj viaj fratoj venis al vi;
6 la lando Egipta estas antař vi; en la plej bona loko de la lando lo°igu vian patron kaj viajn fratojn; ili lo°u en la lando Go■en; kaj se vi scias, ke estas inter ili kapablaj homoj, faru ilin administrantoj de miaj brutoj.
7 Kaj Jozef enkondukis sian patron Jakob kaj starigis lin antař Faraono; kaj Jakob benis Faraonon.
8 Faraono diris al Jakob: Kian a°on vi havas?
9 Kaj Jakob diris al Faraono: La nombro de la jaroj de mia migrado estas cent tridek jaroj; malmultaj kaj malbonaj estis la jaroj de mia vivo, kaj ili ne atingis la nombron de la jaroj de la vivo de miaj patroj dum ilia migrado.
10 Kaj Jakob benis Faraonon kaj foriris de Faraono.
11 Kaj Jozef enlo°igis sian patron kaj siajn fratojn, kaj donis al ili poseda╝on en la Egipta lando, en la lando Rameses, kiel Faraono ordonis.
12 Kaj Jozef havigis panon al sia patro kaj al siaj fratoj kaj al la tuta domo de sia patro, lař la nombro de la infanoj.


13 Ne estis pano sur la tuta tero, Šar la malsato estis tre forta; kaj senforti°is de la malsato la lando Egipta kaj la lando Kanaana.
14 Kaj Jozef kolektis la tutan monon, kiu trovi°is en la lando Egipta kaj en la lando Kanaana, pro la greno, kiun oni aŠetadis; kaj Jozef enportis la tutan monon en la domon de Faraono.
15 Kiam ne estis plu mono en la lando Egipta kaj en la lando Kanaana, Šiuj Egiptoj venis al Jozef, kaj diris: Donu al ni panon; kial ni mortu antař vi pro tio, ke ni jam ne havas monon?
16 Tiam Jozef diris: Donu viajn brutojn; kaj mi donos al vi panon pro viaj brutoj, se vi jam ne havas monon.
17 Kaj ili alkondukis siajn brutojn al Jozef; kaj Jozef donis al ili panon pro Ševaloj, ■afoj, bovoj, kaj azenoj, kaj li provizadis al ili panon pro Šiuj iliaj brutoj en tiu jaro.
18 Kiam fini°is tiu jaro, ili venis al li en la dua jaro, kaj diris al li: Ni ne ka■os antař nia sinjoro, ke monon ni jam ne havas, kaj la brutoj estas Še nia sinjoro; nenio restis antař nia sinjoro krom niaj korpoj kaj nia tero;
19 kial ni pereu antař viaj okuloj, ni kaj nia tero? aŠetu nin kaj nian teron pro la pano, kaj ni kaj nia tero estu sklavoj al Faraono; kaj donu semon, por ke ni vivu kaj ne mortu kaj la tero ne dezerti°u.
20 Kaj Jozef aŠetis la tutan Egiptan teron por Faraono; Šar la Egiptoj vendis Šiu sian kampon, Šar forte premis ilin la malsato. Kaj la tero fari°is propra╝o de Faraono.
21 Kaj la popolon li transirigis en la urbojn, de unu fino de Egiptujo °is la alia.
22 Nur la teron de la pastroj li ne aŠetis; Šar la pastroj havis parton, difinitan de Faraono, kaj ili man°adis sian parton, kiun donis al ili Faraono, tial ili ne vendis sian teron.
23 Kaj Jozef diris al la popolo: Jen mi aŠetis vin hodiař kaj vian teron por Faraono; jen mi donas al vi semon, kaj prisemu la teron.
24 Kaj kiam vi havos rikolton, vi donos kvinonon al Faraono, kaj kvar partoj apartenos al vi, por prisemi la kampon kaj por man°i, por vi, por Šio, kio estas en viaj domoj, kaj por viaj infanoj.
25 Kaj ili diris: Vi konservis nian vivon; ni akiru favoron de nia sinjoro, kaj ni estu sklavoj al Faraono.
26 Kaj Jozef faris °in le°o °is la hodiařa tago: de la tero Egipta kvinono de la produktoj apartenas al Faraono. Nur la tero de la pastroj ne fari°is propra╝o de Faraono.
27 Kaj Izrael eklo°is en la lando Egipta, en la lando Go■en; kaj ili posedis °in kaj fruktis kaj multi°is forte.


