READMONO
KVINA LIBRO DE MOSEO

Ăapitro 1


1 Jen estas la vortoj, kiujn diris Moseo al la tuta Izrael transe de Jordan, en la dezerto, en la stepo antař Suf, inter Paran kaj Tofel kaj Laban kaj Žacerot kaj Di-Zahab,
2 dek unu tagojn malproksime de Žoreb, sur la vojo de la monto Seir al Kade■- Barnea.
3 Tio estis en la kvardeka jaro, en la dek-unua monato, en la unua tago de la monato, Moseo parolis al la Izraelidoj konforme al Šio, kion la Eternulo ordonis al li por ili.
4 Post kiam li venkobatis SiÂonon, la re°on de la Amoridoj, kiu lo°is en Že■bon, kaj Ogon, la re°on de Ba■an, kiu lo°is en A■tarot kaj en Edrei;
5 transe de Jordan, en la lando de Moab, Moseo komencis klarigi Ši tiun instruon, kaj diris:
6 La Eternulo, nia Dio, diris al ni sur Žoreb jene: SufiŠe vi lo°is sur Ši tiu monto;
7 turni°u kaj elmovi°u, kaj iru sur la monton de la Amoridoj kaj al Šiuj iliaj najbaroj en la stepo, sur la monto kaj en la valo kaj en la sudo kaj sur la bordo de la maro, en la landon de la Kanaanidoj kaj sur Lebanonon, °is la granda rivero, la rivero Eřfrato.
8 Vidu, Mi donas al vi la landon; iru kaj ekposedu la landon, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj, al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob, ke Li donos °in al ili kaj al ilia idaro post ili.
9 Kaj mi diris al vi en tiu tempo jene: Mi ne povas sola porti vin;
10 la Eternulo, via Dio, multigis vin, kaj jen vi estas nun multego, kiel la steloj de la Šielo.
11 La Eternulo, la Dio de viaj patroj, multigu vin miloble kontrař via nuna nombro, kaj Li benu vin, kiel Li diris al vi!
12 Kiel mi povus sola porti la penadon por vi kaj vian ■ar°on kaj viajn disputojn?
13 Elektu al vi el viaj triboj virojn sa°ajn kaj kompetentajn kaj konatajn, kaj mi starigos ilin, kiel viajn estrojn.
14 Kaj vi respondis al mi kaj diris: Bona estas la afero, kiun vi proponis fari.
15 Tiam mi prenis la Šefojn de viaj triboj, virojn sa°ajn kaj konatajn, kaj mi faris ilin estroj super vi, milestroj kaj centestroj kaj kvindekestroj kaj dekestroj kaj kontrolistoj en viaj triboj.
16 Kaj mi ordonis al viaj ju°istoj en tiu tempo, dirante: Ařskultu viajn fratojn kaj ju°u juste inter homo kaj lia frato kaj fremdulo.
17 Ne distingu viza°ojn Še la ju°o; malgrandan kaj grandan egale ařskultu; timu neniun, Šar la ju°o estas afero de Dio; kaj aferon, kiu estos malfacila por vi, venigu al mi, kaj mi °in ařskultos.
18 Kaj mi donis al vi ordonon en tiu tempo pri Šio, kion vi devas fari.


19 Kaj ni foriris de Žoreb, kaj trairis tiun tutan grandan kaj teruran dezerton, kiun vi vidis, sur la vojo al la monto de la Amoridoj, kiel ordonis al ni la Eternulo, nia Dio; kaj ni venis al Kade■-Barnea.
20 Kaj mi diris al vi: Vi venis al la monto de la Amoridoj, kiun la Eternulo, nia Dio, donas al ni;
21 vidu, la Eternulo, via Dio, donas al vi la landon; iru, ekposedu °in, kiel diris al vi la Eternulo, la Dio de viaj patroj; ne timu kaj ne tremu.
22 Sed vi Šiuj aliris al mi, kaj diris: Ni sendu antař ni virojn, ke ili esploru por ni la landon, kaj alportu al ni sciigon pri la vojo, per kiu ni devas iri, kaj pri la urboj, al kiuj ni devas veni.
23 Kaj tio plaŠis al mi, kaj mi prenis el vi dek du virojn, po unu viro el tribo;
24 kaj ili iris kaj supreniris sur la monton, kaj venis al la valo E■kol kaj esplorrigardis °in.
25 Kaj ili prenis en siajn manojn iom el la fruktoj de la lando kaj liveris al ni, kaj alportis al ni sciigon, kaj diris: Bona estas la lando, kiun la Eternulo, nia Dio, donas al ni.
26 Sed vi ne volis iri, kaj vi malobeis la vortojn de la Eternulo, via Dio;
27 kaj vi murmuris en viaj tendoj, kaj diris: Pro la malamo de la Eternulo kontrař ni, Li elkondukis nin el la lando Egipta, por transdoni nin en la manon de la Amoridoj, por ke ili ekstermu nin;
28 kien ni iru? Niaj fratoj ektimigis nian koron, dirante: La popolo estas pli granda kaj pli altkreska ol ni, la urboj estas grandaj kaj fortikigitaj °is la Šielo, kaj ankař Anakidojn ni tie vidis.
29 Kaj mi diris al vi: Ne tremu kaj ne timu ilin;
30 la Eternulo via Dio, kiu iras antař vi, Li batalos por vi, simile al Šio, kion Li faris por vi en Egiptujo antař viaj okuloj,
31 kaj en la dezerto, kie, kiel vi vidis, la Eternulo, via Dio, portis vin, kiel homo portas sian filon, sur la tuta vojo, kiun vi iris, °is vi venis al Ši tiu loko.
32 Sed eŠ Še tio vi ne fidas la Eternulon, vian Dion,
33 kiu iras antař vi sur la vojo, por serŠi por vi lokon, kie vi povus halti tendare, nokte en fajro, por montri al vi la vojon, kiun vi devas iri, kaj tage en nubo.
34 Kaj la Eternulo ařdis viajn vortojn, kaj Li ekkoleris kaj ╝uris, dirante:
35 Neniu el Ši tiuj homoj, el Ši tiu malbona generacio, vidos la bonan landon, kiun Mi ╝uris doni al viaj patroj;
36 nur Kaleb, filo de Jefune, vidos °in; kaj pro tio, ke li sekvis la Eternulon, Mi donos al li kaj al liaj filoj la landon, kiun li trairis.
37 Ankař kontrař mi la Eternulo ekkoleris pro vi, dirante: Vi ankař ne venos tien;
38 Josuo, filo de Nun, kiu staras antař vi, li venos tien; lin fortigu, Šar li donos °in al Izrael kiel poseda╝on.
39 Kaj viaj infanoj, pri kiuj vi diris, ke ili fari°os militakira╝o, kaj viaj filoj, kiuj nun ankorař ne scias bonon nek malbonon, ili venos tien, kaj al ili Mi donos °in, kaj ili ekposedos °in.
40 Sed vi turni°u, kaj iru en la dezerton en la direkto al la Ru°a Maro.
41 Kaj vi respondis kaj diris al mi: Ni pekis antař la Eternulo; ni iros kaj batalos, konforme al Šio, kion ordonis al ni la Eternulo, nia Dio; kaj Šiu el vi zonis sin per siaj bataliloj, kaj vi pretigis vin, por iri sur la monton.
42 Sed la Eternulo diris al mi: Diru al ili: Ne iru kaj ne batalu, Šar Mi ne estas inter vi; por ke vi ne estu frapitaj de viaj malamikoj.
43 Kaj mi diris al vi, sed vi ne ařskultis; kaj vi malobeis la vortojn de la Eternulo, kaj vi estis malhumilaj kaj iris sur la monton.
44 Tiam eliris kontrař vin la Amoridoj, kiuj lo°is sur tiu monto, kaj ili pelis vin tiel, kiel faras la abeloj, kaj batis vin sur Seir °is Žorma.
45 Kaj vi revenis kaj ploris antař la Eternulo; sed la Eternulo ne ařskultis vian voŠon kaj ne atentis vin.
46 Kaj vi lo°is en Kade■ longan tempon, la tempon, dum kiu vi lo°is.

Ăapitro 2


1 Kaj ni turnis nin kaj elmovi°is en la dezerton en la direkto al la Ru°a Maro, kiel la Eternulo diris al mi; kaj ni Širkařiris la monton Seir dum longa tempo.
2 Kaj la Eternulo diris al mi jene:
3 SufiŠe vi Širkařiris Ši tiun monton; turnu vin norden;
4 kaj al la popolo donu tian ordonon: Vi preteriros la limon de viaj fratoj la Esavidoj, kiuj lo°as sur Seir, kaj ili timos vin; sed gardu vin forte.
5 Ne komencu batalon kontrař ili, Šar Mi ne donos al vi el ilia lando eŠ lar°econ de plando; Šar al Esav Mi donis, kiel hereda╝on, la monton Seir.
6 Man°a╝on aŠetu de ili pro mono kaj man°u; kaj eŠ akvon aŠetu de ili pro mono kaj trinku;
7 Šar la Eternulo, via Dio, benis vin en Šiu faro de viaj manoj; Li gvidis vian iradon tra Ši tiu granda dezerto; jen jam kvardek jarojn la Eternulo estas kun vi, kaj nenio mankis al vi.
8 Kaj ni preteriris flanke de niaj fratoj la Esavidoj, kiuj lo°as sur Seir, flanke de la vojo stepa, de Elat kaj de Ecjon-Geber.

Kaj ni turnis nin kaj iris lař la vojo al la dezerto de Moab.
9 Kaj la Eternulo diris al mi: Ne faru malamika╝on al Moab kaj ne komencu militon kontrař ili, Šar Mi ne donos al vi hereda╝on el ilia lando; Šar al la filoj de Lot Mi donis Aron kiel heredan poseda╝on. (
10 La Emidoj antaře lo°is tie, popolo granda kaj grandnombra, kaj altkreska kiel la Anakidoj.
11 Ankař ilin oni kalkulis inter la Rafaidoj, kiel la Anakidojn; kaj la Moabidoj nomas ilin Emidoj.
12 Kaj sur Seir lo°is antaře la Žoridoj; sed la Esavidoj forpelis ilin kaj ekstermis ilin de antař si kaj eklo°is sur ilia loko, kiel agis Izrael kun la lando de sia poseda╝o, kiun la Eternulo donis al ili.)
13 Nun levi°u kaj transiru la valon Zared. Kaj ni transiris la valon Zared.
14 Kaj la tempo, dum kiu ni iris de Kade■-Barnea, °is ni transiris la valon Zared, estis tridek ok jaroj, °is formortis el la tendaro la tuta generacio de militistoj, kiel ╝uris al ili la Eternulo.
15 Kaj ankař la mano de la Eternulo estis sur ili, por ekstermi ilin el inter la tendaro, °is ili Šiuj formortis.


16 Kaj kiam formortis Šiuj militistoj el inter la popolo,
17 tiam la Eternulo ekparolis al mi, dirante:
18 Vi iras nun preter la limo de Moab, preter Ar,
19 kaj vi alproksimi°as al la Amonidoj; ne faru al ili malamika╝on kaj ne batalu kontrař ili, Šar Mi ne donos al vi hereda╝on el la lando de la Amonidoj; Šar al la filoj de Lot Mi donis °in kiel heredan poseda╝on. (
20 Kiel landon de Rafaidoj oni rigardas ankař °in; Rafaidoj lo°is en °i antaře; kaj la Amonidoj nomas ilin Zamzumoj;
21 tio estis popolo granda kaj grandnombra, kaj altkreska kiel la Anakidoj; sed la Eternulo ekstermis ilin antař ili, kaj ili forpelis ilin kaj eklo°is sur ilia loko;
22 kiel Li faris por la Esavidoj, kiuj lo°as sur Seir, antař kiuj Li ekstermis la Žoridojn, kaj ili forpelis ilin kaj lo°is sur ilia loko °is la nuna tago.
23 Kaj la Avidojn, kiuj lo°is en vila°oj °is Gaza, ekstermis la Kaftoridoj, kiuj eliris el Kaftor, kaj ili eklo°is sur ilia loko.)
24 Levi°u, elmovi°u kaj transiru la torenton Arnon; rigardu, Mi transdonas en vian manon SiÂonon, la re°on de Že■bon, la Amoridon, kaj lian landon; komencu ekposedi kaj militu kontrař li.
25 De la nuna tago Mi komencos ╝etadi teruron kaj timon antař vi sur la popolojn sub la tuta Šielo; tiuj, kiuj ařdos la famon pri vi, ektremos kaj ektimos antař vi.


26 Kaj mi sendis senditojn el la dezerto Kedemot al SiÂon, la re°o de Že■bon, kun vortoj de paco, dirante:
27 Mi dezirus iri tra via lando; mi iros nur lař la vojo, mi ne forflanki°os dekstren nek maldekstren;
28 man°a╝on vendu al mi pro mono, kaj mi man°os, kaj akvon donu al mi pro mono, kaj mi trinkos: nur per miaj piedoj mi trairos--
29 kiel faris al mi la Esavidoj, kiuj lo°as sur Seir, kaj la Moabidoj, kiuj lo°as en Ar--°is mi transiros Jordanon en la landon, kiun la Eternulo, nia Dio, donas al ni.
30 Sed ne volis SiÂon, la re°o de Že■bon, tralasi nin, Šar la Eternulo, via Dio, obstinigis lian spiriton kaj malcedemigis lian koron, por transdoni lin en vian manon, kiel nun.
31 Kaj la Eternulo diris al mi: Rigardu, Mi komencas transdoni al vi SiÂonon kaj lian landon; komencu posedpreni lian landon.
32 Kaj SiÂon eliris kontrař nin, li kaj lia tuta popolo, por batalo apud Jahac.
33 Kaj transdonis lin la Eternulo, nia Dio, al ni, kaj ni venkobatis lin kaj liajn filojn kaj lian tutan popolon.
34 Kaj ni militakiris en tiu tempo Šiujn liajn urbojn, kaj ni ekstermis en Šiu urbo la virojn kaj la virinojn kaj la infanojn, ni restigis neniun;
35 nur la brutojn ni prenis al ni, kiel militakira╝on, kaj la raba╝on el la urboj, kiujn ni militakiris.
36 De Aroer, kiu estas sur la bordo de la torento Arnon, kaj la urbo, kiu estas en la valo, °is Gilead ne estis urbo, kiu povus kontrařstari al ni: Šion transdonis al ni la Eternulo, nia Dio;
37 nur al la lando de la Amonidoj vi ne alproksimi°is, al la tuta bordo de la torento Jabok, kaj al la urboj de la monto, kaj al Šio, pri kio malpermesis la Eternulo, nia Dio.

Ăapitro 3


1 Kaj ni turnis nin kaj ekiris lař la vojo al Ba■an. Kaj eliris kontrař nin Og, la re°o de Ba■an, li kaj lia tuta popolo, por batalo apud Edrei.
2 Kaj la Eternulo diris al mi: Ne timu lin; Šar en vian manon Mi transdonis lin kaj lian tutan popolon kaj lian landon, kaj vi faros al li, kiel vi faris al SiÂon, la re°o de la Amoridoj, kiu lo°is en Že■bon.
3 Kaj la Eternulo, nia Dio, transdonis en nian manon ankař Ogon, la re°on de Ba■an, kaj lian tutan popolon; kaj ni batis lin tiel, ke neniu restis Še li.
4 Kaj ni militakiris tiam Šiujn liajn urbojn; ne estis urbo, kiun ni ne prenis de ili: sesdek urbojn, la tutan distrikton de Argob, la regnon de Og la Ba■ana.
5 Ăiuj tiuj urboj estis fortikigitaj per alta muro, per pordegoj kaj rigliloj, krom la tre multaj urboj ne fortikigitaj.
6 Kaj ni ekstermis ilin, kiel ni faris al SiÂon, la re°o de Že■bon, ni ekstermis en Šiu urbo la virojn, la virinojn, kaj la infanojn;
7 sed Šiujn brutojn kaj la raba╝on el la urboj ni prenis al ni, kiel militakira╝on.
8 Kaj ni prenis tiam el la manoj de la du re°oj de la Amoridoj la landon, kiu estas transe de Jordan, de la torento Arnon °is la monto Žermon (
9 la Cidonanoj nomas Žermonon Sirjon, kaj la Amoridoj nomas °in Senir),
10 Šiujn urbojn sur la ebena╝o, kaj la tutan Gileadon kaj la tutan Ba■anon °is SalÂa kaj Edrei, urboj de la regno de Og la Ba■ana. (
11 Ăar nur Og, la re°o de Ba■an, estis restinta el la resto de la Rafaidoj. Jen estas lia lito, fera lito, jen °i estas en Raba de la Amonidoj: nař ulnoj estas °ia longeco kaj kvar ulnoj estas °ia lar°eco, lař la ulnoj de viro.)
12 Kaj tiun landon ni ekposedis en tiu tempo: de Aroer, kiu estas apud la torento Arnon, kaj duonon de la monto Gilead kun °iaj urboj mi donis al la Rubenidoj kaj al la Gadidoj;
13 kaj la ceteran parton de Gilead kaj la tutan Ba■anon, la regnon de Og, mi donis al duono de la tribo de Manase, la tutan distrikton de Argob. (La tutan tiun Ba■anon oni nomas lando de Rafaidoj.
14 Jair, filo de Manase, prenis la tutan distrikton de Argob °is la limo de la Ge■uridoj kaj MaaÂatidoj, kaj li donis al Ba■an lař sia nomo la nomon Vila°oj de Jair, tiel estas °is nun.)
15 Kaj al MaÂir mi donis Gileadon.
16 Kaj al la Rubenidoj kaj al la Gadidoj mi donis de Gilead °is la torento Arnon, kun la mezo de la valo por limo; ankař °is la torento Jabok, limo de la Amonidoj;
17 kaj la stepon, kun Jordan por limo, de Kineret °is la maro de la ebena╝o, la Sala Maro, Še la bazo de Pisga en la oriento.


18 Kaj mi faris al vi ordonon en tiu tempo, dirante: La Eternulo, via Dio, donis al vi Ši tiun landon, por ke vi posedu °in; armitaj iru antař viaj fratoj la Izraelidoj, Šiuj militkapablaj.
19 Nur viaj edzinoj kaj viaj infanoj kaj viaj brutaroj--mi scias, ke vi havas grandnombrajn brutarojn--restu en viaj urboj, kiujn mi donis al vi;
20 °is la Eternulo donos ripozon al viaj fratoj, kiel al vi, kaj ili ankař ekposedos la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al ili transe de Jordan; tiam vi reiros Šiu al sia poseda╝o, kiun mi donis al vi.
21 Kaj al Josuo mi ordonis en tiu tempo, dirante: Viaj okuloj vidis Šion, kion la Eternulo, via Dio, faris al tiuj du re°oj; tiel la Eternulo faros al Šiuj regnoj, kiujn vi trairos.
22 Ne timu ilin; Šar la Eternulo, via Dio, batalas por vi.