28 Kaj Jakob vivis en la lando Egipta dek sep jarojn. Kaj la dařro de la vivo de Jakob estis cent kvardek sep jaroj.
29 Kiam alproksimi°is la tempo, kiam Izrael devis morti, li alvokis sian filon Jozef, kaj diris al li: Se mi akiris vian favoron, metu vian manon sub mian femuron kaj faru al mi favorkora╝on kaj fidela╝on, ne enterigu min en Egiptujo;
30 sed mi ku■u kun miaj patroj; elportu min el Egiptujo kaj entombigu min en ilia tombujo. Kaj tiu diris: Mi faros, kiel vi diris.
31 Kaj li diris: Čuru al mi. Kaj tiu ╝uris. Kaj Izrael adorklini°is sur la kapa parto de la lito.

Ăapitro 48


1 Post tiuj okazinta╝oj oni sciigis al Jozef: Jen, via patro estas malsana. Kaj li prenis kun si siajn du filojn, Manase kaj Efraim.
2 Kaj oni sciigis al Jakob, dirante: Jen via filo Jozef venas al vi. Tiam Izrael streŠis siajn fortojn kaj sidi°is sur la lito.
3 Kaj Jakob diris al Jozef: Dio la Plejpotenca aperis al mi en Luz, en la lando Kanaana, kaj benis min.
4 Kaj Li diris al mi: Mi fruktigos vin kaj multigos vin kaj faros vin amaso da popoloj, kaj Mi donos Ši tiun landon al via idaro post vi kiel eternan poseda╝on.
5 Kaj nun viaj du filoj, kiuj naski°is al vi en la lando Egipta antař mia alveno al vi en Egiptujon, estas miaj; Efraim kaj Manase estu al mi, kiel Ruben kaj Simeon.
6 Sed viaj infanoj, kiuj naski°os al vi post ili, estu viaj; per la nomo de siaj fratoj ili estos nomataj en sia hereda parto.
7 Kiam mi venis el Mezopotamio, mortis Še mi RaÂel en la lando Kanaana, dum la vojo, kiam restis ankorař iom da tero °is Efrata; kaj mi enterigis ■in tie sur la vojo al Efrata, kiu estas nomata ankař Bet-LeÂem.
8 Kaj Izrael ekvidis la filojn de Jozef, kaj diris: Kiuj estas Ši tiuj?
9 Kaj Jozef diris al sia patro: Ili estas miaj filoj, kiujn donis al mi Dio Ši tie. Kaj tiu diris: Alkonduku ilin al mi, kaj mi benos ilin.
10 La okuloj de Izrael malforti°is de maljuneco, li ne povis bone vidi. Jozef alkondukis ilin al li, kaj li kisis ilin kaj Širkařprenis ilin.
11 Kaj Izrael diris al Jozef: Vidi vian viza°on mi ne esperis, kaj jen Dio vidigis al mi eŠ vian idaron.
12 Kaj Jozef forigis ilin de liaj genuoj, kaj klini°is antař li viza°altere.
13 Kaj Jozef prenis ambař, Efraimon per sia dekstra mano, kontrař la maldekstra de Izrael, kaj Manasen per sia maldekstra mano, kontrař la dekstra de Izrael, kaj alkondukis ilin al li.
14 Sed Izrael etendis sian dekstran manon kaj metis °in sur la kapon de Efraim, kvankam li estis la pli juna, kaj sian maldekstran sur la kapon de Manase; li intence tiel faris per siaj manoj, Šar Manase estis la unuenaskito.
15 Kaj li benis Jozefon, kaj diris: Dio, antař kiu iradis miaj patroj Abraham kaj Isaak, Dio, kiu pa■tis min de mia naski°o °is la nuna tago,
16 la an°elo, kiu savis min de Šia malbono--Li benu la knabojn; oni nomu ilin per mia nomo kaj per la nomo de miaj patroj Abraham kaj Isaak, kaj ili kresku kaj multi°u sur la tero.
17 Jozef vidis, ke lia patro metis sian dekstran manon sur la kapon de Efraim, kaj tio ne plaŠis al li; kaj li prenis la manon de sia patro, por deturni °in de la kapo de Efraim sur la kapon de Manase.
18 Kaj Jozef diris al sia patro: Ne tiel, mia patro, Šar Ši tiu estas la unuenaskito; metu vian dekstran manon sur lian kapon.
19 Sed lia patro rifuzis, kaj diris: Mi scias, mia filo, mi scias; li ankař fari°os popolo kaj li ankař fari°os granda, sed lia pli juna frato estos pli granda ol li, kaj lia idaro estos multenombra inter la popoloj.
20 Kaj li benis ilin en tiu tago, dirante: Per vi benados Izrael, dirante: Dio vin faru kiel Efraim kaj Manase. Kaj li metis Efraimon antař Manase.
21 Kaj Izrael diris al Jozef: Jen mi mortas; kaj Dio estos kun vi kaj revenigos vin en la landon de viaj patroj.
22 Kaj mi donas al vi unu pecon da lando preferece antař viaj fratoj, kiun mi prenis el la manoj de la Amoridoj per mia glavo kaj pafarko.

Ăapitro 49


1 Kaj Jakob alvokis siajn filojn, kaj diris: Kolekti°u, kaj mi sciigos al vi, kio fari°os al vi en la tempo venonta.


2 Kunvenu kaj ařskultu, filoj de Jakob, Kaj ařskultu Izraelon, vian patron.


3 Ruben, vi estas mia unuenaskito, Mia forto kaj komenco de mia vireco, Supro de digno kaj supro de potenco;
4 Rapidema kiel akvo, vi ne staros plej alte, Ăar vi supreniris sur la liton de via patro; Tiam vi malhonoris mian liton per la supreniro.


5 Simeon kaj Levi, fratoj; Iloj kruelaj estas viaj glavoj,
6 En ilian konsilon mia animo ne iru, Al ilia kunveno ne ali°u mia honoro; Ăar en sia kolero ili mortigis viron Kaj pro sia kaprico ili kripligis bovon.
7 Malbenita estu ilia kolero, Šar °i estas forta, Kaj ilia furiozo, Šar °i estas kruela. Mi dividos ilin en Jakob, Kaj mi dis╝etos ilin en Izrael.


8 Jehuda, vin lařdos viaj fratoj; Via mano estas sur la nuko de viaj malamikoj; Klini°os antař vi la filoj de via patro.
9 Juna leono estas Jehuda; De Šasakiro, mia filo, vi levi°is. Li genui°is, ku■i°is kiel leono kaj kiel leonino; Kiu lin levos?
10 Ne forpreni°os sceptro de Jehuda, Nek regbastono de inter liaj piedoj, ěis venos paco Kaj al li humili°os la popoloj.
11 Li alligas al la vinbertrunko sian azenidon Kaj al la delikata vinberbranŠo la filon de sia azenino; Li lavas en vino sian veston Kaj en sango de vinberoj sian mantelon.
12 Liaj okuloj estas ru°aj de vino Kaj la dentoj blankaj de lakto.


13 Zebulun lo°os Še la bordo de maro, Ăe albordi°ejo de ■ipoj, Kaj lia limo atingos Cidonon.


14 IsaÂar estas fortosta azeno; Li ku■os inter la bara╝oj.
15 Kaj li vidis, ke ripozo estas bona Kaj la tero estas agrabla; Kaj li klinis sian ■ultron por portado Kaj fari°is laboristo por tributo.


16 Dan ju°os sian popolon, Kiel unu el la triboj de Izrael.
17 Dan estos serpento Še la vojo, Cerasto Še la irejo, Mordanto de kalkano de Ševalo, Ke °ia rajdanto falas malantařen.
18 Vian helpon mi esperas, ho Eternulo.


19 Gadon premos amaso, Sed li repremos °in je la kalkano.


20 Ăe A■er estas grasa lia pano, Kaj li liverados franda╝ojn al re°oj.


21 Naftali estas belkura cervo; Li donas belajn parolojn.


22 Fruktoporta arbo estas Jozef, Fruktoporta arbo super fonto; La branŠoj etendi°is super la muron.
23 Ăagrenis lin pafistoj Kaj pafis kaj malamikis kontrař li;
24 Sed forta restis lia pafarko Kaj elastaj estas liaj brakoj, Per la manoj de la Potenculo de Jakob, Per la Pa■tisto, la Roko de Izrael.
25 La Dio de via patro donos al vi helpon, La Plejpotenculo benos vin Per benoj de la Šielo supre, Per benoj de la abismo, kiu ku■as malsupre, Per benoj de la mamoj kaj de la utero.
26 La benoj de via patro estas pli fortaj, Ol la benoj de miaj gepatroj, ěis la limo de la eternaj alta╝oj. Ili estu sur la kapo de Jozef Kaj sur la verto de la elektito inter liaj fratoj.


27 Benjamen estas lupo karno■ira; Matene li man°os Šasakiron, Kaj vespere li dividos raba╝on.


28 Tio estas Šiuj dek du triboj de Izrael; kaj tio estas, kion diris al ili ilia patro; kaj li benis ilin, Šiun per aparta beno li benis.
29 Kaj li ordonis al ili, kaj diris al ili: Mi alkolekti°as al mia popolo; enterigu min apud miaj patroj en la kaverno, kiu trovi°as sur la kampo de Efron la Žetido,
30 en la duobla kampa kaverno, kiu trovi°as antař Mamre en la lando Kanaana kaj kiun Abraham aŠetis kune kun la kampo de Efron la Žetido kiel tomban poseda╝on.
31 Tie oni enterigis Abrahamon kaj lian edzinon Sara, tie oni enterigis Isaakon kaj lian edzinon Rebeka, kaj tie mi enterigis Lean,
32 sur la kampo kaj en la kaverno sur °i, kiuj estas aŠetitaj de el la filoj de Žet.
33 Kaj Jakob finis la ordonadon al siaj filoj, kaj li kunigis siajn piedojn sur la lito, kaj mortis kaj alkolekti°is al sia popolo.