23 Kaj mi pre°is al la Eternulo en tiu tempo, dirante:
24 Mia Sinjoro, ho Eternulo! Vi komencis montradi al Via servanto Vian grandecon kaj Vian fortan manon; Šar kie estas dio en la Šielo ař sur la tero, kiu povus fari simile al Viaj faroj kaj al Via potenco?
25 Mi dezirus transiri kaj vidi tiun bonan landon, kiu estas transe de Jordan, tiun belan monton kaj Lebanonon.
26 Sed la Eternulo ekkoleris kontrař mi pro vi kaj ne ařskultis min; kaj la Eternulo diris al mi: SufiŠe, ne parolu al Mi plu pri tio.
27 Supreniru sur la supron de Pisga, kaj direktu viajn okulojn al okcidento kaj al nordo kaj al sudo kaj al oriento kaj rigardu per viaj okuloj; Šar vi ne transiros Ši tiun Jordanon.
28 Kaj donu instrukciojn al Josuo kaj fortigu kaj kura°igu lin, Šar li transiros antař Ši tiu popolo, kaj li posedigos al ili la landon, kiun vi vidos.
29 Kaj ni restis en la valo, kontrař Bet-Peor.

Ăapitro 4


1 Kaj nun, ho Izrael, ařskultu la le°ojn kaj la regulojn, kiujn mi instruas al vi, ke vi ilin plenumu, por ke vi vivu kaj venu kaj heredu la landon, kiun la Eternulo, la Dio de viaj patroj, donas al vi.
2 Ne aldonu al tio, kion mi ordonas al vi, kaj ne deprenu de °i; sed observu la ordonojn de la Eternulo, via Dio, kiujn mi ordonas al vi.
3 Viaj okuloj vidis, kion la Eternulo faris pro Baal-Peor; Šar Šiun homon, kiu sekvis Baal-Peoron, la Eternulo, via Dio, ekstermis el inter vi;
4 sed vi, kiuj restis ali°intaj al la Eternulo, via Dio, vi Šiuj vivas hodiař.
5 Rigardu, mi instruis al vi le°ojn kaj regulojn, kiel ordonis al mi la Eternulo, mia Dio, ke vi agu tiel en la lando, en kiun vi venas, por ekposedi °in.
6 Kaj observu kaj plenumu ilin; Šar tio estas via sa°o kaj via prudento en la okuloj de la popoloj, kiuj ařdos pri Šiuj Ši tiuj le°oj, kaj diros: Efektive, popolo sa°a kaj prudenta estas tiu granda popolo.
7 Ăar kie estas granda popolo, al kiu dioj estas tiel proksimaj, kiel la Eternulo, nia Dio, Šiufoje, kiam ni vokas al Li?
8 Kaj kie estas granda popolo, kiu havas le°ojn kaj regulojn justajn, kiel la tuta Ši tiu instruo, kiun mi donas al vi hodiař?
9 Nur gardu vin kaj forte gardu vian animon, ke vi ne forgesu la aferojn, kiujn vidis viaj okuloj, kaj ke ili ne eliru el via koro dum via tuta vivo; kaj rakontu al viaj filoj kaj al la filoj de viaj filoj
10 pri la tago, en kiu vi staris antař la Eternulo, via Dio, Še Žoreb, kiam la Eternulo diris al mi: Kunvenigu al Mi la popolon, kaj Mi ařdigos al ili Miajn vortojn, per kiuj ili lernos timi Min dum la tuta tempo, kiun ili vivas sur la tero, kaj ili lernigos siajn filojn.
11 Tiam vi alproksimi°is kaj stari°is Še la bazo de la monto, kaj la monto brulis per fajro °is la mezo de la Šielo, en mallumo, nubo, kaj nebulo.
12 Kaj la Eternulo parolis al vi el meze de la fajro; la voŠon de la vortoj vi ařdis, sed figuron vi ne vidis, nur la voŠon.
13 Kaj Li sciigis al vi Sian interligon, kiun Li ordonis al vi plenumi, la dek ordonojn; kaj Li skribis ilin sur du ■tonaj tabeloj.
14 Kaj al mi la Eternulo en tiu tempo ordonis instrui al vi la le°ojn kaj regulojn, por ke vi plenumadu ilin en la lando, en kiun vi iras, por ekposedi °in.
15 Gardu do bone viajn animojn: Šar vi vidis nenian figuron en tiu tago, kiam la Eternulo parolis al vi sur Žoreb el meze de la fajro;
16 vi do ne malŠasti°u, kaj ne faru al vi ian skulpta╝on, bildon de ia idolo, figuron de viro ař virino,
17 figuron de ia bruto, kiu estas sur la tero, figuron de ia flugilhava birdo, kiu flugas sub la Šielo,
18 figuron de io, kio rampas sur la tero, figuron de ia fi■o, kiu estas en akvo, malsupre de la tero.
19 Kaj, levinte viajn okulojn al la Šielo kaj vidinte la sunon kaj la lunon kaj la stelojn kaj la tutan armeon de la Šielo, ne forlogi°u, kaj ne adorklini°u antař ili kaj ne servu ilin, kiujn la Eternulo, via Dio, destinis por Šiuj popoloj sub la tuta Šielo.
20 Kaj vin la Eternulo prenis, kaj elkondukis vin el la fera forno, el Egiptujo, por ke vi estu al Li popolo herede apartenanta, kiel nun.
21 Kaj la Eternulo ekkoleris min pro vi, kaj ╝uris, ke mi ne transiros Jordanon, kaj mi ne venos en la bonan landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on;
22 Šar mi mortos en Ši tiu lando, mi ne transiros Jordanon, sed vi transiros kaj ekposedos tiun bonan landon.
23 Gardu vin, ke vi ne forgesu la interligon de la Eternulo, via Dio, kiun Li faris kun vi, kaj ke vi ne faru al vi ian skulpta╝on, figuron de io, kiel ordonis al vi la Eternulo, via Dio.
24 Ăar la Eternulo, via Dio, estas fajro konsumanta, Dio severa.


25 Se vi naskos filojn kaj filojn de filoj, kaj, longe vivinte sur la tero, vi malŠasti°os kaj faros skulptitan figuron de io kaj faros malbonon antař la okuloj de la Eternulo, via Dio, kolerigante Lin:
26 mi atestigas al vi hodiař la Šielon kaj la teron, ke vi rapide pereos de sur la tero, por kies ekposedo vi transiras Jordanon; ne longe vi lo°os sur °i, sed vi estos ekstermitaj.
27 Kaj la Eternulo dissemos vin inter la popoloj, kaj vi restos en malgranda nombro inter la popoloj, al kiuj la Eternulo vin foririgos.
28 Kaj vi servos tie al dioj, kiuj estas farita╝o de homaj manoj, ligno kaj ■tono, kiuj ne vidas kaj ne ařdas kaj ne man°as kaj ne flaras.
29 Kaj vi serŠos el tie la Eternulon, vian Dion; kaj vi trovos, se vi serŠos Lin per via tuta koro kaj per via tuta animo.
30 Kiam vi estos en mizero kaj kiam vin trafos Šio Ši tio en la malproksima venonta tempo, tiam vi revenos al la Eternulo, via Dio, kaj vi ařskultos Lian voŠon;
31 Šar la Eternulo, via Dio, estas Dio kompatema; Li ne forlasos vin nek pereigos vin, kaj ne forgesos la interligon kun viaj patroj, pri kiu Li ╝uris al ili.
32 Ăar demandu la tempojn antařajn, kiuj estis antař vi de post tiu tago, en kiu la Eternulo kreis homon sur la tero, kaj de unu rando de la Šielo °is la alia rando: Ău estis io, kiel Ši tiu granda afero, ař Šu oni ařdis pri io simila?
33 Ău ařdis la popolo la voŠon de Dio, parolantan el meze de fajro, kiel vi ařdis, kaj restis vivanta?
34 Ař Šu provis ia dio iri kaj preni al si unu popolon el inter alia popolo per provoj, per signoj, kaj per mirakloj, kaj per milito kaj per forta mano kaj per etendita brako kaj per grandaj terura╝oj, simile al Šio, kion faris al vi la Eternulo, via Dio, en Egiptujo, antař viaj okuloj?
35 Al vi tio estis montrita, por ke vi sciu, ke la Eternulo estas Dio, ke ne ekzistas alia krom Li.
36 El la Šielo Li ařdigis al vi Sian voŠon, por instrui vin, kaj sur la tero Li montris al vi Sian grandan fajron, kaj Liajn vortojn vi ařdis el meze de la fajro.
37 Kaj Šar Li amis viajn patrojn, tial Li elektis ilian idaron post ili, kaj elkondukis vin per Sia viza°o, per Sia granda forto el Egiptujo,
38 por forpeli de antař vi popolojn, kiuj estas pli grandaj kaj pli fortaj ol vi, por envenigi vin kaj doni al vi ilian landon kiel poseda╝on, kiel nun.
39 Sciu do nun kaj enmetu en vian koron, ke la Eternulo estas Dio en la Šielo supre kaj sur la tero malsupre; ne ekzistas alia.
40 Kaj observu Liajn le°ojn kaj Liajn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař, por ke estu bone al vi kaj al viaj filoj post vi, kaj por ke vi longe vivu sur la tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi por Šiam.


41 Tiam Moseo apartigis tri urbojn transe de Jordan, sur la flanko de sunlevi°o,
42 por ke tien forkuru mortiginto, kiu mortigis sian proksimulon senintence, ne estinte malamika al li de antaře, kaj forkurinte al unu el tiuj urboj, li restu viva:
43 Becer en la dezerto, sur la ebena╝o, por la Rubenidoj, kaj Ramot en Gilead por la Gadidoj, kaj Golan en Ba■an por la Manaseidoj.


44 Kaj jen estas la instruo, kiun Moseo proponis al la Izraelidoj;
45 jen estas la atestoj kaj la le°oj kaj la reguloj, kiujn Moseo eldiris al la Izraelidoj post ilia eliro el Egiptujo,
46 transe de Jordan, en la valo kontrař Bet-Peor, en la lando de SiÂon, re°o de la Amoridoj, kiu lo°is en Že■bon kaj kiun venkobatis Moseo kaj la Izraelidoj post sia eliro el Egiptujo;
47 kaj ili ekposedis lian landon, kaj la landon de Og, re°o de Ba■an, la du re°oj de la Amoridoj, kiuj estis transe de Jordan, sur la flanko de sunlevi°o,
48 de Aroer, kiu estas sur la bordo de la torento Arnon, °is la monto Sion (kiu ankař nomi°as Žermon);
49 kaj la tutan stepon transe de Jordan oriente kaj °is la maro de la stepo Še la bazo de Pisga.

Ăapitro 5


1 Kaj Moseo kunvokis Šiujn Izraelidojn, kaj diris al ili: Ařskultu, ho Izrael, la le°ojn kaj la regulojn, kiujn mi diras en viajn orelojn hodiař, kaj lernu ilin kaj observu plenumi ilin.
2 La Eternulo, nia Dio, faris kun ni interligon sur Žoreb.
3 Ne kun niaj patroj la Eternulo faris tiun interligon, sed kun ni, kun ni, kiuj nun Ši tie Šiuj vivas.
4 Viza°on kontrař viza°o la Eternulo parolis kun vi sur la monto el meze de la fajro;
5 mi tiam staris inter la Eternulo kaj vi, por transdiri al vi la vorton de la Eternulo, Šar vi timis la fajron kaj ne supreniris sur la monton. Kaj Li diris:


6 Mi estas la Eternulo, via Dio, kiu elkondukis vin el la lando Egipta, el la domo de sklaveco.


7 Ne ekzistu Še vi aliaj dioj antař Mi.


8 Ne faru al vi idolon, nek bildon de io, kio estas en la Šielo supre ař sur la tero malsupre ař en la akvo sub la tero;
9 ne klini°u antař ili kaj ne servu ilin; Šar Mi, la Eternulo, via Dio, estas Dio severa, kiu la malbonagon de la patroj punas sur la idoj en la tria kaj kvara generacioj Še Miaj malamantoj,
10 kaj kiu faras favorkora╝on por miloj al Miaj amantoj kaj al la plenumantoj de Miaj ordonoj.


11 Ne malbonuzu la nomon de la Eternulo, via Dio; Šar la Eternulo ne lasos senpuna tiun, kiu malbonuzas Lian nomon.


12 Observu la tagon sabatan, ke vi tenu °in sankta, kiel ordonis al vi la Eternulo, via Dio.
13 Dum ses tagoj laboru kaj faru Šiujn viajn aferojn;
14 sed la sepa tago estas sabato de la Eternulo, via Dio; faru nenian laboron, nek vi, nek via filo, nek via filino, nek via sklavo, nek via sklavino, nek via bovo, nek via azeno, nek ia via bruto, nek via fremdulo, kiu estas inter viaj pordegoj; por ke ripozu via sklavo kaj via sklavino, kiel vi.
15 Kaj memoru, ke vi estis sklavo en la lando Egipta, kaj la Eternulo, via Dio, elkondukis vin el tie per mano forta kaj per brako etendita; pro tio ordonis al vi la Eternulo, via Dio, observi la tagon sabatan.


16 Respektu vian patron kaj vian patrinon, kiel ordonis al vi la Eternulo, via Dio; por ke longe dařru via vivo, kaj por ke estu al vi bone sur la tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi.


17 Ne mortigu.


18 Kaj ne adultu.


19 Kaj ne ■telu.


20 Kaj ne parolu kontrař via proksimulo malveran ateston.


21 Kaj ne deziru la edzinon de via proksimulo; kaj ne deziru la domon de via proksimulo, nek lian kampon, nek lian sklavon, nek lian sklavinon, nek lian bovon, nek lian azenon, nek ion, kio apartenas al via proksimulo.


22 Tiujn vortojn diris la Eternulo al via tuta anaro sur la monto, el meze de la fajro, nubo, kaj nebulo, per voŠo lařta; kaj Li nenion plu aldonis. Kaj Li skribis ilin sur du ■tonaj tabeloj kaj donis ilin al mi.
23 Kaj kiam vi ařdis la voŠon el la mallumo, dum la monto brulis per fajro, tiam vi aliris al mi, Šiuj viaj tribestroj kaj pleja°uloj;
24 kaj vi diris: Jen la Eternulo, nia Dio, montris al ni Sian majeston kaj Sian grandecon, kaj Lian voŠon ni ařdis el meze de la fajro; en tiu tago ni vidis, ke parolas Dio al homo, kaj Ši tiu restas vivanta.
25 Sed nun por kio ni mortu? nin ja forman°os Ši tiu granda fajro; se ni plue ařskultos la voŠon de la Eternulo, nia Dio, ni mortos.
26 Ăar kie ekzistas ia karno, kiu ařdis la voŠon de la vivanta Dio, parolantan el meze de fajro, kiel ni, kaj restis vivanta?
27 Alproksimi°u vi, kaj ařskultu Šion, kion diros la Eternulo, nia Dio; kaj vi transdiros al ni Šion, kion diros la Eternulo, nia Dio, kaj ni ařskultos kaj ni plenumos.
28 Kaj la Eternulo ařdis la voŠon de viaj vortoj, kiam vi parolis al mi; kaj la Eternulo diris al mi: Mi ařdis la voŠon de la vortoj de Ši tiu popolo, kiujn ili diris al vi; bona estas Šio, kion ili diris.
29 Ho, se ilia koro restus Še ili tia, ke ili timu Min kaj observu Šiujn Miajn ordonojn Šiutempe, por ke estu bone al ili kaj al iliaj filoj eterne!
30 Iru, diru al ili: Reiru en viajn tendojn.
31 Kaj vi Ši tie restu kun Mi, kaj Mi eldiros al vi Šiujn ordonojn kaj le°ojn kaj regulojn, kiujn vi instruos al ili, por ke ili plenumadu ilin en la lando, kiun Mi donas al ili kiel poseda╝on.
32 Kaj observu, ke vi faru, kiel ordonis al vi la Eternulo, via Dio; ne forflanki°u dekstren, nek maldekstren.
33 Lař tiu tuta vojo, kiun ordonis al vi la Eternulo, via Dio, iradu, por ke vi vivu kaj por ke estu bone al vi, kaj por ke longe dařru via restado en la lando, kiun vi ekposedos.

Ăapitro 6


1 Kaj jen estas la ordonoj, la le°oj, kaj la reguloj, kiujn la Eternulo, via Dio, ordonis instrui al vi, por ke vi plenumadu ilin en la lando, en kiun vi transiras, por ekposedi °in;
2 por ke vi timu la Eternulon, vian Dion, observante Šiujn Liajn le°ojn kaj Liajn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi, vi kaj via filo kaj la filo de via filo, dum via tuta vivo, por ke vi longe vivu.
3 Ařskultu do, Izrael, kaj observu, ke vi plenumu, por ke estu al vi bone, kaj por ke vi tre multi°u, kiel diris al vi la Eternulo, la Dio de viaj patroj, en la lando, en kiu fluas lakto kaj mielo.


4 Ařskultu, ho Izrael! la Eternulo, nia Dio, la Eternulo estas unu sola.
5 Kaj amu la Eternulon, vian Dion, per via tuta koro kaj per via tuta animo kaj per via tuta forto.
6 Kaj Ši tiuj vortoj, kiujn mi ordonas al vi hodiař, estu en via koro;
7 kaj ripetadu ilin al viaj infanoj, kaj parolu pri ili, kiam vi sidas en via domo kaj kiam vi iras sur vojo kaj kiam vi ku■i°as kaj kiam vi levi°as;
8 kaj alligu ilin kiel signon al via mano, kaj ili estu kiel memoriga╝o inter viaj okuloj;
9 kaj skribu ilin sur la fostoj de via domo kaj sur viaj pordegoj.


10 Kaj kiam la Eternulo, via Dio, venigos vin en la landon, pri kiu Li ╝uris al viaj patroj, al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob, ke Li donos al vi grandajn kaj bonajn urbojn, kiujn vi ne konstruis,
11 kaj domojn plenajn de Šia bona╝o, kiujn vi ne plenigis, kaj putojn, elhakitajn en ■tono, kiujn vi ne elhakis, vinberejojn kaj olivarbojn, kiujn vi ne plantis; kaj vi man°os kaj estos sata:
12 tiam gardu vin, ke vi ne forgesu la Eternulon, kiu elkondukis vin el la lando Egipta, el la domo de sklaveco.
13 La Eternulon, vian Dion, timu, kaj al Li servu, kaj per Lia nomo ╝uru.
14 Ne sekvu aliajn diojn el la dioj de la popoloj, kiuj estas Širkař vi;
15 Šar la Eternulo, via Dio inter vi, estas Dio severa; povas ekflami la kolero de la Eternulo, via Dio, kontrař vin, kaj Li ekstermos vin de sur la tero.


16 Ne provu la Eternulon, vian Dion, kiel vi provis Lin en Masa.
17 Precize observu la ordonojn de la Eternulo, via Dio, kaj Liajn atestojn kaj Liajn le°ojn, kiujn Li ordonis al vi.
18 Kaj faru juston kaj bonon antař la okuloj de la Eternulo, por ke estu bone al vi, kaj por ke vi venu kaj ekposedu la bonan landon, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj;
19 por ke Li forpelu Šiujn viajn malamikojn antař vi, kiel la Eternulo diris.


20 Se via filo vin demandos morgař: Kion signifas la atestoj kaj le°oj kaj reguloj, kiujn la Eternulo, nia Dio, ordonis al vi?
21 tiam diru al via filo: Ni estis sklavoj al Faraono en Egiptujo, sed la Eternulo elkondukis nin el Egiptujo per forta mano;
22 kaj la Eternulo aperigis signojn kaj miraklojn grandajn kaj suferigajn en Egiptujo, sur Faraono kaj sur lia tuta domo, antař niaj okuloj;
23 kaj nin Li elkondukis el tie, por venigi nin kaj doni al ni la landon, pri kiu Li ╝uris al niaj patroj.
24 Kaj la Eternulo ordonis al ni plenumi Šiujn Ši tiujn le°ojn, timi la Eternulon, nian Dion, por ke estu al ni bone Šiam, por konservi al ni la vivon, kiel en la nuna tago.
25 Kaj tio estos nia justeco, se ni observos plenumi Ši tiun tutan ordonon antař la Eternulo, nia Dio, kiel Li ordonis al ni.

Ăapitro 7


1 Kiam la Eternulo venigos vin en la landon, al kiu vi iras, por ekposedi °in, kaj Li forpelos antař vi grandnombrajn popolojn, la Žetidojn kaj la Girga■idojn kaj la Amoridojn kaj la Kanaanidojn kaj la Perizidojn kaj la Žividojn kaj la Jebusidojn, sep popolojn pli grandnombrajn kaj pli fortajn ol vi;
2 kaj kiam la Eternulo, via Dio, transdonos ilin al vi, kaj vi venkobatos ilin; tiam anatemu ilin, ne faru kun ili interligon kaj ne indulgu ilin.
3 Kaj ne boparenci°u kun ili: vian filinon ne donu al ilia filo, kaj ilian filinon ne prenu por via filo;
4 Šar ili forturnos viajn filojn de Mi, ke ili servu al aliaj dioj, kaj ekflamos kontrař vi la kolero de la Eternulo, kaj Li ekstermos vin rapide.
5 Sed tiele agu kun ili: iliajn altarojn detruu kaj iliajn statuojn rompu kaj iliajn sanktajn stangojn dishaku kaj iliajn idolojn forbruligu per fajro.
6 Ăar popolo sankta vi estas al la Eternulo, via Dio; vin elektis la Eternulo, via Dio, ke vi estu Lia popolo propra el Šiuj popoloj, kiuj estas sur la tero.
7 Ne pro tio, ke vi estas la plej grandnombra el Šiuj popoloj, la Eternulo ekdeziris vin kaj elektis vin, Šar vi estas ja malpli grandnombra ol Šiuj popoloj;
8 sed pro la amo de la Eternulo al vi, kaj por ke Li plenumu la ╝uron, kiun Li ╝uris al viaj patroj, la Eternulo elkondukis vin per forta mano kaj liberigis vin el la domo de sklaveco, el la mano de Faraono, re°o de Egiptujo.
9 Sciu do, ke la Eternulo, via Dio, nur Li estas Dio, Dio fidinda, kiu konservas la interligon kaj favorkorecon rilate al Liaj amantoj kaj al la plenumantoj de Liaj ordonoj dum mil generacioj,
10 kaj kiu repagas al Siaj malamantoj persone, pereigante ilin, ne prokrastas al Sia malamanto, al li persone Li repagas.
11 Observu do la ordonojn kaj la le°ojn kaj la regulojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař, por plenumi ilin.


12 Kaj pro tio, ke vi ařskultos tiujn regulojn kaj observos ilin kaj plenumos ilin, la Eternulo, via Dio, konservos al vi la interligon kaj la favorkorecon, pri kiuj Li ╝uris al viaj patroj;
13 kaj Li amos vin kaj benos vin kaj multigos vin, kaj benos la frukton de via ventro kaj la frukton de via tero, vian grenon kaj vian moston kaj vian oleon, la frukton de viaj bovinoj kaj la frukton de viaj ■afinoj, sur la tero, pri kiu Li ╝uris al viaj patroj, ke Li donos °in al vi.
14 Vi estos benita pli ol Šiuj popoloj; ne estos inter vi senfruktulo ař senfruktulino, ankař inter viaj brutoj.
15 Kaj la Eternulo forturnos de vi Šian malsanon, kaj Šiun malbonan epidemia╝on de Egiptujo, kiun vi konas; Li ne metos ilin sur vin, sed Li metos ilin sur Šiujn viajn malamantojn.
16 Kaj vi konsumos Šiujn popolojn, kiujn la Eternulo, via Dio, transdonas al vi; ne indulgu ilin via okulo, kaj vi ne servu al iliaj dioj, Šar tio estus falilo por vi.
17 Eble vi diros en via koro: Tiuj popoloj estas pli grandnombraj ol mi, kiel mi povos forpeli ilin?
18 Ne timu ilin: memoru, kion faris la Eternulo, via Dio, al Faraono kaj al la tuta Egiptujo,
19 la grandajn provojn, kiujn vidis viaj okuloj, kaj la signojn kaj la miraklojn kaj la fortan manon kaj la etenditan brakon, per kiuj elkondukis vin la Eternulo, via Dio; tiel la Eternulo, via Dio, faros al Šiuj popoloj, kiujn vi timas.
20 Kaj ankař krabrojn sendos la Eternulo, via Dio, sur ilin, °is pereos la restintoj, kaj tiuj, kiuj ka■i°is antař vi.
21 Ne sentu teruron antař ili, Šar la Eternulo, via Dio, estas inter vi, la Dio granda kaj timinda.
22 Kaj la Eternulo, via Dio, forpelos tiujn popolojn de antař vi iom post iom; vi ne povas ekstermi ilin rapide, por ke ne multi°u kontrař vi la sova°aj bestoj.
23 Kaj la Eternulo, via Dio, transdonos ilin al vi, kaj Li tumultigos ilin antař vi per granda tumulto, °is ili estos ekstermitaj.
24 Kaj Li transdonos iliajn re°ojn en viajn manojn, kaj vi ekstermos ilian nomon el sub la Šielo; neniu restos stare antař vi, °is vi ekstermos ilin.
25 La figurojn de iliaj dioj forbruligu per fajro; ne deziru preni al vi la ar°enton ař oron, kiu estas sur ili, por ke vi ne kapti°u per tio; Šar tio estas abomena╝o por la Eternulo, via Dio.
26 Kaj ne enportu abomena╝on en vian domon, por ke vi ne anatemi°u kiel °i; malestimu kaj abomenu °in, Šar °i estas anatema╝o.

Ăapitro 8


1 Ăiujn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař, observu, por plenumi ilin, por ke vi vivu kaj multi°u, kaj venu kaj ekposedu la landon, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj.
2 Kaj memoru la tutan vojon, lař kiu kondukis vin la Eternulo, via Dio, dum kvardek jaroj tra la dezerto, por humiligi vin, por elprovi vin, por scii°i, kio estas en via koro, Šu vi obeos Liajn ordonojn ař ne.
3 Kaj Li humiligis vin kaj malsatigis vin, kaj nutris vin per manao, kiun vi ne konis kaj kiun ne konis viaj patroj, por montri al vi, ke ne per la pano sole vivas homo, sed per Šio, kio eliras el la bu■o de la Eternulo, homo povas vivi.
4 Via vesto ne sentařgi°is sur vi kaj via piedo ne ■velis dum Šiuj kvardek jaroj.
5 Kaj sciu en via koro, ke kiel homo instruas sian filon, tiel la Eternulo, via Dio, instruas vin.
6 Observu do la ordonojn de la Eternulo, via Dio, irante lař Liaj vojoj kaj timante Lin.
7 Ăar la Eternulo, via Dio, kondukas vin en landon bonan, en landon, en kiu torentoj da akvo, fontoj, kaj lagoj eliras el la valoj kaj el la montoj,
8 en landon de tritiko kaj hordeo kaj vinberoj kaj figarboj kaj granatarboj, en landon de olivarboj kaj mielo,
9 en landon, en kiu vi man°os panon sen neceso de ■parado kaj en kiu nenio al vi mankos, en landon, kies ■tonoj estas fero kaj en kies montoj vi elhakados kupron.
10 Kaj vi man°os kaj sati°os, kaj vi benos la Eternulon, vian Dion, pro la bona tero, kiun Li donis al vi.
11 Gardu vin, ke vi ne forgesu la Eternulon, vian Dion, ne observante Liajn ordonojn kaj instrukciojn kaj le°ojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař;
12 kiam vi man°os kaj sati°os kaj konstruos bonajn domojn kaj enlo°i°os,
13 kaj kiam viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj multi°os kaj vi havos multe da ar°ento kaj oro kaj via tuta havo grandi°os,
14 tiam ne alti°u via koro, kaj ne forgesu la Eternulon, vian Dion, kiu elkondukis vin el la lando Egipta, el la domo de sklaveco;
15 kaj kiu trakondukis vin tra la granda kaj terura dezerto, kie estis serpentoj, aspidoj kaj skorpioj kaj sekaj lokoj senakvaj; kaj kiu eligis por vi akvon el granita roko;
16 kaj kiu nutris vin en la dezerto per manao, kiun ne konis viaj patroj, por humiligi vin kaj por elprovi vin, por fari al vi bonon en la tempo estonta.
17 Ne diru en via koro: Mia forto kaj la potenco de mia mano akiris al mi Ši tiun grandan havon;
18 sed memoru la Eternulon, vian Dion, Šar Li estas Tiu, kiu donas al vi forton, por akiri grandan havon, por plenumi Sian interligon, pri kiu Li ╝uris al viaj patroj, kiel vi vidas nun.
19 Kaj mi avertas vin hodiař, ke, se vi forgesos la Eternulon, vian Dion, kaj sekvos aliajn diojn kaj servos al ili kaj klini°os antař ili, tiam vi pereos;
20 simile al la popoloj, kiujn la Eternulo pereigas antař vi, tiel vi pereos; pro tio, ke vi ne obeos la voŠon de la Eternulo, via Dio.

Ăapitro 9


1 Ařskultu, ho Izrael! vi transiras nun Jordanon, por iri kaj ekposedi popolojn, kiuj estas pli grandaj kaj pli fortaj ol vi, urbojn grandajn kaj fortikigitajn °is la Šielo,
2 popolon grandan kaj altkreskan, la Anakidojn, kiujn vi konas, kaj pri kiuj vi ařdis: Kiu povas kontrařstari al la filoj de Anak?
3 Sciu do nun, ke la Eternulo, via Dio, mem iras antař vi, kiel fajro konsumanta; Li ekstermos ilin kaj Li submetos ilin antař vi, kaj vi forpelos ilin kaj pereigos ilin rapide, kiel la Eternulo diris al vi.
4 Ne diru en via koro, kiam la Eternulo, via Dio, forpelos ilin de antař vi: Pro mia virteco la Eternulo venigis min por ekposedi Ši tiun landon; pro la malvirteco de Ši tiuj popoloj la Eternulo forpelas ilin de antař vi.
5 Ne pro via virteco kaj pro la honesteco de via koro vi venas por ekposedi ilian landon; sed pro la malvirteco de Ši tiuj popoloj la Eternulo, via Dio, forpelas ilin de antař vi, kaj por plenumi tion, kion la Eternulo ╝uris al viaj patroj, al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob.
6 Sciu do, ke ne pro via virteco la Eternulo, via Dio, donas al vi tiun bonan landon por ekposedi °in; Šar vi estas popolo malmolnuka.
7 Memoru, ne forgesu, kiel vi kolerigis la Eternulon, vian Dion, en la dezerto; de post la tago, en kiu vi eliris el la lando Egipta, °is via veno al Ši tiu loko, vi estis malobeemaj kontrař la Eternulo.
8 Kaj Še Žoreb vi incitis la Eternulon, kaj la Eternulo ekkoleris kontrař vi tiel, ke Li volis ekstermi vin.
9 Kiam mi supreniris sur la monton, por preni la ■tonajn tabelojn, la tabelojn de la interligo, kiun la Eternulo faris kun vi, kaj mi restis sur la monto kvardek tagojn kaj kvardek noktojn, panon mi ne man°is kaj akvon mi ne trinkis:
10 tiam la Eternulo donis al mi la du ■tonajn tabelojn skribitajn per la fingro de Dio, kaj sur ili estis Šiuj vortoj, kiujn diris al vi la Eternulo sur la monto el meze de fajro en la tago de kunveno.
11 Kaj tio estis post la paso de kvardek tagoj kaj kvardek noktoj, ke la Eternulo donis al mi la du ■tonajn tabelojn, la tabelojn de la interligo.
12 Kaj la Eternulo diris al mi: Levi°u, rapide iru malsupren de Ši tie, Šar malmorali°is via popolo, kiun vi elkondukis el Egiptujo; rapide ili forflanki°is de la vojo, kiun Mi ordonis al ili: ili faris al si fanditan idolon.
13 Kaj la Eternulo diris al mi jene: Mi vidas Ši tiun popolon, Mi vidas, ke °i estas popolo malmolnuka;
14 lasu Min, Mi ekstermos ilin, kaj Mi forvi■os ilian nomon el sub la Šielo, kaj Mi faros el vi popolon pli fortan kaj pli grandnombran ol ili.
15 Kaj mi turnis min kaj malsupreniris de la monto, kaj la monto brulis per fajro; kaj la du tabeloj de la interligo estis en miaj du manoj.
16 Kaj mi vidis, ke vi pekis kontrař la Eternulo, via Dio, vi faris al vi fanditan bovidon, vi rapide forflanki°is de la vojo, kiun la Eternulo ordonis al vi;
17 kaj mi prenis la du tabelojn kaj for╝etis ilin el miaj ambař manoj kaj disrompis ilin antař viaj okuloj.
18 Kaj mi ╝etis min antař la Eternulo, kiel antaře, dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj mi panon ne man°is kaj akvon ne trinkis, pro Šiuj viaj pekoj, kiujn vi pekis, farante malbonon antař la okuloj de la Eternulo, kolerigante Lin;
19 Šar mi timis la koleron kaj furiozon, per kiuj la Eternulo ekkoleris kontrař vi, dezirante ekstermi vin. Kaj la Eternulo ařskultis min ankař Ši tiun fojon.
20 Ankař kontrař Aaron la Eternulo tre ekkoleris kaj volis ekstermi lin; sed mi pre°is ankař por Aaron en tiu tempo.
21 Kaj vian pekon, kiun vi faris, la bovidon, mi prenis kaj forbruligis °in per fajro kaj disbatis °in, disfrakasante tiel, ke °i fari°is malgrandpeca kiel polvo, kaj mi ╝etis °ian polvon en la torenton, kiu defluas de la monto.
22 Ankař en Tabera kaj en Masa kaj en Kibrot-Hataava vi kolerigis la Eternulon.
23 Kaj kiam la Eternulo sendis vin el Kade■-Barnea, dirante: Iru kaj ekposedu la landon, kiun Mi donas al vi; tiam vi malobeis la vortojn de la Eternulo, via Dio, kaj vi ne kredis al Li kaj ne ařskultis Lian voŠon.
24 Malobeemaj vi estis kontrař la Eternulo de la tago, kiam mi ekkonis vin.
25 Mi do ku■is antař la Eternulo dum la kvardek tagoj kaj kvardek noktoj, kiujn mi ku■is; Šar la Eternulo intencis ekstermi vin.
26 Kaj mi pre°is al la Eternulo, kaj diris: Mia Sinjoro, ho Eternulo, ne pereigu Vian popolon kaj Vian poseda╝on, kiun Vi liberigis per Via grandeco kaj kiun Vi elkondukis el Egiptujo per forta mano.
27 Rememoru Viajn servantojn Abraham, Isaak, kaj Jakob; ne atentu la obstinecon de Ši tiu popolo nek °ian malvirtecon nek °iajn pekojn;
28 por ke ne diru la lo°antoj de tiu lando, el kiu Vi elkondukis nin: Pro tio, ke la Eternulo ne povis venigi ilin en la landon, pri kiu Li parolis al ili, kaj pro malamo al ili Li elkondukis ilin, por mortigi ilin en la dezerto.
29 Kaj ili estas ja Via popolo kaj Via poseda╝o, kiun Vi elkondukis per Via granda forto kaj per Via etendita brako.

Ăapitro 10


1 En tiu tempo la Eternulo diris al mi: Skulptu al vi du ■tonajn tabelojn kiel la antařaj, kaj supreniru al Mi sur la monton, kaj faru al vi lignan keston.
2 Kaj Mi skribos sur la tabeloj la vortojn, kiuj estis sur la antařaj tabeloj, kiujn vi disrompis, kaj vi metos ilin en la keston.
3 Tiam mi faris keston el akacia ligno, kaj mi skulptis du ■tonajn tabelojn kiel la antařaj, kaj mi iris sur la monton, kaj la du tabeloj estis en miaj manoj.
4 Kaj Li skribis sur la tabeloj, kiel estis skribite antaře, la dek ordonojn, kiujn la Eternulo diris al vi sur la monto el meze de la fajro en la tago de kunveno, kaj la Eternulo donis ilin al mi.
5 Kaj mi turnis min kaj malsupreniris de la monto, kaj metis la tabelojn en la keston, kiun mi faris, kaj ili restis tie, kiel la Eternulo ordonis al mi. (
6 Kaj la Izraelidoj ekvojiris de Beerot- Bene-Jaakan al Mosera; tie mortis Aaron, kaj tie li estis enterigita; kaj lia filo Eleazar fari°is pastro anstatař li.
7 De tie ili ekvojiris al Gudgod, kaj el Gudgod al Jotbata, en la landon, en kiu trovi°as torentoj da akvoj.
8 En tiu tempo la Eternulo apartigis la tribon de Levi, por porti la keston de la interligo de la Eternulo, por stari antař la Eternulo, servi al Li, kaj beni en Lia nomo, °is la nuna tago.
9 Tial Levi ne ricevis parton kaj heredan poseda╝on kun siaj fratoj: la Eternulo estas lia hereda╝o, kiel la Eternulo, via Dio, diris al li.)
10 Kaj mi staris sur la monto, kiel en la antařa tempo, dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj; kaj la Eternulo ařskultis min ankař tiun fojon: la Eternulo ne volis pereigi vin.
11 Kaj la Eternulo diris al mi: Levi°u, ekvojiru antař la popolo, por ke ili venu kaj ekposedu la landon, pri kiu Mi ╝uris al iliaj patroj, ke Mi donos °in al ili.