Ăapitro 50


1 Tiam Jozef ╝etis sin sur la viza°on de sia patro, kaj ploris super li kaj kisis lin.
2 Kaj Jozef ordonis al siaj servantoj kuracistoj, balzami lian patron; kaj la kuracistoj balzamis Izraelon.
3 Kaj pasis super li kvardek tagoj; Šar tiel longe dařras la tagoj de balzamado. Kaj la Egiptoj ploris pri li sepdek tagojn.


4 Kiam pasis la tagoj de lia priplorado, Jozef ekparolis al la domanoj de Faraono, dirante: Se mi akiris vian favoron, diru al Faraono jene:
5 Mia patro ╝urigis min, dirante: Jen mi mortas; en mia tombo, kiun mi elfosis al mi en la lando Kanaana, tie vi min enterigu. Nun mi volus iri, enterigi mian patron, kaj reveni.
6 Kaj Faraono diris: Iru kaj enterigu vian patron, kiel li ╝urigis vin.
7 Kaj Jozef iris, por enterigi sian patron; kaj kun li iris Šiuj servantoj de Faraono, la Šefoj de lia domo kaj Šiuj Šefoj de la lando Egipta,
8 kaj la tuta domo de Jozef, kaj liaj fratoj kaj la domo de lia patro; nur siajn infanojn kaj siajn malgrandajn kaj grandajn brutojn ili restigis en la lando Go■en.
9 Kun ili iris ankař Šaroj kaj rajdantoj; kaj la anaro estis tre granda.
10 Ili venis al la placo Atad, kiu estas transe de Jordan, kaj ili faris tie grandan kaj fortan priploradon; kaj li funebris pri sia patro dum sep tagoj.
11 Kiam la lo°antoj de la lando Kanaana vidis la funebron sur la placo Atad, ili diris: ěi estas granda funebro Še la Egiptoj; tial la loko ricevis la nomon Abel- Micraim. ěi estas transe de Jordan.
12 Kaj liaj infanoj faris kun li, kiel li ordonis al ili.
13 Kaj liaj filoj forportis lin en la landon Kanaanan, kaj enterigis lin en la kampa duobla kaverno, kiun Abraham aŠetis kune kun la kampo kiel tomban poseda╝on de el Efron la Žetido, antař Mamre.


14 Kaj Jozef revenis Egiptujon, li kaj liaj fratoj, kaj Šiuj, kiuj iris kun li, por enterigi lian patron, post kiam ili enterigis lian patron.
15 Kiam la fratoj de Jozef vidis, ke ilia patro mortis, ili diris: Eble Jozef ekmalamos nin, kaj repagos al ni pro la tuta malbono, kiun ni faris al li?
16 Tial ili sendis al Jozef, por diri al li: Via patro ordonis antař sia morto jene:
17 Tiel diru al Jozef: Mi petas vin, pardonu la kulpon de viaj fratoj kaj ilian pekon, Šar ili faris al vi malbonon. Nun pardonu do la kulpon de la sklavoj de la Dio de via patro. Kaj Jozef ploris, kiam ili parolis al li.
18 Kaj iris liaj fratoj mem kaj ╝etis sin teren antař li, kaj diris: Jen ni estas sklavoj al vi.
19 Sed Jozef diris al ili: Ne timu; Šar Šu mi estas anstatař Dio?
20 Vi intencis fari al mi malbonon; sed Dio aran°is de tio bonon, por fari tiel, kiel nun estas, por konservi la vivon de multe da homoj.
21 Kaj nun ne timu; mi nutros vin kaj viajn infanojn. Kaj li konsolis ilin kaj parolis al ili kore.


22 Kaj Jozef lo°is en Egiptujo, li kaj la domo de lia patro; kaj Jozef vivis cent dek jarojn.
23 Kaj Jozef vidis Še Efraim infanojn °is la tria generacio; ankař la infanoj de MaÂir, filo de Manase, naski°is sur la genuoj de Jozef.
24 Kaj Jozef diris al siaj fratoj: Mi mortas, sed Dio rememoros vin, kaj elkondukos vin el Ši tiu lando en la landon, pri kiu Li ╝uris al Abraham, Isaak, kaj Jakob.
25 Kaj Jozef ╝urigis la filojn de Izrael, dirante: Kiam Dio rememoros vin, tiam elportu miajn ostojn el Ši tie.
26 Kaj Jozef mortis en la a°o de cent dek jaroj; kaj oni balzamis lin kaj metis lin en Šerkon en Egiptujo.

Hosted by uCoz