12 Kaj nun, Izrael, kion la Eternulo, via Dio, postulas de vi? nur ke vi timu la Eternulon, vian Dion, ke vi iru lař Šiuj Liaj vojoj, ke vi amu Lin, kaj ke vi servu al la Eternulo, via Dio, per via tuta koro kaj per via tuta animo;
13 ke vi observu la ordonojn de la Eternulo kaj Liajn le°ojn, kiujn mi transdonas al vi hodiař, por ke estu bone al vi.
14 Jen al la Eternulo, via Dio, apartenas la Šielo kaj la Šielo de la Šieloj, la tero, kaj Šio, kio estas sur °i;
15 tamen nur pri viaj patroj plaŠis al la Eternulo ekami ilin, kaj Li elektis vin, ilian idaron post ili, el Šiuj popoloj, kiel vi vidas nun.
16 Cirkumcidu do la prepucion de via koro, kaj ne estu plu malmolnukaj.
17 Ăar la Eternulo, via Dio, estas Dio de dioj kaj Sinjoro de sinjoroj, la Dio granda, potenca, kaj timinda, kiu ne atentas personojn kaj ne prenas subaŠeton,
18 kaj kiu zorgas pri justeco por orfo kaj vidvino, kaj amas fremdulon, donante al li panon kaj veston.
19 Amu do la fremdulon; Šar fremduloj vi estis en la lando Egipta.
20 La Eternulon, vian Dion, timu; al Li servu kaj al Li alglui°u kaj per Lia nomo ╝uru.
21 Li estas via gloro, kaj Li estas via Dio, kiu faris por vi tiujn grandajn kaj timindajn aferojn, kiujn vidis viaj okuloj.
22 En la nombro de sepdek animoj viaj patroj foriris en Egiptujon, kaj nun la Eternulo, via Dio, faris vin grandnombraj kiel la steloj de la Šielo.

Ăapitro 11


1 Amu do la Eternulon, vian Dion, kaj observu Liajn aran°ojn kaj le°ojn kaj instrukciojn kaj ordonojn en Šiu tempo.
2 Kaj sciu hodiař, Šar mi parolas ne al viaj filoj, kiuj ne scias kaj ne vidis la punon de la Eternulo, via Dio, Lian grandecon, Lian fortan manon, kaj Lian etenditan brakon,
3 kaj Liajn signojn kaj Liajn farojn, kiujn Li faris interne de Egiptujo al Faraono, re°o de Egiptujo, kaj al lia tuta lando;
4 kaj kion Li faris al la militistaro de Egiptujo, al °iaj Ševaloj kaj Šaroj, kiujn Li superver■is per la akvo de la Ru°a Maro, kiam ili postkuris vin; kaj la Eternulo pereigis ilin °is la nuna tago;
5 kaj kion Li faris al vi en la dezerto, °is vi venis al Ši tiu loko;
6 kaj kion Li faris al Datan kaj Abiram, filoj de Eliab, filo de Ruben, kiam la tero malfermis sian bu■on kaj englutis ilin kaj iliajn familiojn kaj iliajn tendojn, kaj Šion, kio ekzistis Še ili, meze de la tuta Izrael.
7 Viaj okuloj vidis ja Šiujn grandajn farojn de la Eternulo, kiujn Li faris.
8 Observu do Šiujn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař, por ke vi forti°u, kaj por ke vi venu kaj ekposedu la landon, en kiun vi transiras, por ekposedi °in,
9 kaj por ke vi longe vivu sur la tero, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj, ke Li donos °in al ili kaj al ilia idaro, landon, en kiu fluas lakto kaj mielo.
10 Ăar la lando, en kiun vi iras, por ekposedi °in, ne estas kiel la lando Egipta, el kiu vi eliris, kie, seminte vian semon, vi devis akvumi °in per viaj piedoj, kiel legoman °ardenon.
11 La lando, en kiun vi transiras, por ekposedi °in, estas lando kun montoj kaj valoj; de la pluvo Šiela °i trinkas akvon;
12 lando, pri kiu zorgas la Eternulo, via Dio; Šiam la okuloj de la Eternulo, via Dio, estas sur °i, de la komenco de la jaro °is la fino de la jaro.


13 Kaj se vi obeos Miajn ordonojn, kiujn Mi ordonas al vi hodiař, amante la Eternulon, vian Dion, kaj servante al Li per via tuta koro kaj per via tuta animo:
14 tiam Mi donos al via lando pluvon °iatempe, fruan kaj malfruan; kaj vi kolektos vian grenon kaj vian moston kaj vian oleon.
15 Kaj Mi donos herbon sur via kampo por via bruto; kaj vi man°os kaj estos sata.
16 Gardu vin, ke ne forlogi°u via koro, kaj ke vi ne forflanki°u, kaj ke vi ne servu al aliaj dioj kaj ne klini°u antař ili.
17 Alie ekflamos kontrař vi la kolero de la Eternulo, kaj Li ■losos la Šielon, kaj ne estos pluvo, kaj la tero ne donos siajn produkta╝ojn, kaj vi rapide forpereos el la bona lando, kiun la Eternulo donas al vi.
18 Metu do Ši tiujn miajn vortojn en vian koron kaj en vian animon, kaj alligu ilin kiel signon al via mano, kaj ili estu kiel memoriga╝o inter viaj okuloj.
19 Kaj instruu ilin al viaj filoj, parolante pri ili, kiam vi sidos en via domo kaj kiam vi iros sur la vojo kaj kiam vi ku■i°os kaj kiam vi levi°os;
20 kaj skribu ilin sur la fostoj de via domo kaj sur viaj pordegoj;
21 por ke longi°u via vivo kaj la vivo de viaj infanoj sur la tero, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj, ke Li donos °in al ili, kiel longe estas la Šielo super la tero.
22 Se vi observos Šiujn Ši tiujn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi plenumi, amante la Eternulon, vian Dion, irante lař Šiuj Liaj vojoj, kaj alglui°ante al Li:
23 tiam la Eternulo forpelos de antař vi Šiujn tiujn popolojn, kaj vi ekposedos popolojn pli grandajn kaj pli fortajn ol vi.
24 Ăiu loko, sur kiu ekpa■os via piedo, fari°os via; de la dezerto kaj Lebanon, de la rivero, la rivero Eřfrato, °is la ekstrema maro estos viaj limoj.
25 Neniu povos kontrařstari al vi: timon kaj teruron antař vi la Eternulo venigos sur Šiun teron, sur kiu vi ekpa■os, kiel Li diris al vi.


26 Rigardu, mi proponas al vi hodiař benon kaj malbenon:
27 benon, se vi ařskultos la ordonojn de la Eternulo, via Dio, kiujn mi ordonas al vi hodiař;
28 kaj malbenon, se vi ne ařskultos la ordonojn de la Eternulo, via Dio, sed forflanki°os de la vojo, kiun mi ordonas al vi hodiař, kaj sekvos diojn aliajn, kiujn vi ne konas.


29 Kiam la Eternulo, via Dio, venigos vin en la landon, en kiun vi iras, por ekposedi °in, tiam vi esprimos la benon sur la monto Gerizim kaj la malbenon sur la monto Ebal;
30 ili estas transe de Jordan, malantař la vojo al la okcidento, en la lando de la Kanaanidoj, kiuj lo°as en la stepo, kontrař Gilgal, apud la kverko More.
31 Ăar vi transiras Jordanon, por veni ekposedi la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, kaj vi ekposedos °in kaj eklo°os en °i.
32 Observu do, ke vi plenumu Šiujn le°ojn kaj instrukciojn, kiujn mi donas al vi hodiař.

Ăapitro 12


1 Jen estas la le°oj kaj reguloj, kiujn vi devas observi por plenumi en la lando, kiun la Eternulo, la Dio de viaj patroj, donas al vi kiel poseda╝on, dum la tuta tempo, kiun vi vivos sur la tero.
2 Ekstermu Šiujn lokojn, kie la popoloj, kiujn vi ekposedos, servis al siaj dioj sur la altaj montoj kaj sur la montetoj kaj sub Šiu verda arbo.
3 Kaj detruu iliajn altarojn, kaj rompu iliajn monumentojn, kaj iliajn sanktajn stangojn forbruligu per fajro, kaj la figurojn de iliaj dioj disbatu, kaj ekstermu ilian nomon de tiu loko.
4 Ne faru tiele al la Eternulo, via Dio;
5 sed al la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, inter Šiuj viaj triboj, por meti tien Sian nomon, al Lia lo°ejo direktu vin kaj venu tien,
6 kaj tien alportu viajn bruloferojn kaj viajn buŠoferojn kaj viajn dekona╝ojn kaj la oferdonojn de viaj manoj kaj viajn promesita╝ojn kaj viajn memvolajn oferojn kaj la unuenaskitojn el viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj.
7 Kaj man°u tie antař la Eternulo, via Dio, kaj estu gajaj, vi kaj viaj familioj, en Šiu entrepreno de viaj manoj, per kiu benis vin la Eternulo, via Dio.
8 Ne faru simile al Šio, kion ni faras Ši tie hodiař, Šiu tion, kio plaŠas al li;
9 Šar vi nun ankorař ne venis al la ripozo kaj al la poseda╝o, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi.
10 Sed kiam vi transiros Jordanon kaj eklo°os en la lando, kiun la Eternulo, via Dio, posedigas al vi, kaj Li ripozigos vin de Šiuj viaj malamikoj Širkaře kaj vi lo°os sendan°ere:
11 tiam sur la lokon, kiun elektos la Eternulo, via Dio, por lo°igi tie Sian nomon, tien alportu Šion, kion mi ordonas al vi: viajn bruloferojn kaj viajn buŠoferojn, viajn dekona╝ojn kaj la oferdonojn de viaj manoj, kaj Šion elektitan lař viaj promesoj, kiujn vi promesis al la Eternulo;
12 kaj estu gajaj antař la Eternulo, via Dio, vi kaj viaj filoj kaj viaj filinoj kaj viaj servantoj kaj viaj servantinoj, kaj la Levido, kiu estas inter viaj pordegoj, Šar li ne havas parton kaj poseda╝on kun vi.
13 Gardu vin, ke vi ne alportu viajn bruloferojn sur Šiu loko, kiun vi vidos;
14 nur sur tiu loko, kiun elektos la Eternulo, inter unu el viaj triboj, tie alportu viajn bruloferojn, kaj tie faru Šion, kion mi ordonas al vi.
15 Tamen, kiom deziros via animo, vi povas buŠi kaj man°i viandon lař la beno de la Eternulo, via Dio, kiun Li donos al vi en Šiuj viaj urboj; purulo kaj malpurulo povas man°i °in, kiel gazelon ař cervon.
16 Nur la sangon ne man°u; sur la teron elver■u °in, kiel akvon.
17 Vi ne devas man°i en viaj urboj la dekona╝on el via greno kaj el via mosto kaj el via oleo, kaj la unuenaskitojn el viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj, kaj Šiujn viajn promesita╝ojn, kiujn vi promesos, kaj viajn memvolajn oferojn kaj la oferdonojn de viaj manoj;
18 sed nur antař la Eternulo, via Dio, man°u tion sur la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, vi kaj via filo kaj via filino kaj via servanto kaj via servantino, kaj la Levido, kiu estas inter viaj pordegoj; kaj estu gajaj antař la Eternulo, via Dio, en Šiu entrepreno de viaj manoj.
19 Gardu vin, ke vi ne forlasu la Levidon dum via tuta vivo sur via tero.


20 Kiam la Eternulo, via Dio, vastigos viajn limojn, kiel Li diris al vi, kaj vi diros: Mi man°os viandon--Šar via animo ekdeziros man°i viandon: tiam lař la tuta deziro de via animo man°u viandon.
21 Se estos malproksima de vi tiu loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, por meti tien Sian nomon, tiam buŠu el viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj, kiujn la Eternulo donis al vi, kiel mi ordonis al vi, kaj man°u en viaj urboj lař la tuta deziro de via animo.
22 Sed man°u tion tiel, kiel oni man°as gazelon kaj cervon; malpurulo kaj purulo egale povas tion man°i.
23 Nur detenu vin, ke vi ne man°u la sangon; Šar la sango estas la animo, kaj vi ne devas man°i la animon kun la viando;
24 ne man°u °in, sur la teron elver■u °in, kiel akvon;
25 ne man°u °in, por ke estu bone al vi kaj al viaj idoj post vi, se vi faros plaŠanta╝on antař la okuloj de la Eternulo.
26 Sed viajn sankta╝ojn, kiujn vi havos, kaj viajn promesita╝ojn portu, kaj venu sur la lokon, kiun elektos la Eternulo.
27 Kaj oferfaru viajn bruloferojn, la viandon kaj la sangon, sur la altaro de la Eternulo, via Dio; sed la sango de viaj buŠoferoj estu elver■ata sur la altaron de la Eternulo, via Dio, kaj la viandon vi povas man°i.
28 Observu kaj obeu Šiujn Ši tiujn vortojn, kiujn mi ordonas al vi, por ke estu bone al vi kaj al viaj idoj post vi eterne, se vi faros tion, kio estas bona kaj plaŠa antař la okuloj de la Eternulo, via Dio.


29 Kiam la Eternulo, via Dio, ekstermos de antař vi la popolojn, al kiuj vi iras, por forpeli ilin, kaj vi forpelos ilin kaj eklo°os en ilia lando:
30 tiam gardu vin, ke vi ne enreti°u per ili, post kiam ili estos ekstermitaj de antař vi, kaj ke vi ne serŠu iliajn diojn, dirante: Kiel Ši tiuj popoloj servis al siaj dioj, tiel mi ankař faros.
31 Ne agu tiel koncerne la Eternulon, vian Dion; Šar Šion, kion abomenas la Eternulo, kion Li malamas, ili faras por siaj dioj, kaj eŠ siajn filojn kaj filinojn ili forbruligas per fajro al siaj dioj.


32 Ăion, kion mi ordonas al vi, tion observu, ke vi °in plenumu; ne aldonu al tio, kaj ne deprenu de tio.

Ăapitro 13


1 Se aperos inter vi profeto ař son°isto kaj prezentos al vi signon ař miraklon,
2 kaj plenumi°os la signo ař miraklo, pri kiu li parolis al vi, kaj li diros: Ni sekvu aliajn diojn, kiujn vi ne konas, kaj ni servu al ili:
3 tiam ne ařskultu la vortojn de tiu profeto ař de tiu son°isto, Šar tiam elprovas vin la Eternulo, via Dio, por scii°i, Šu vi amas la Eternulon, vian Dion, per via tuta koro kaj per via tuta animo.
4 La Eternulon, vian Dion, sekvu, kaj Lin timu, kaj Liajn ordonojn observu, kaj Lian voŠon ařskultu, kaj al Li servu, kaj al Li alteni°u.
5 Kaj tiun profeton ař tiun son°iston oni devas mortigi; Šar li predikis defalon de la Eternulo, via Dio, kiu elkondukis vin el la lando Egipta kaj liberigis vin el la domo de sklaveco--por delogi vin de la vojo, lař kiu la Eternulo, via Dio, ordonis al vi iri; kaj ekstermu la malbonon el inter vi.


6 Se logos vin sekrete via frato, filo de via patrino, ař via filo, ař via filino, ař la edzino en viaj brakoj, ař via amiko plej intima, dirante: Ni iru kaj servu al aliaj dioj, kiujn ne konis vi nek viaj patroj,
7 el la dioj de la popoloj, kiuj estas Širkař vi, la proksimaj de vi ař la malproksimaj de vi, de unu fino de la lando °is la alia:
8 tiam ne konsentu kun li kaj ne ařskultu lin; ne indulgu lin via okulo, ne kompatu kaj ne ka■u lin,
9 sed mortigu lin; via mano devas esti sur li la unua, por mortigi lin, kaj la manoj de la tuta popolo poste.
10 Kaj ╝etu sur lin ■tonojn, ke li mortu; Šar li volis forlogi vin de la Eternulo, via Dio, kiu elkondukis vin el la lando Egipta, el la domo de sklaveco.
11 Kaj la tuta Izrael tion ařdos kaj ektimos, kaj oni ne plu faros tian malbonan agon inter vi.


12 Se vi ařdos pri iu el viaj urboj, kiujn la Eternulo, via Dio, donas al vi por lo°ado, ke oni diras:
13 Eliris el inter vi homoj sentařgaj kaj forlogis la lo°antojn de sia urbo, dirante: Ni iru kaj servu al aliaj dioj, kiujn vi ne konis;
14 kaj vi serŠos kaj esploros kaj bone pridemandos; kaj montri°os, ke tio estas preciza vero, ke la abomena╝o estas farita inter vi:
15 tiam mortigu la lo°antojn de tiu urbo per glavo, detruu °in, kaj Šion, kio estas en °i, kaj ankař °iajn brutojn mortigu per glavo.
16 Kaj °ian tutan havon kolektu sur la mezon de placo, kaj forbruligu per fajro la urbon kaj °ian tutan havon, absolute Šion, al la Eternulo, via Dio; kaj °i estu eterna ruino, oni neniam °in rekonstruu.
17 Kaj nenio el la anatema╝o alglui°u al via mano, por ke la Eternulo forlasu Sian flaman koleron kaj donu al vi favorkorecon kaj indulgu vin kaj multigu vin, kiel Li ╝uris al viaj patroj,
18 se vi ařskultos la voŠon de la Eternulo, via Dio, observante Šiujn Liajn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař, farante plaŠanta╝on antař la okuloj de la Eternulo, via Dio.

Ăapitro 14


1 Vi estas filoj de la Eternulo, via Dio: ne faru sur vi entranŠojn kaj ne faru senhara╝on super viaj okuloj pro mortinto;
2 Šar vi estas popolo sankta al la Eternulo, via Dio, kaj vin la Eternulo elektis, ke vi estu Lia popolo propra, el Šiuj popoloj, kiuj estas sur la tero.


4_3">3 Nenian abomena╝on man°u. 4 Jen estas la brutoj, kiujn vi povas man°i: bovo, ■afo, kaj kapro,
5 cervo kaj gazelo kaj kapreolo kaj ibekso kaj antilopo kaj uro kaj tragelafo.
6 Ăian bruton, kiu havas disfenditajn hufojn kaj distranŠan sulkon inter la du duonhufoj kaj kiu remaŠas maŠita╝on, tian el la brutoj vi povas man°i.
7 Nur Ši tiujn ne man°u el la remaŠantaj maŠita╝on kaj el la havantaj disfenditajn hufojn kun distranŠa sulko: la kamelon kaj la leporon kaj la hirakon; Šar ili remaŠas maŠita╝on, sed iliaj hufoj ne estas disfenditaj, malpuraj ili estas por vi;
8 kaj la porkon, Šar °iaj hufoj estas disfenditaj, sed °i ne remaŠas maŠita╝on, malpura °i estas por vi; ilian viandon ne man°u, kaj ilian kadavron ne ektu■u.


9 Ăi tiujn vi povas man°i el Šiuj bestoj, kiuj estas en la akvo: Šiujn, kiuj havas na°ilojn kaj skvamojn, vi povas man°i;
10 sed Šiujn, kiuj ne havas na°ilojn kaj skvamojn, ne man°u: malpura tio estas por vi.


11 Ăian birdon puran vi povas man°i.
12 Sed Ši tiujn el ili ne man°u: la aglon kaj la gipaeton kaj la pandionon
13 kaj la vulturon kaj la falkon kaj la milvon kun °ia speco
14 kaj Šian korvon kun °ia speco
15 kaj la struton kaj la strigon kaj la mevon kaj la akcipitron kun °ia speco,
16 la noktuon kaj la ibison kaj la cignon
17 kaj la pelikanon kaj la perknopteron kaj la mergulon
18 kaj la cikonion kaj la ardeon kun °ia speco kaj la upupon kaj la vesperton.
19 Kaj Šia rampa╝o flugilhava estas por vi malpura; oni ne devas ilin man°i.
20 Ăian puran birdon vi povas man°i.


21 Man°u nenian kadavra╝on; al la fremdulo, kiu estas en via urbo, vi povas °in doni, ke li °in man°u; ař vi povas vendi al alilandulo; Šar vi estas popolo sankta al la Eternulo, via Dio. Ne kuiru kapridon en la lakto de °ia patrino.


22 Apartigu dekona╝on el Šiuj produkta╝oj de via semado, kiuj venas de la kampo Šiujare.
23 Kaj man°u antař la Eternulo, via Dio, sur la loko, kiun Li elektos, por lo°igi tie Sian nomon, dekona╝on el via greno, el via mosto, kaj el via oleo, kaj la unuenaskitojn el viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj; por ke vi lernu timi Šiam la Eternulon, vian Dion.
24 Kaj se tro longa estos por vi la vojo kaj vi ne povos porti, Šar tro malproksima estos de vi la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, por meti tien Sian nomon, kaj la Eternulo, via Dio, vin benis:
25 tiam vi povas tion monigi, kaj vi prenos la monon en vian manon, kaj iros al la loko, kiun la Eternulo, via Dio, elektos;
26 kaj vi aŠetos pro tiu mono Šion, kion ekdeziros via animo, el grandaj ař malgrandaj brutoj, el vino ař el drinka╝o, ař el Šio, kion postulos via animo; kaj vi man°os tie antař la Eternulo, via Dio, kaj vi estos gajaj, vi kaj via familio.
27 Kaj la Levidon, kiu estas en via urbo, ne forlasu; Šar li ne havas parton kaj hereda╝on Še vi.


28 Post paso de tri jaroj apartigu la tutan dekona╝on de viaj produkta╝oj de tiu jaro kaj metu tion Še viaj pordegoj;
29 kaj venos la Levido--Šar li ne havas parton kaj hereda╝on Še vi--kaj la fremdulo kaj la orfo kaj la vidvino, kiuj estas en via urbo, kaj ili man°os kaj sati°os; por ke benu vin la Eternulo, via Dio, en Šiu faro de viaj manoj, kiun vi faros.

Ăapitro 15


1 Post paso de sep jaroj faru forlason.
2 Jen estas la esenco de la forlaso: Šiu kreditoro, kiu pruntedonis ion al sia proksimulo, forlasu tion, li ne postulu tion de sia proksimulo ař de sia frato; Šar estas proklamita forlaso pro la Eternulo.
3 De alilandulo vi povas postuli; sed kion vi havos Še via frato, tion via mano forlasu.
4 Cetere ne estos Še vi malriŠulo (Šar la Eternulo benos vin en la lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel heredan poseda╝on),
5 se vi nur obeos la voŠon de la Eternulo, via Dio, por observi kaj plenumi Šiujn Ši tiujn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař.
6 Ăar la Eternulo, via Dio, benos vin, kiel Li diris al vi; kaj vi pruntedonos al multaj popoloj, sed vi ne prunteprenos; kaj vi regos super multaj popoloj, sed super vi ili ne regos.


7 Se estos inter vi malriŠulo iu el viaj fratoj en iu el viaj urboj en via lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, tiam ne malmoligu vian koron kaj ne fermu vian manon antař via frato, la malriŠulo;
8 sed malfermu al li vian manon, kaj pruntedonu al li lařmezure de lia manko, kio mankos al li.
9 Gardu vin, ke ne aperu en via koro malpia penso: Alproksimi°as la sepa jaro, la jaro de forlaso; kaj via okulo fari°os malfavora kontrař via malriŠa frato kaj vi ne donos al li, kaj li plendos pri vi al la Eternulo, kaj peko estos sur vi.
10 Donu al li, kaj ne Šagrenu vin via koro, kiam vi donos al li; Šar pro tio benos vin la Eternulo, via Dio, en Šiuj viaj faroj kaj en Šiu entrepreno de via mano.
11 Ăar ne mankos malriŠuloj en la lando, tial mi ordonas al vi jene: malfermu vian manon al via frato, al via senhavulo, kaj al via malriŠulo en via lando.


12 Se vendos sin al vi via frato, Hebreo ař Hebreino, li servu vin dum ses jaroj, sed en la sepa jaro forsendu lin de vi en libereco.
13 Kaj kiam vi forsendos lin de vi en libereco, ne forsendu lin kun malplenaj manoj;
14 sed havigu al li iom el viaj brutoj kaj el via garbejo kaj el via vinpremejo; per kio benis vin la Eternulo, via Dio, tion donu al li.
15 Memoru, ke vi estis sklavo en la lando Egipta, kaj la Eternulo, via Dio, liberigis vin; tial mi ordonas al vi tion hodiař.
16 Kaj se li diros al vi: Mi ne foriros de vi, Šar mi amas vin kaj vian domon--Šar estas al li bone Še vi:
17 tiam prenu alenon kaj enpiku en lian orelon kaj en la pordon, kaj li estos sklavo al vi por Šiam. Ankař kun via sklavino agu tiel.
18 Tio ne ■ajnu al vi malfacila, kiam vi forsendos lin de vi en libereco; Šar duoblan pagon de dungito li perlaboris Še vi dum ses jaroj; kaj la Eternulo, via Dio, benos vin en Šio, kion vi faros.


19 Ăiun virseksan unuenaskiton, kiu naski°os al viaj grandaj kaj malgrandaj brutoj, dediŠu al la Eternulo, via Dio; ne laboru per la unuenaskito de via bovo, kaj ne tondu la unuenaskiton de via ■afo.
20 Antař la Eternulo, via Dio, man°u °in Šiujare, sur la loko, kiun elektos la Eternulo, vi kaj via familio;
21 sed se °i havos ian difekton, se °i estos lama ař blinda, ař se °i havos kian ajn malbonan difekton, tiam ne buŠu °in ofere al la Eternulo, via Dio.
22 Sed inter viaj pordegoj vi povas °in man°i, malpurulo kaj purulo egale, kiel gazelon kaj cervon.
23 Nur °ian sangon ne man°u; sur la teron elver■u °in, kiel akvon.

Ăapitro 16


1 Observu la monaton Abib, kaj faru Paskon al la Eternulo, via Dio; Šar en la monato Abib elkondukis vin la Eternulo, via Dio, el Egiptujo en la nokto.
2 Kaj buŠu Paskon al la Eternulo, via Dio, el grandaj kaj malgrandaj brutoj, sur la loko, kiun la Eternulo elektos, por lo°igi tie Sian nomon.
3 Ne man°u kun tio fermentinta╝on; dum sep tagoj man°u kun tio macojn, panon de mizero--Šar rapidece vi eliris el la lando Egipta--por ke vi memoru dum la tuta tempo de via vivo la tagon de via eliro el la lando Egipta.
4 Oni ne vidu Še vi fermentinta╝on en via tuta limita╝o dum sep tagoj; kaj el la viando, kiun vi oferbuŠos vespere en la unua tago, neniom restu °is la mateno.
5 Vi ne povas buŠi la Paskon en iu el la urboj, kiujn la Eternulo, via Dio, donos al vi;
6 nur sur la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, por lo°igi tie Sian nomon, buŠu la Paskon vespere, Še la subiro de la suno--tempo de via eliro el Egiptujo.
7 Kaj kuiru kaj man°u sur tiu loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio; kaj en la sekvanta tago vi povas vin turni kaj iri al viaj tendoj.
8 Dum ses tagoj man°u macojn, kaj en la sepa tago estu sankta kunveno antař la Eternulo, via Dio; ne faru laboron.


9 Sep semajnojn kalkulu al vi; de post la apero de la rikoltilo en la spikoj komencu kalkuli la sep semajnojn.
10 Kaj faru feston de semajnoj al la Eternulo, via Dio, kun libervola dono el via mano, kiun vi donos konforme al tio, kiom benis vin la Eternulo, via Dio.
11 Kaj estu gajaj antař la Eternulo, via Dio, vi kaj via filo kaj via filino kaj via servanto kaj via servantino, kaj la Levido, kiu estas en viaj pordegoj, kaj la fremdulo kaj la orfo kaj la vidvino, kiuj estas inter vi, sur la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio, por lo°igi tie Sian nomon.
12 Kaj memoru, ke vi estis sklavo en Egiptujo; kaj observu kaj plenumu Ši tiujn le°ojn.


13 Feston de lařboj faru al vi dum sep tagoj, kiam vi kolektos el via dra■ejo kaj el via vinpremejo.
14 Kaj estu gajaj en via festo, vi kaj via filo kaj via filino kaj via servanto kaj via servantino, kaj la Levido kaj la fremdulo kaj la orfo kaj la vidvino, kiuj estas inter viaj pordegoj.
15 Dum sep tagoj festu al la Eternulo, via Dio, sur la loko, kiun elektos la Eternulo; Šar benos vin la Eternulo, via Dio, en Šiuj viaj produkta╝oj kaj en Šiuj faroj de viaj manoj, kaj vi estos tute gaja.
16 Tri fojojn en la jaro Šiu via virseksulo devas aperi antař la Eternulo, via Dio, sur la loko, kiun Li elektos: en la festo de macoj kaj en la festo de semajnoj kaj en la festo de lařboj; kaj li ne aperu antař la Eternulo kun malplenaj manoj;
17 Šiu kun donaco en sia mano, konforme al la beno de la Eternulo, via Dio, kiun Li donis al vi.


18 Ju°istojn kaj kontrolistojn starigu al vi en Šiuj viaj urboj, kiujn la Eternulo, via Dio, donos al vi lař viaj triboj; kaj ili ju°u la popolon per ju°o justa.
19 Ne klinu la le°on, ne atentu personojn; kaj ne prenu subaŠeton, Šar subaŠeto blindigas la okulojn de sa°uloj kaj konfuzas la aferojn de justuloj.
20 Justecon, justecon sekvu, por ke vi vivu kaj posedu la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi.


21 Ne plantu al vi sanktan stangon el ia arbo apud la altaro de la Eternulo, via Dio, kiun vi faros al vi;
22 kaj ne starigu al vi statuon, kion malamas la Eternulo, via Dio.

Ăapitro 17


1 Ne oferbuŠu al la Eternulo, via Dio, bovon ař ■afon, kiu havas sur si difekton, kian ajn malbona╝on; Šar tio estas abomena╝o por la Eternulo, via Dio.


2 Se trovi°os inter vi en iu el viaj urboj, kiujn la Eternulo, via Dio, donas al vi, viro ař virino, kiu faras malbonon antař la Eternulo, via Dio, malobeante Lian interligon;
3 kaj li iros kaj servos al aliaj dioj, kaj adorklini°os antař ili ař antař la suno ař antař la luno ař antař la tuta armeo de la Šielo, kion mi ne ordonis;
4 kaj estos dirite al vi, kaj vi ařdos kaj bone esploros, kaj montri°os, ke la afero estas preciza vero, ke tiu abomena╝o estas farita en Izrael:
5 tiam elkonduku tiun viron ař tiun virinon, kiuj faris tiun malbonan aferon, al via pordego, la viron ař la virinon, kaj ╝etu sur ilin ■tonojn, ke ili mortu.
6 Lař la akuzo de du atestantoj ař tri atestantoj la mortigoto estu ekzekutita; li ne estu mortigita lař la akuzo de unu atestanto.
7 La mano de la atestantoj estu sur li plej antaře, por mortigi lin, kaj la mano de la tuta popolo poste; tiel ekstermu la malbonon el inter vi.


8 Se estos por vi tro malfacila ia ju°a afero inter sango kaj sango, inter proceso kaj proceso, inter frapo kaj frapo, en disputaj aferoj en via urbo: tiam levi°u, kaj iru al la loko, kiun elektos la Eternulo, via Dio;
9 kaj venu al la pastroj Levidoj, kaj al la ju°isto, kiu estos en tiu tempo, kaj demandu, kaj ili diros al vi la ju°an decidon.
10 Kaj agu lař la vorto, kiun ili diros al vi de tiu loko, kiun la Eternulo elektos; kaj observu, ke vi faru Šion, kion ili instruos al vi.
11 Lař la instruo, kiun ili donos al vi, kaj lař la decido, kiun ili diros al vi, agu; de tio, kion ili diros al vi, ne deklini°u dekstren nek maldekstren.
12 Kiu agos arogante, kaj ne obeos la pastron, kiu staras tie, por servi al la Eternulo, via Dio, ař la ju°iston, tiu homo devas morti; kaj vi ekstermos la malbonon el Izrael.
13 Kaj la tuta popolo ařdos kaj ektimos, kaj ili ne plu agos arogante.


14 Kiam vi venos en la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, kaj vi ekposedos °in kaj eklo°os en °i, kaj diros: Mi starigos super mi re°on, kiel Šiuj popoloj Širkař mi:
15 tiam starigu super vi re°on, kiun elektos la Eternulo, via Dio; el inter viaj fratoj starigu super vi re°on; vi ne povas starigi super vi homon aligentan, kiu ne estas via frato.
16 Sed li ne multigu al si Ševalojn, kaj li ne revenigu la popolon en Egiptujon, por multigi Ševalojn; la Eternulo diris al vi: Ne iru plu returne lař tiu vojo.
17 Kaj li ne multigu al si edzinojn, por ke ne deklini°u lia koro; kaj ar°enton kaj oron li ne tro multigu al si.
18 Sed kiam li sidi°os sur la trono de sia regno, li transskribu al si kopion de Ši tiu instruo en libron lař tio, kio trovi°as Še la pastroj Levidoj;
19 kaj °i estu Še li, kaj li legadu en °i dum sia tuta vivo, por ke li lernu timi la Eternulon, sian Dion, observante Šiujn vortojn de Ši tiu instruo kaj Ši tiujn le°ojn, por plenumi ilin;
20 por ke ne alti°u lia koro super liaj fratoj kaj por ke li ne deklini°u de la ordono dekstren nek maldekstren, por ke li restu longe en sia re°eco, li kaj liaj filoj, inter Izrael.

Ăapitro 18


1 Ne havos la pastroj Levidoj, la tuta tribo de Levi, parton kaj hereda╝on kun Izrael: la fajroferojn de la Eternulo kaj Lian apartena╝on ili man°ados.
2 Hereda╝on ili ne havos inter siaj fratoj: la Eternulo estas ilia hereda╝o, kiel Li diris al ili.
3 Jen estas tio, kion devas doni al la pastroj la popolo, la oferbuŠantoj de bovo ař ■afo: oni donu al la pastro la ■ultron kaj la makzelojn kaj la stomakon;
4 la unuaa╝on de via greno, de via mosto, kaj de via oleo, kaj la unuaa╝on de la tondita╝o de viaj ■afoj donu al li.
5 Ăar lin elektis la Eternulo, via Dio, el Šiuj viaj triboj, ke li staru kaj servu en la nomo de la Eternulo, li kaj liaj filoj en Šiu tempo.


6 Kaj se venos Levido el iu el viaj urboj, el la tuta Izrael, kie li lo°as, kaj li venos pro la tuta deziro de sia animo al la loko, kiun elektos la Eternulo,
7 kaj li servos en la nomo de la Eternulo, lia Dio, kiel Šiuj liaj fratoj, la Levidoj, kiuj staras tie antař la Eternulo:
8 tiam ili man°u egalajn partojn, krom tio, kion donas al li la vendo de la patra havo.


9 Kiam vi venos en la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, tiam ne lernu fari ion similan al la abomena╝oj de tiuj popoloj:
10 ne devas trovi°i inter vi iu, kiu trairigas sian filon ař filinon tra fajro, ařguristo, antařdiristo, magiisto, sorŠisto,
11 nek sub╝urigisto, nek elvokisto de spiritoj, nek signoklarigisto, nek esploristo de mortintoj;
12 Šar abomena╝o por la Eternulo estas Šiu, kiu faras tion, kaj pro tiuj abomena╝oj la Eternulo, via Dio, forpelas ilin de antař vi.
13 Senmakula estu antař la Eternulo, via Dio;
14 Šar tiuj popoloj, kiujn vi forpelas, ařskultas antařdiristojn kaj ařguristojn; sed al vi ne tion donis la Eternulo, via Dio.
15 Profeton al via mezo, el viaj fratoj, similan al mi, starigos por vi la Eternulo, via Dio; lin ařskultu,
16 konforme al tio, kion vi petis de la Eternulo, via Dio, Še Žoreb en la tago de la kunveno, dirante: Mi ne ařdu plu la voŠon de la Eternulo, mia Dio, kaj Ši tiun grandan fajron mi ne vidu plu, por ke mi ne mortu.
17 Kaj la Eternulo diris al mi: Bona estas tio, kion ili diris.
18 Profeton Mi starigos por ili el la mezo de iliaj fratoj, similan al vi; kaj Mi metos Miajn vortojn en lian bu■on, kaj li parolos al ili Šion, kion Mi ordonos al li.
19 Kaj se iu homo ne ařskultos Miajn vortojn, kiujn li parolos en Mia nomo, tiun Mi punos.
20 Sed profeton, kiu arogos diri en Mia nomo ion, kion Mi ne ordonis al li diri, ař kiu parolos en la nomo de aliaj dioj, tiun profeton oni mortigu.
21 Kaj se vi diros en via koro: Kiel ni ekkonos la vorton, kiun ne diris la Eternulo?
22 Kion la profeto diros en la nomo de la Eternulo kaj la afero ne fari°os kaj ne plenumi°os-- tio estas la vortoj, kiujn la Eternulo ne diris; pro aroganteco diris tion la profeto; ne timu lin.

Ăapitro 19


1 Kiam la Eternulo, via Dio, ekstermos la popolojn, kies landon la Eternulo, via Dio, donas al vi, kaj vi forpelos ilin kaj eklo°os en iliaj urboj kaj en iliaj domoj:
2 tiam apartigu el vi tri urbojn en via lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on.
3 Aran°u al vi la vojon, kaj dividu en tri partojn la spacon de via lando, kiun havigos al vi la Eternulo, via Dio; kaj ili estos por tio, ke tien forkuru Šiu mortiginto.
4 Kaj jen estas la afero pri mortiginto, kiu povas forkuri tien kaj resti vivanta: se iu mortigos sian proksimulon senintence, ne estinte lia malamiko antaře;
5 ař se iu iros kun sia proksimulo en arbaron, por haki lignon, kaj eksvingi°os lia mano kun la hakilo, por haki la arbon, kaj la fero desaltos de la tenilo kaj trafos la proksimulon kaj tiu mortos--li forkuru al unu el tiuj urboj, por resti vivanta;
6 por ke ne postkuru la sangoven°anto la mortiginton, kiam ekflamos lia koro, kaj ne kuratingu lin, se la vojo estos longa, kaj ne mortigu lin; Šar li ne meritas morton, Šar li ne estis lia malamiko antaře.
7 Tial mi ordonas al vi, dirante: Tri urbojn apartigu al vi.
8 Kaj kiam la Eternulo, via Dio, plilar°igos viajn limojn, kiel Li ╝uris al viaj patroj, kaj donos al vi la tutan landon, kiun Li promesis doni al viaj patroj;
9 se Šiujn Ši tiujn ordonojn, kiujn mi donas al vi hodiař, vi observos kaj plenumos, amante la Eternulon, vian Dion, kaj irante lař Liaj vojoj en Šiu tempo: tiam aldonu al vi ankorař tri urbojn krom tiuj tri;
10 por ke ne estu ver■ata senkulpa sango meze de via lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on, kaj por ke vi ne estu kulpa pri sango.
11 Sed se iu estos malamiko al sia proksimulo kaj insidos lin kaj levi°os kontrař lin kaj mortigos lin kaj forkuros al unu el tiuj urboj:
12 tiam la pleja°uloj en lia urbo sendu kaj prenigu lin el tie kaj transdonu lin en la manon de la sangoven°anto, por ke li mortu.
13 Via okulo ne indulgu lin; forvi■u la sangon de senkulpulo el Izrael, kaj estos al vi bone.


14 Ne for■ovu la limon de via proksimulo, kiun difinis la antařuloj en via poseda╝o, kiun vi ricevos en la lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on.


15 Ne valoras unu atestanto kontrař homo en Šia kulpo, en Šia krimo, kaj en Šia peko, kiun li pekos: lař la diro de du atestantoj ař lař la diro de tri atestantoj oni povas fari proceson.
16 Se kontrař iu stari°os atestanto maljusta, akuzante lin pri krimo,
17 tiam la du homoj, kiuj havas inter si ju°an disputon, stari°u antař la Eternulo, antař la pastroj kaj la ju°istoj, kiuj estos en tiu tempo;
18 kaj la ju°istoj bone esploru; kaj se montri°os, ke la atestanto estas atestanto malvera, ke li akuzis malvere sian fraton:
19 tiam agu kun li tiel, kiel li intencis agi kun sia frato; kaj tiel ekstermu la malbonon el inter vi.
20 Kaj la aliaj ařdos kaj ektimos, kaj ili ne faros plu tian malbonon inter vi.
21 Kaj via okulo ne indulgu: animon pro animo, okulon pro okulo, denton pro dento, manon pro mano, piedon pro piedo.

Ăapitro 20


1 Kiam vi iros milite kontrař vian malamikon kaj vi vidos Ševalojn kaj Šarojn kaj pli multe da homoj ol Še vi, ne timu ilin; Šar kun vi estas la Eternulo, via Dio, kiu elkondukis vin el la lando Egipta.
2 Kaj kiam vi alproksimi°os al la batalo, tiam elpa■u la pastro kaj parolu al la popolo;
3 kaj li diru al ili: Ařdu, ho Izrael! vi iras nun en batalon kontrař viajn malamikojn; ne malforti°u via koro, ne timu, ne konfuzi°u, kaj ne tremu antař ili;
4 Šar la Eternulo, via Dio, iras kun vi, por batali pro vi kontrař viaj malamikoj kaj por helpi vin.
5 Kaj la kontrolistoj parolu al la popolo, dirante: Kiu konstruis novan domon kaj ne inařguris °in, tiu iru kaj revenu al sia domo, Šar eble li mortos en la batalo kaj alia homo °in inařguros;
6 kaj kiu plantis vinber°ardenon kaj ne °uis °iajn fruktojn, tiu iru kaj revenu al sia domo, Šar eble li mortos en la batalo kaj alia homo °uos °iajn fruktojn;
7 kaj kiu fianŠi°is kun virino kaj ne prenis ■in, tiu iru kaj revenu al sia domo, Šar eble li mortos en la batalo kaj alia viro ■in prenos.
8 Kaj plue la kontrolistoj parolu al la popolo, kaj diru: Kiu estas timema kaj senkura°a, tiu iru kaj revenu al sia domo, por ke li ne senkura°igu la koron de siaj fratoj, kiel lia koro estas.
9 Kaj kiam la kontrolistoj finos paroli al la popolo, tiam oni starigu militestrojn super la popolo.


10 Kiam vi aliros al urbo, por batali kontrař °i, tiam proponu al °i pacon.
11 Kaj se °i respondos al vi per paco kaj malfermos sin antař vi, tiam la tuta popolo, kiu trovi°os en °i, pagu al vi tributon kaj servu vin.
12 Sed se °i ne faros pacon kun vi, sed militos kontrař vi, tiam sie°u °in;
13 kaj kiam la Eternulo, via Dio, transdonos °in en vian manon, tiam mortigu Šiujn °iajn virseksulojn per glavo;
14 nur la virinojn kaj la infanojn kaj la brutojn, kaj Šion, kio estos en la urbo, la tutan militakira╝on prenu al vi, kaj konsumu la militakira╝on de viaj malamikoj, kiujn la Eternulo, via Dio, transdonis al vi.
15 Tiel agu kun Šiuj urboj, kiuj estas tre malproksime de vi kaj kiuj ne apartenas al la urboj de tiuj popoloj.
16 Sed al tiuj urboj de tiuj popoloj, kiujn la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on, lasu la vivon al neniu animo;
17 sed ekstermu ilin: la Žetidojn kaj la Amoridojn, la Kanaanidojn kaj la Perizidojn, la Žividojn kaj la Jebusidojn, kiel ordonis al vi la Eternulo, via Dio;
18 por ke ili ne instruu al vi fari simile al Šiuj iliaj abomena╝oj, kiujn ili faris por siaj dioj, kaj por ke vi ne peku antař la Eternulo, via Dio.


19 Se vi dum longa tempo sie°os urbon, por militakiri °in kaj preni °in, ne ruinigu °iajn arbojn, levante kontrař ilin hakilon; Šar vi povas man°i fruktojn de ili, tial ne forhaku ilin; Šar Šu arbo de kampo estas homo, ke °i povus foriri de vi en la fortika╝on?
20 Nur tian arbon, pri kiu vi scios, ke °i ne estas arbo fruktodona, vi povas ruinigi kaj forhaki, por konstrui bastionojn kontrař la urbo, kiu militas kontrař vi, °is vi °in venkos.

Ăapitro 21


1 Se estos trovita mortigito sur la tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on, ku■anta sur la kampo, kaj oni ne scios, kiu lin mortigis:
2 tiam eliru viaj pleja°uloj kaj viaj ju°istoj, kaj ili mezuru °is la urboj, kiuj trovi°as Širkaře de la mortigito.
3 Kaj kiu urbo estos plej proksime de la mortigito, ties pleja°uloj prenu bovidinon, per kiu oni ne laboris kaj kiu ne portis jugon;
4 kaj la pleja°uloj de tiu urbo forkonduku la bovidinon al valo kun fluanta akvo, valo, kiu ne estas plugita nek prisemita, kaj ili rompu tie la kolon de la bovidino en la valo;
5 kaj aliru la pastroj, idoj de Levi (Šar ilin elektis la Eternulo, via Dio, por servi al Li kaj por beni en la nomo de la Eternulo, kaj lař ilia diro devas esti decidata Šiu disputo kaj Šiu difekto);
6 kaj Šiuj pleja°uloj de tiu urbo, kiuj estos la plej proksimaj de la mortigito, lavu siajn manojn super la bovidino, al kiu oni rompis la kolon en la valo,
7 kaj ili sciigu kaj diru: Niaj manoj ne ver■is Ši tiun sangon, kaj niaj okuloj ne vidis;
8 pekliberigu Vian popolon Izrael, kiun Vi liberigis, ho Eternulo, kaj ne kalkulu sangon senkulpan inter Via popolo Izrael. Kaj estos pardonita al ili la sango.
9 Kaj vi elvi■u el inter vi la sangon de senkulpulo, por ke vi faru plaŠanta╝on antař la Eternulo.


10 Kiam vi eliros en militon kontrař viajn malamikojn, kaj la Eternulo, via Dio, transdonos ilin en viajn manojn, kaj vi prenos de ili kaptitojn,
11 kaj vi vidos inter la kaptitoj virinon belaspektan kaj ekamos ■in kaj prenos ■in al vi kiel edzinon:
12 tiam venigu ■in internen de via domo, kaj ■i pritondu sian kapon kaj pritranŠu siajn ungojn,
13 kaj ■i deprenu de si siajn vestojn de kaptiteco, kaj ■i lo°u en via domo, kaj ■i priploru sian patron kaj sian patrinon en la dařro de unu monato; kaj post tio vi povas eniri al ■i kaj fari°i ■ia edzo, kaj ■i estos por vi edzino.
14 Kaj se ■i ne plaŠos al vi, tiam forliberigu ■in, kien ■i volas; sed ne vendu ■in pro mono, ne premu ■in per via forto, pro tio, ke vi humiligis ■in.


15 Se viro havos du edzinojn, unu amatan kaj duan ne amatan, kaj ili naskos al li filojn, la amata kaj la ne amata, kaj la filo unuenaskita estos de la ne amata:
16 tiam Še la disdono de sia havo al la filoj li ne povas doni unuaecon al la filo de la amata antař la filo de la ne amata, la unuenaskito;
17 sed la unuenaskiton, la filon de la ne amata, li devas estkonfesi, por doni al li duoblan parton el Šio, kio trovi°as Še li; Šar li estas la unua frukto de lia forto, li havas la rajton de unuenaskiteco.


18 Se iu havos filon obstinan kaj malobean, kiu ne ařskultas la voŠon de sia patro nek la voŠon de sia patrino, kaj ili punadis lin, sed li ne ařskultas ilin:
19 tiam lia patro kaj lia patrino prenu lin kaj alkonduku lin al la pleja°uloj de lia urbo kaj al la pordego de lia lo°oloko;
20 kaj ili diru al la pleja°uloj de lia urbo: Ăi tiu nia filo estas obstina kaj malobea, li ne ařskultas nian voŠon, li estas man°egemulo kaj drinkemulo.
21 Tiam Šiuj homoj de lia urbo pri╝etu lin per ■tonoj, ke li mortu; tiel ekstermu la malbonon el inter vi, kaj Šiuj Izraelidoj ařdos kaj ektimos.


22 Se iu fari°os kulpa pri peko, kiu meritas morton, kaj li estos mortigita kaj vi pendigos lin sur arbo:
23 tiam lia kadavro ne devas resti dum la nokto sur la arbo, sed vi devas lin enterigi en la sama tago; Šar pendigito estas malbenita antař Dio; kaj ne makulu vian teron, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on.

Ăapitro 22


1 Kiam vi vidos, ke bovo de via frato ař lia ■afo erarvagas, ne forturnu vin de ili, sed rekonduku ilin al via frato.
2 Se via frato ne estas proksime de vi ař se vi lin ne konas, tiam enpelu ilin en vian domon, kaj ili estu Še vi, °is via frato ilin serŠos, kaj tiam redonu ilin al li.
3 Tiel same agu kun lia azeno, tiel same agu kun lia vesto, kaj tiel same agu kun Šia perdita╝o de via frato, kun Šio, kio estos perdita de li kaj kion vi trovos: vi ne devas forturni vin.


4 Kiam vi vidos, ke azeno de via frato ař lia bovo falis sur la vojo, ne forturnu vin de ili; levu ilin kune kun li.


5 Ne devas esti apartena╝o de viro sur virino, kaj viro ne surmetu sur sin veston de virino; Šar abomena╝o por la Eternulo, via Dio, estas Šiu, kiu faras tion.


6 Se vi trovos neston de birdo antař vi sur la vojo, sur iu arbo ař sur la tero, kun birdidoj ař kun ovoj, kaj la patrino sidas sur la birdidoj ař sur la ovoj, ne prenu la patrinon kune kun la idoj;
7 la patrinon forliberigu, kaj la idojn vi povas preni al vi; por ke estu al vi bone kaj por ke vi longe vivu.


8 Kiam vi konstruos novan domon, faru balustradon Širkař via tegmento, por ke vi ne venigu sangon sur vian domon, se iu defalos de °i.
9 Ne prisemu vian vinber°ardenon per miksospecaj semoj, por ke ne malbeni°u la tuta rikolto, la semo, kiun vi semis, kaj la fruktoj de la vinber°ardeno.


10 Ne plugu per bovo kaj azeno kune.
11 Ne surmetu sur vin miksospecan veston el lano kaj lino kune.


12 Kvastojn faru al vi sur la kvar anguloj de via kovrilo, per kiu vi vin kovras.


13 Se iu prenos edzinon kaj envenos al ■i kaj ekmalamos ■in,
14 kaj li akuzos ■in kalumnie kaj kurigos pri ■i malbonon famon, kaj diros: Ăi tiun virinon mi prenis, kaj mi alproksimi°is al ■i kaj ne trovis Še ■i virgecon:
15 tiam la patro de la junulino kaj ■ia patrino prenu kaj elportu la signojn de virgeco de la junulino al la pleja°uloj de la urbo al la pordego;
16 kaj la patro de la junulino diru al la pleja°uloj: Mian filinon mi donis al Ši tiu viro kiel edzinon, kaj li ekmalamis ■in;
17 kaj jen li akuzis ■in kalumnie, dirante: Mi ne trovis Še via filino virgecon; sed jen estas la signoj de virgeco de mia filino. Kaj ili etendos la veston antař la pleja°uloj de la urbo.
18 Tiam la pleja°uloj de tiu urbo prenu la edzon kaj punu lin;
19 kaj ili kondamnu lin al punpago de cent ar°entaj moneroj, kaj ili donu tion al la patro de la junulino pro tio, ke tiu kurigis malbonan famon pri junulino Izraelida; kaj ■i restu lia edzino, li ne povas forigi ■in de si dum sia tuta vivo.
20 Sed se tiu afero estos vera kaj ne trovi°os signoj de virgeco Še la junulino:
21 tiam oni alkonduku la junulinon al la pordo de ■ia patro, kaj la lo°antoj de ■ia urbo pri╝etu ■in per ■tonoj, ke ■i mortu; Šar ■i faris malhonora╝on en Izrael, malŠastante en la domo de sia patro. Tiel ekstermu la malbonon el inter vi.


22 Se estos trovita viro, ku■anta kun virino edzinigita, tiam oni mortigu ambař, la viron, kiu ku■is kun la virino, kaj la virinon. Tiel ekstermu la malbonon el Izrael.


23 Se juna virgulino estos fianŠigita kun viro, kaj iu renkontos ■in en la urbo kaj ku■os kun ■i:
24 tiam konduku ilin ambař al la pordego de tiu urbo, kaj pri╝etu ilin per ■tonoj, ke ili mortu; la junulinon pro tio, ke ■i ne kriis en la urbo, kaj la viron pro tio, ke li senhonorigis la edzinon de sia proksimulo. Tiel ekstermu la malbonon el inter vi.


25 Sed se sur kampo renkontos la viro la fianŠigitan junulinon, kaj la viro ■in kaptos kaj ku■os kun ■i: tiam oni mortigu sole la viron, kiu ku■is kun ■i;
26 sed al la junulino faru nenion; la junulino ne havas mortomeritan pekon, Šar tiu afero estas tia, kiel se iu levi°as kontrař sian proksimulon kaj mortigas lin;
27 li renkontis ja ■in sur kampo, la fianŠigita junulino eble kriis, sed neniu ■in savis.


28 Se iu renkontos junulinon virgulinon ne fianŠigitan kaj kaptos ■in kaj ku■os kun ■i, kaj oni ilin trovos:
29 tiam la viro, kiu ku■is kun ■i, donu al la patro de la junulino kvindek ar°entajn monerojn, kaj ■i fari°u lia edzino, pro tio, ke li senhonorigis ■in; li ne povas forigi ■in de si dum sia tuta vivo.


30 Neniu prenu la edzinon de sia patro, nek malkovru la baskon de sia patro.

Ăapitro 23


1 Kiu havas dispremitajn testikojn ař detranŠitan seksan membron, tiu ne povas eniri en la komunumon de la Eternulo.


2 Peknaskito ne povas eniri en la komunumon de la Eternulo; eŠ lia deka generacio ne povas eniri en la komunumon de la Eternulo.


3 Amonido kaj Moabido ne povas eniri en la komunumon de la Eternulo; eŠ ilia deka generacio ne povas eniri en la komunumon de la Eternulo eterne;
4 pro tio, ke ili ne renkontis vin kun pano kaj akvo sur la vojo, kiam vi iris el Egiptujo, kaj ke ili dungis kontrař vi Bileamon, filon de Beor, el Petor en Mezopotamio, por malbeni vin.
5 Sed la Eternulo, via Dio, ne volis ařskulti Bileamon; kaj la Eternulo, via Dio, turnis por vi la malbenon en benon, Šar la Eternulo, via Dio, amas vin.
6 Ne faru al ili pacon nek bonon dum via tuta ekzistado eterne.


7 Ne abomenu Edomidon, Šar li estas via frato; ne abomenu Egipton, Šar vi estis fremdulo en lia lando.
8 La infanoj, kiuj naski°os de ili, en la tria generacio povas eniri en la komunumon de la Eternulo.


9 Kiam vi eliros tendare kontrař viajn malamikojn, tiam gardu vin kontrař Šio malbona.
10 Se estos inter vi iu, kiu ne estos pura pro okazinta╝o nokta, li eliru ekster la tendaron, li ne venu internen de la tendaro;
11 kiam fari°os vespero, li lavu sin per akvo, kaj post la subiro de la suno li povas veni en la tendaron.
12 Lokon vi devas havi ekster la tendaro, kien vi elirados por necesa╝oj.
13 Fosileton vi devas havi Še vi sur rimeno; kaj kiam vi sidos ekstere, fosu per °i kaj reen kovru vian elirinta╝on;
14 Šar la Eternulo, via Dio, iras meze de via tendaro, por savi vin kaj por transdoni al vi viajn malamikojn; tial via tendaro devas esti sankta, por ke Li ne vidu inter vi ion hontindan kaj ne deturni°u de vi.


15 Ne transdonu sklavon al lia sinjoro, se li serŠos rifu°on Še vi kontrař sia sinjoro;
16 kun vi li lo°u, inter vi, sur la loko, kiun li elektos en unu el viaj urboj, kie plaŠos al li; ne premu lin.


17 Ne devas esti malŠastistino inter la filinoj de Izrael, kaj ne devas esti malŠastisto inter la filoj de Izrael.
18 Ne enportu pagon de malŠastistino nek de malŠastisto en la domon de la Eternulo, via Dio, pro ia promeso; Šar ambař estas abomena╝o antař la Eternulo, via Dio.


19 Ne donu kreskige al via frato monon, nek man°a╝on, nek ion alian, kion oni povas doni kreskige.
20 Al alilandulo vi povas doni kreskige, sed al via frato ne donu kreskige; por ke la Eternulo, via Dio, benu vin en Šiu entrepreno de viaj manoj sur la tero, sur kiun vi venas, por ekposedi °in.


21 Se vi faros promeson al la Eternulo, via Dio, ne prokrastu plenumi °in; Šar la Eternulo, via Dio, postulos °in de vi, kaj estos sur vi peko.
22 Sed se vi ne faros promeson, ne estos sur vi peko.
23 Kio eliris el via bu■o, tion observu kaj plenumu, kiel vi promesis al la Eternulo, via Dio, propravole, kion vi diris per via bu■o.


24 Kiam vi eniros en vinber°ardenon de via proksimulo, vi povas man°i vinberojn kiom vi volos, °issate; sed en vian vazon ne metu.


25 Kiam vi venos sur la grenkampon de via proksimulo, vi povas de■iri spikojn per viaj manoj; sed rikoltilon ne levu kontrař la grenkampon de via proksimulo.

Ăapitro 24


1 Se iu prenos virinon kaj fari°os ■ia edzo, kaj okazos, ke ■i ne plaŠas al li, Šar li trovis Še ■i ion hontindan: tiam li skribu al ■i eksedzigan leteron kaj donu °in en ■ian manon kaj forsendu ■in el sia domo.
2 Kaj se ■i eliros el lia domo kaj iros kaj edzini°os kun alia viro;
3 kaj tiu lasta edzo ■in ekmalamos kaj skribos al ■i eksedzigan leteron kaj donos en ■ian manon kaj forsendos ■in el sia domo; ař mortos tiu lasta viro, kiu prenis ■in kiel edzinon:
4 tiam ■ia unua edzo, kiu forsendis ■in, ne povas preni ■in denove kiel edzinon, post kiam ■i estas malpurigita; Šar tio estas abomena╝o antař la Eternulo; kaj vi ne pekmakulu la teron, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel hereda╝on.


5 Se iu antař nelonge edzi°is, li ne iru en militon, kaj oni nenion metu sur lin; li restu libera en sia domo dum unu jaro, kaj li gajigu sian edzinon, kiun li prenis.
6 Neniu prenu kiel garantia╝on muelilon ař supran muel■tonon, Šar tiam li prenus garantia╝e animon.


7 Se oni trovos iun, kiu ■telis iun el siaj fratoj, el la Izraelidoj, kaj sklavigis lin kaj vendis lin, tiu ■telinto devas morti; kaj tiel ekstermu la malbonon el inter vi.


8 Atentu pri la infekto de lepro, ke vi observu precize kaj plenumu Šion, kion instruos al vi la pastroj Levidoj; kiel mi ordonis al ili, tiel penu agi.
9 Memoru, kion la Eternulo, via Dio, faris al Mirjam sur la vojo, kiam vi iris el Egiptujo.


10 Se vi ion pruntedonos al via proksimulo, ne iru en lian domon, por preni de li garantia╝on;
11 staru sur la strato; kaj la homo, al kiu vi pruntedonis, elportos al vi la garantia╝on eksteren.
12 Kaj se li estas malriŠulo, tiam ne dormu kun lia garantia╝o;
13 redonu al li la garantia╝on Še la subiro de la suno, por ke li ku■u en sia vesto kaj benu vin; kaj vi havos meriton antař la Eternulo, via Dio.


14 Ne faru maljusta╝on al dungito, al malriŠulo kaj senhavulo el viaj fratoj ař el viaj fremduloj, kiuj lo°as en via lando, en viaj urboj:
15 en la sama tago donu al li lian pagon, ke la suno ne subiru super °i, Šar li estas malriŠa kaj per tio li subtenas sian vivon; ke li ne plendu kontrař vi al la Eternulo kaj vi ne havu sur vi pekon.


16 Patrojn oni ne mortigu pro la gefiloj, kaj gefilojn oni ne mortigu pro la patroj: Šiu devas ricevi morton pro sia krimo.


17 Ne ju°u mal°uste fremdulon, orfon, kaj ne prenu garantia╝e veston de vidvino.
18 Kaj memoru, ke vi estis sklavo en Egiptujo, kaj la Eternulo, via Dio, liberigis vin el tie; tial mi ordonas al vi, ke vi agu tiel.


19 Kiam vi rikoltos vian rikolton sur via kampo kaj vi forgesos garbon sur la kampo, ne iru returne por preni °in: °i restu por la fremdulo, por la orfo, kaj por la vidvino; por ke la Eternulo, via Dio, benu vin en Šiuj faroj de viaj manoj.


20 Kiam vi debatos la fruktojn de via olivarbo, ne debatu °is fino: io restu por la fremdulo, por la orfo, kaj por la vidvino.
21 Kiam vi rikoltos en via vinberejo, ne forkolektu la resta╝on post vi: io restu por la fremdulo, por la orfo, kaj por la vidvino.
22 Kaj memoru, ke vi estis sklavo en la lando Egipta; pro tio mi ordonas al vi agi tiel.

Ăapitro 25


1 Se estos disputo inter homoj, ili venu al la ju°o, kaj oni ju°u ilin, kaj oni deklaru prava la pravulon, kaj la malpravulon oni kondamnu.
2 Kaj se la kulpulo meritas batojn, tiam la ju°isto ordonu ku■igi lin kaj bati lin antař li lař la grado de lia kulpeco, lař kalkulo.
3 Kvardek batojn oni povas doni al li, sed ne pli; oni ne batu lin tro multe, por ke via frato ne estu humiligita antař viaj okuloj.


4 Ne fermu la bu■on al bovo dra■anta.


5 Se fratoj lo°as kune, kaj unu el ili mortas, ne havante filon, tiam la edzino de la mortinto ne devas edzini°i ekstere kun viro fremda; sed ■ia bofrato venu al ■i kaj prenu ■in al si kiel edzinon kaj vivu kun ■i.
6 Kaj la unuenaskito, kiun ■i naskos, ricevos la nomon de lia mortinta frato, por ke ne malaperu lia nomo en Izrael.
7 Sed se tiu viro ne deziros preni sian bofratinon, tiam lia bofratino devas iri al la pordego, al la pleja°uloj, kaj diri: Mia bofrato rifuzas restarigi al sia frato nomon en Izrael, li ne volas edzi°i kun mi.
8 Tiam la pleja°uloj de lia urbo devas voki lin kaj admoni lin. Kaj se li stari°os, kaj diros: Mi ne volas preni ■in:
9 tiam lia bofratino devas aliri al li antař la okuloj de la pleja°uloj, kaj depreni lian ■uon de lia piedo kaj kraŠi sur lian viza°on, kaj respondi kaj diri: Tiel oni agas kun homo, kiu ne konstruas domon al sia frato.
10 Kaj oni donu al li nomon en Izrael: Domo de sen■uigito.


11 Se du viroj kverelas inter si, kaj aliros la edzino de unu, por savi sian edzon el la mano de lia batanto, kaj ■i etendos sian manon kaj kaptos lian hontan parton:
12 tiam dehaku ■ian manon, via okulo ne indulgu ■in.


13 Ne havu en via sako duspecajn pezilojn, grandajn kaj malgrandajn.
14 Ne havu en via domo duspecajn efojn, grandan kaj malgrandan.
15 Pezilon plenan kaj °ustan vi devas havi, efon plenan kaj °ustan vi devas havi; por ke vi longe vivu sur la tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi.
16 Ăar abomena╝o por la Eternulo, via Dio, estas Šiu, kiu faras tion, Šiu, kiu faras maljusta╝on.


17 Memoru, kion faris al vi Amalek sur la vojo, kiam vi iris el Egiptujo;
18 kiel li renkontis vin sur la vojo, kaj mortigis Še vi Šiujn, kiuj, malforti°inte, restis malantaře, kiam vi estis laca kaj multelaborinta; kaj li ne timis Dion.
19 Tial, kiam la Eternulo, via Dio, ripozigos vin de Šiuj viaj malamikoj Širkaře en la lando, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel heredan poseda╝on, elvi■u la memoron pri Amalek el sub la Šielo; ne forgesu.

Ăapitro 26


1 Kaj kiam vi venos en la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi kiel poseda╝on, kaj vi ekposedos °in kaj enlo°i°os en °i:
2 tiam prenu el la unuaj el Šiuj fruktoj de la tero, kiujn vi ricevos de via tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, kaj metu en korbon, kaj iru al la loko, kiun la Eternulo, via Dio, elektos, por lo°igi tie Sian nomon;
3 kaj venu al la pastro, kiu estos en tiu tempo, kaj diru al li: Mi sciigas hodiař antař la Eternulo, via Dio, ke mi eniris en la landon, pri kiu la Eternulo ╝uris al niaj patroj, ke Li donos °in al ni.
4 Kaj la pastro prenos la korbon el via mano, kaj metos °in antař la altaron de la Eternulo, via Dio.
5 Kaj vi ekparolos, kaj diros antař la Eternulo, via Dio: Vaganta Siriano estis mia patro, kaj li foriris en Egiptujon kaj enlo°i°is tie fremdule kun malmulte da homoj, kaj fari°is tie popolo granda, forta, kaj multenombra;
6 kaj la Egiptoj agis malbone kontrař ni kaj premis nin kaj metis sur nin malfacilan laboron;
7 kaj ni ekkriis al la Eternulo, la Dio de niaj patroj, kaj la Eternulo ařskultis nian voŠon kaj vidis nian mizeron kaj nian laboradon kaj nian prematecon;
8 kaj la Eternulo elkondukis nin el Egiptujo per mano forta kaj per brako etendita kaj per granda teruro kaj per signoj kaj mirakloj;
9 kaj Li venigis nin al Ši tiu loko kaj donis al ni Ši tiun landon, landon, en kiu fluas lakto kaj mielo;
10 kaj nun jen mi alportis la unuajn fruktojn de la tero, kiun Vi donis al mi, ho Eternulo. Kaj vi metos tion antař la Eternulon, vian Dion, kaj vi adorklini°os antař la Eternulo, via Dio.
11 Kaj vi estos gaja pro la tuta bono, kiun donis la Eternulo, via Dio, al vi kaj al via domo, vi, kaj la Levido, kaj la fremdulo, kiu lo°as inter vi.


12 Kiam vi finos la apartigadon de Šiuj dekona╝oj el viaj produkta╝oj en la tria jaro, la jaro de la dekona╝oj, kaj vi fordonos al la Levido kaj al la fremdulo, al la orfo kaj al la vidvino, por ke ili man°u inter viaj pordegoj kaj sati°u:
13 tiam diru antař la Eternulo, via Dio: Mi forigis la sanktigita╝on el la domo, kaj mi donis °in al la Levido kaj al la fremdulo, al la orfo kaj al la vidvino, tute lař Via ordono, kiun Vi faris al mi; mi ne transpa■is Viajn ordonojn kaj mi ne forgesis;
14 mi ne man°is el °i en la tagoj de mia mal°ojo, kaj mi ne apartigis el °i en stato de malpureco, kaj mi ne donis el °i por mortinto; mi ařskultis la voŠon de la Eternulo, mia Dio; mi faris konforme al Šio, kion Vi ordonis al mi.
15 Ekrigardu el Via sankta lo°ejo, el la Šielo, kaj benu Vian popolon Izrael, kaj la teron, kiun Vi donis al ni, kiel Vi ╝uris al niaj patroj, la landon, en kiu fluas lakto kaj mielo.


16 En la hodiařa tago la Eternulo, via Dio, ordonas al vi plenumi Ši tiujn le°ojn kaj regulojn; kaj observu kaj plenumu ilin per via tuta koro kaj per via tuta animo.
17 Al la Eternulo vi promesis hodiař, ke Li estos via Dio, kaj ke vi iros lař Liaj vojoj kaj observos Liajn le°ojn kaj Liajn ordonojn kaj Liajn decidojn kaj ařskultos Lian voŠon.
18 Kaj la Eternulo promesis al vi hodiař, ke vi estos al Li popolo propra, kiel Li diris al vi, se vi observos Šiujn Liajn ordonojn;
19 kaj ke Li starigos vin pli alte ol Šiuj popoloj, kiujn Li kreis, en honoro, gloro, kaj majesto, kaj ke vi estos popolo sankta al la Eternulo, via Dio, kiel Li diris.

Ăapitro 27


1 Kaj Moseo kaj la pleja°uloj de Izrael ordonis al la popolo, dirante: Observu Šiujn ordonojn, kiujn mi ordonas al vi hodiař.
2 Kaj kiam vi transiros trans Jordanon en la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi, tiam starigu al vi grandajn ■tonojn kaj Širkař■miru ilin per kalko;
3 kaj skribu sur ili Šiujn vortojn de Ši tiu instruo, kiam vi transiros, por ke vi venu en la landon, kiun la Eternulo, via Dio, donis al vi, la landon, en kiu fluas lakto kaj mielo, kiel parolis al vi la Eternulo, la Dio de viaj patroj.
4 Kaj kiam vi transiros Jordanon, tiam starigu Ši tiujn ■tonojn, pri kiuj mi ordonas al vi hodiař, sur la monto Ebal, kaj Širkař■miru ilin per kalko.
5 Kaj konstruu tie altaron al la Eternulo, via Dio, altaron el ■tonoj; ne levu sur ilin feron.
6 El ■tonoj tutaj konstruu la altaron de la Eternulo, via Dio, kaj alportu sur °i bruloferojn al la Eternulo, via Dio;
7 kaj buŠu pacoferojn, kaj man°u tie, kaj estu gaja antař la Eternulo, via Dio.
8 Kaj skribu tre klare sur la ■tonoj Šiujn vortojn de Ši tiu instruo.


9 Kaj Moseo kaj la pastroj Levidoj ekparolis al la tuta Izrael, dirante: Silentu kaj ařskultu, ho Izrael; en la hodiařa tago vi fari°is popolo al la Eternulo, via Dio.
10 Ařskultu do la voŠon de la Eternulo, via Dio, kaj plenumu Liajn ordonojn kaj Liajn le°ojn, kiujn mi donas al vi hodiař.


11 Kaj Moseo ordonis al la popolo en tiu tago, dirante:
12 Ăi tiuj stari°u, por beni la popolon, sur la monto Gerizim, kiam vi transiros Jordanon: Simeon kaj Levi kaj Jehuda kaj IsaÂar kaj Jozef kaj Benjamen.
13 Kaj Ši tiuj stari°u por malbenado sur la monto Ebal: Ruben, Gad kaj A■er kaj Zebulun, Dan kaj Naftali.
14 Kaj la Levidoj ekparolos, kaj diros al Šiuj Izraelidoj per lařta voŠo:


15 Malbenita estu la homo, kiu faros idolon skulptitan ař fanditan, abomena╝on antař la Eternulo, manfarita╝on de artisto, kaj starigos °in sekrete. Kaj la tuta popolo respondos kaj diros: Amen.


16 Malbenita estu, kiu ne respektas sian patron kaj sian patrinon. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


17 Malbenita estu, kiu for■ovas la limon de sia proksimulo. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


18 Malbenita estu, kiu erarigas blindulon pri la vojo. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


19 Malbenita estu, kiu forklinas la rajton de fremdulo, orfo, kaj vidvino. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


20 Malbenita estu, kiu ku■as kun la edzino de sia patro; Šar li malkovris la baskon de sia patro. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


21 Malbenita estu, kiu ku■as kun ia bruto. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


22 Malbenita estu, kiu ku■as kun sia fratino, filino de sia patro ař filino de sia patrino. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


23 Malbenita estu, kiu ku■as kun sia bopatrino. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


24 Malbenita estu, kiu ka■e mortigas sian proksimulon. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


25 Malbenita estu, kiu prenas subaŠeton, por mortigi animon, sangon senkulpan. Kaj la tuta popolo diros: Amen.


26 Malbenita estu, kiu ne persistos en la vortoj de Ši tiu instruo, por plenumi ilin. Kaj la tuta popolo diros: Amen.

Ăapitro 28


1 Se vi ařskultos la voŠon de la Eternulo, via Dio, penante plenumi Šiujn Liajn ordonojn, kiujn mi transdonas al vi hodiař, tiam la Eternulo, via Dio, faros vin pli alta, ol Šiuj popoloj de la tero.
2 Kaj venos sur vin Šiuj Ši tiuj benoj kaj atingos vin, se vi ařskultos la voŠon de la Eternulo, via Dio.
3 Benita vi estos en la urbo, kaj benita vi estos sur la kampo.
4 Benita estos la frukto de via ventro kaj la frukto de via tero kaj la frukto de via bruto, la naskita╝o de viaj grandaj brutoj kaj la idaro de viaj malgrandaj brutoj.
5 Benita estos via korbo kaj via pastujo.
6 Benita vi estos Še via venado, kaj benita vi estos Še via elirado.
7 La Eternulo, via Dio, faros, ke viaj malamikoj, kiuj levi°os kontrař vin, estos frapitaj antař vi; per unu vojo ili eliros kontrař vin, kaj per sep vojoj ili forkuros de antař vi.
8 La Eternulo sendos al vi la benon por viaj grenejoj kaj por Šiu entrepreno de viaj manoj, kaj Li benos vin sur la tero, kiun la Eternulo, via Dio, donas al vi.
9 La Eternulo starigos vin al Si kiel popolon sanktan, kiel Li ╝uris al vi, se vi observos la ordonojn de la Eternulo, via Dio, kaj iros lař Liaj vojoj.
10 Kaj vidos Šiuj popoloj de la tero, ke la nomo de la Eternulo estas sur vi, kaj ili timos vin.
11 Kaj la Eternulo donos al vi abundon da bono en la frukto de via ventro kaj en la frukto de via bruto kaj en la frukto de via tero, sur la tero, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj, ke Li donos °in al vi.
12 La Eternulo malfermos al vi Sian bonan trezorejon, la Šielon, por doni al via tero la pluvon en la °usta tempo kaj por beni Šiujn farojn de viaj manoj; kaj vi pruntedonos al multaj popoloj, sed vi ne prunteprenos.
13 Kaj la Eternulo faros vin kapo, ne vosto, kaj vi estos nur supre, kaj vi ne estos malsupre; se vi obeos la ordonojn de la Eternulo, via Dio, kiujn mi transdonas al vi hodiař, por observi kaj plenumi,
14 kaj se vi ne deklini°os de Šiuj vortoj, kiujn mi ordonas al vi hodiař, dekstren nek maldekstren, por sekvi aliajn diojn, servante al ili.


15 Sed se vi ne ařskultos la voŠon de la Eternulo, via Dio, penante plenumi Šiujn Liajn ordonojn kaj le°ojn, kiujn mi transdonas al vi hodiař, tiam venos sur vin Šiuj Ši tiuj malbenoj kaj atingos vin.
16 Malbenita vi estos en la urbo, kaj malbenita vi estos sur la kampo.
17 Malbenita estos via korbo kaj via pastujo.
18 Malbenita estos la frukto de via ventro kaj la frukto de via tero, la naskita╝o de viaj grandaj brutoj kaj la idaro de viaj malgrandaj brutoj.
19 Malbenita vi estos Še via venado, kaj malbenita vi estos Še via elirado.
20 La Eternulo sendos sur vin malbenon, konfuzon, kaj malsukceson en Šiuj entreprenoj de via mano, kion ajn vi faros, °is vi estos ekstermita kaj °is vi baldař pereos, pro viaj malbonaj agoj, pro tio, ke vi Min forlasis.
21 La Eternulo alkroŠos al vi la peston, °is Li ekstermos vin de sur la tero, al kiu vi iras, por ekposedi °in.
22 La Eternulo frapos vin per ftizo kaj per febro kaj per malsaneca varmego kaj per brulumo kaj per sekeco kaj per bruliga aero kaj per flavi°o de la kreska╝oj; kaj ili persekutos vin, °is vi pereos.
23 Kaj via Šielo, kiu estas super via kapo, fari°os kupro; kaj la tero, kiu estas sub vi, fari°os fero.
24 Anstatař pluvo la Eternulo donos al via tero polvon kaj cindron; el la Šielo °i falados sur vin, °is vi ekstermi°os.
25 Frapos vin la Eternulo antař viaj malamikoj; per unu vojo vi eliros al ili, kaj per sep vojoj vi forkuros de antař ili; kaj vi estos terurilo por Šiuj regnoj de la tero.
26 Kaj via kadavro estos man°a╝o por Šiuj birdoj de la Šielo kaj por la bestoj de la tero, kaj neniu ilin forpelos.
27 La Eternulo frapos vin per abscesoj de Egiptujo kaj per sangaj ulceroj kaj per favo kaj per skabio, de kiuj vi ne povos resani°i.
28 La Eternulo frapos vin per frenezeco kaj per blindeco kaj per senkapableco.
29 Kaj vi palpados en tagmezo, kiel palpas blindulo en mallumo, kaj vi ne sukcesos sur viaj vojoj; kaj vi estos premata kaj prirabata Šiutage, kaj neniu vin helpos.
30 Kun virino vi fianŠi°os, sed alia viro ku■os kun ■i; domon vi konstruos, sed vi ne lo°os en °i; vinber°ardenon vi plantos, sed vi ne °uos °iajn fruktojn.
31 Via bovo estos buŠita antař viaj okuloj, sed vi ne man°os de °i; via azeno estos rabita for de vi kaj ne revenos al vi; viaj ■afoj estos fordonitaj al viaj malamikoj, kaj neniu vin helpos.
32 Viaj filoj kaj viaj filinoj estos fordonitaj al alia popolo, kaj viaj okuloj rigardos kaj sopiros pri ili la tutan tagon; sed ne estos forto en viaj manoj.
33 La fruktojn de via tero kaj vian tutan laboron man°os popolo, kiun vi ne konis; kaj vi estos nur premata kaj turmentata en Šiu tempo.
34 Kaj vi frenezi°os de la vida╝o antař viaj okuloj, kiun vi vidos.
35 La Eternulo frapos vin per malbonaj ulceroj sur la genuoj kaj sur la tibikarnoj, ulceroj, de kiuj vi ne povos resani°i, de la plando de via piedo °is via verto.
36 La Eternulo foririgos vin, kaj la re°on, kiun vi starigos super vi, al popolo, kiun ne konis vi nek viaj patroj; kaj vi servos tie al fremdaj dioj el ligno kaj el ■tono.
37 Kaj vi estos terurilo, instrua ekzemplo, kaj mokata╝o Še Šiuj popoloj, al kiuj la Eternulo vin foririgos.
38 Multe da semoj vi elportos sur la kampon, sed malmulte vi enkolektos; Šar forman°os tion la akridoj.
39 Vinber°ardenojn vi plantos kaj prilaboros, sed vinon vi ne trinkos, nek enkolektos berojn; Šar forman°os ilin la vermoj.
40 Olivarbojn vi havos en Šiuj viaj limoj, sed per oleo vi vin ne ■miros; Šar senfrukti°os viaj olivarboj.
41 Filojn kaj filinojn vi naskigos, sed ili ne estos Še vi; Šar ili iros en malliberecon.
42 Ăiujn viajn arbojn kaj la fruktojn de via tero ekposedos la insektoj.
43 La fremdulo, kiu estos inter vi, levi°os super vi Šiam pli kaj pli alte, kaj vi mallevi°os Šiam pli kaj pli malalte.
44 Li pruntedonos al vi, sed vi ne pruntedonos al li; li estos kapo, kaj vi estos vosto.
45 Kaj venos sur vin Šiuj Ši tiuj malbenoj kaj persekutos vin kaj atingos vin, °is vi estos ekstermita; Šar vi ne ařskultis la voŠon de la Eternulo, via Dio, por observi Liajn ordonojn kaj Liajn le°ojn, kiujn Li donis al vi.
46 Kaj ili estos kiel signoj kaj avertoj sur vi kaj sur via idaro eterne;
47 pro tio, ke vi ne servis al la Eternulo, via Dio, en gajeco kaj kun °oja koro, kiam vi Šion havis abunde.
48 Kaj vian malamikon, kiun la Eternulo sendos sur vin, vi servos en malsato kaj soifo kaj nudeco kaj manko de Šio; kaj li metos feran jugon sur vian kolon, °is li ekstermos vin.
49 La Eternulo venigos sur vin popolon de malproksime, de la fino de la tero; °i venos, kiel flugas aglo; tio estos popolo, kies lingvon vi ne komprenos,
50 popolo aroganta, kiu ne respektos maljunulon kaj ne kompatos junulon.
51 Kaj °i man°os la fruktojn de viaj brutoj kaj la fruktojn de via tero, °is °i ruinigos vin tiel, ke °i ne lasos al vi grenon, nek moston, nek oleon, nek naskita╝ojn de viaj grandaj brutoj, nek idaron de viaj malgrandaj brutoj, °is °i pereigos vin.
52 Kaj °i premos vin en Šiuj viaj pordegoj, °is falos viaj altaj kaj fortikaj muroj, kiujn vi fidis, en via tuta lando; kaj °i premos vin en Šiuj viaj pordegoj, en via tuta lando, kiun la Eternulo, via Dio, donis al vi.
53 Kaj vi man°os la frukton de via ventro, la karnon de viaj filoj kaj viaj filinoj, kiujn donis al vi la Eternulo, via Dio, en la sie°ado kaj premado, per kiu premos vin via malamiko.
54 Viro delikata inter vi kaj tre alkutimi°inta al lukso, malamike rigardos sian fraton, sian amatan edzinon, siajn restintajn infanojn,
55 donante al neniu el ili iom de la karno de siaj infanoj, kiun li man°os; Šar restis al li nenio en la sie°ado kaj premado, per kiu premos vin via malamiko en Šiuj viaj pordegoj.
56 Virino delikata inter vi kaj dorlotita, kiu neniam starigis sian piedon sur la tero pro dorlotiteco kaj delikateco, malamike rigardos sian amatan edzon kaj sian filon kaj sian filinon,
57 ne donante al ili la placenton, kiu eliras el inter ■iaj piedoj, nek la infanojn, kiujn ■i naskas; Šar, pro manko de Šio, ■i man°os ilin sekrete, en la sie°ado kaj premado, per kiu premos vin via malamiko en viaj pordegoj.
58 Se vi ne penos plenumi Šiujn vortojn de Ši tiu instruo, skribitajn en Ši tiu libro, timante Ši tiun gloran kaj timindan nomon: LA ETERNULON, VIAN DION:
59 tiam la Eternulo distingos viajn plagojn kaj la plagojn de via idaro, kiel plagojn grandajn kaj longedařrajn kaj malsanojn malbonajn kaj longedařrajn.
60 Kaj Li turnos sur vin Šiujn malsanojn de Egiptujo, kiujn vi timis, kaj ili alkroŠi°os al vi.
61 Ankař Šian malsanon kaj Šian plagon, kiuj ne estas skribitaj en Ši tiu libro de instruo, la Eternulo venigos sur vin, °is vi estos ekstermita.
62 Kaj restos de vi malgranda amaseto, anstatař tio, ke vi estis multaj, kiel la steloj de la Šielo; pro tio, ke vi ne ařskultis la voŠon de la Eternulo, via Dio.
63 Kaj kiel °ojis la Eternulo, farante al vi bonon kaj multigante vin, tiel °ojos la Eternulo, pereigante vin kaj ekstermante vin; kaj vi estos el■irita el la lando, en kiun vi iras, por ekposedi °in.
64 Kaj la Eternulo dis╝etos vin inter Šiujn popolojn, de unu fino de la tero °is la alia fino de la tero; kaj vi servos tie al fremdaj dioj el ligno kaj el ■tono, dioj, kiujn ne konis vi nek viaj patroj.
65 Sed ankař inter tiuj popoloj vi ne trankvili°os, kaj ne estos ripozo por via piedo; kaj la Eternulo donos al vi tie koron tremantan kaj senforti°on de la okuloj kaj suferadon de la animo.
66 Kaj via vivo estos pendanta antař vi; kaj vi timos tage kaj nokte, kaj vi ne estos certa pri via vivo.
67 Matene vi diros: Ho, venu la vespero! kaj vespere vi diros: Ho, venu la mateno! pro la kortremo, kiu atakos vin, kaj pro la vida╝o antař viaj okuloj, kiun vi vidos.
68 Kaj la Eternulo revenigos vin en Egiptujon per ■ipoj, per la vojo, pri kiu mi diris al vi, ke vi ne plu vidos °in; kaj vi vende proponos vin tie al viaj malamikoj kiel sklavojn kaj sklavinojn, sed neniu aŠetos.

Ăapitro 29


1 Tio estas la vortoj de la interligo, kiun la Eternulo ordonis al Moseo fari kun la Izraelidoj en la lando de Moab, krom la interligo, kiun Li faris kun ili sur Žoreb.


2 Kaj Moseo vokis al Šiuj Izraelidoj, kaj diris al ili: Vi vidis Šion, kion faris la Eternulo antař viaj okuloj en la lando Egipta al Faraono kaj al Šiuj liaj servantoj kaj al lia tuta lando,
3 tiujn grandajn provojn, kiujn vidis viaj okuloj, tiujn grandajn signojn kaj miraklojn.
4 Sed la Eternulo ne donis al vi koron, por kompreni, nek okulojn, por vidi, nek orelojn, por ařdi, °is la nuna tago.
5 Kaj mi kondukis vin dum kvardek jaroj en la dezerto; ne sentařgi°is viaj vestoj sur vi, kaj viaj ■uoj ne sentařgi°is sur via piedo.
6 Panon vi ne man°is, kaj vinon kaj ebriiga╝ojn vi ne trinkis; por ke vi sciu, ke Mi, la Eternulo, estas via Dio.
7 Kaj vi venis al Ši tiu loko; kaj eliris SiÂon, re°o de Že■bon, kaj Og, re°o de Ba■an, kontrař nin milite, kaj ni venkobatis ilin;
8 kaj ni prenis ilian landon, kaj ni donis °in kiel poseda╝on al la Rubenidoj kaj al la Gadidoj kaj al duono de la tribo de Manase.
9 Observu do la vortojn de Ši tiu interligo kaj plenumu ilin, por ke vi sukcesu en Šio, kion vi faros.


10 Vi Šiuj staras hodiař antař la Eternulo, via Dio; viaj estroj, viaj triboj, viaj pleja°uloj, kaj viaj oficistoj, Šiuj Izraelidoj;
11 viaj infanoj, viaj edzinoj, kaj via fremdulo, kiu estas en via tendaro, de la hakanto de via ligno °is la Šerpanto de via akvo;
12 por ke vi transiru en la interligon de la Eternulo, via Dio, kaj en Lian ╝uran interkonsenton, kiun la Eternulo, via Dio, faras kun vi hodiař,
13 por ke Li starigu vin hodiař kiel Sian popolon, kaj Li estu al vi Dio, kiel Li diris al vi, kaj kiel Li ╝uris al viaj patroj, al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob.
14 Kaj ne kun vi solaj mi faras Ši tiun interligon kaj Ši tiun ╝uran interkonsenton,
15 sed kun tiuj, kiuj staras hodiař Ši tie antař la Eternulo, nia Dio, kaj kun tiuj, kiuj ne estas hodiař Ši tie kun ni.
16 Ăar vi scias, kiel ni lo°is en la lando Egipta, kaj kiel ni trairis meze de la popoloj, tra kiuj vi trairis;
17 kaj vi vidis iliajn abomena╝ojn, kaj iliajn idolojn el ligno kaj el ■tono, el ar°ento kaj el oro, kiujn ili havas.
18 Eble trovi°as inter vi viro ař virino ař familio ař tribo, kies koro deturni°as hodiař de la Eternulo, nia Dio, por iri servi al la dioj de tiuj popoloj; eble trovi°as inter vi radiko, kiu kreskigas maldolŠa╝on kaj absinton;
19 kaj kiam li ařdos la vortojn de Ši tiu malbeno, li benos sin en sia koro, dirante: Paco estos al mi, malgrař tio, ke mi iros lař la deziroj de mia koro; kaj pereos la trinkintoj kune kun la soifantoj.
20 La Eternulo ne volos pardoni lin, sed tiam ekflamos la kolero de la Eternulo kaj Lia severo kontrař tiu homo, kaj falos sur lin la tuta malbeno, kiu estas skribita en Ši tiu libro, kaj la Eternulo ekstermos lian nomon el sub la Šielo;
21 kaj la Eternulo apartigos lin por pereo el Šiuj triboj de Izrael, konforme al Šiuj malbenoj de la interligo, kiu estas skribita en Ši tiu libro de instruo.
22 Kaj diros la venonta generacio, viaj infanoj, kiuj aperos post vi, kaj la alilandulo, kiu venos el malproksima lando kaj vidos la plagojn de Ši tiu lando kaj °iajn malsanojn, per kiuj la Eternulo °in frapos--
23 sulfuro kaj salo, bruligita╝o estas la tuta lando; °i ne estas prisemata kaj ne naskas, kaj nenia herbo tie elkreskas, simile al la ruinoj de Sodom kaj Gomora, Adma kaj Ceboim, kiujn la Eternulo ruinigis en Sia kolero kaj en Sia furiozo--
24 Šiuj popoloj diros: Pro kio la Eternulo tiel agis kun Ši tiu lando? pro kio estis tiu granda flamo de kolero?
25 Kaj oni respondos: Pro tio, ke ili forlasis la interligon de la Eternulo, la Dio de iliaj patroj, kiun Li faris kun ili, kiam Li elkondukis ilin el la lando Egipta,
26 kaj ili iris kaj servis al aliaj dioj kaj adorklini°is al ili, al dioj, kiujn ili ne konis kaj kiujn Li ne destinis por ili:
27 pro tio ekflamis la kolero de la Eternulo kontrař tiu lando, kaj Li venigis sur °in Šiujn malbenojn, kiuj estas skribitaj en Ši tiu libro;
28 kaj la Eternulo el╝etis ilin el ilia lando en kolero kaj en furiozo kaj en granda indigno, kaj Li ╝etis ilin en landon alian, kiel ni vidas nun.
29 La ka■ita╝o apartenas al la Eternulo, nia Dio; kaj la neka■ita╝o al ni kaj al niaj gefiloj eterne, por ke ni plenumu Šiujn vortojn de Ši tiu instruo.

Ăapitro 30


1 Kaj kiam venos sur vin Šiuj Ši tiuj aferoj, la beno kaj la malbeno, kiujn mi prezentis al vi, kaj vi pentos per via koro inter Šiuj popoloj, inter kiujn ╝etis vin la Eternulo, via Dio;
2 kaj kiam vi revenos al la Eternulo, via Dio, kaj ařskultos Lian voŠon konforme al Šio, kion mi ordonas al vi hodiař, vi kaj viaj gefiloj, per via tuta koro kaj per via tuta animo:
3 tiam la Eternulo, via Dio, revenigos viajn kaptitojn, kaj Li kompatos vin, kaj rekolektos vin el inter Šiuj popoloj, inter kiujn dis╝etis vin la Eternulo, via Dio.
4 EŠ se vi estus for╝etita °is la rando de la Šielo, eŠ el tie rekolektos vin la Eternulo, via Dio, kaj el tio Li vin prenos.
5 Kaj la Eternulo, via Dio, venigos vin en la landon, kiun posedis viaj patroj, kaj vi °in ekposedos; kaj Li faros al vi bonon kaj multigos vin pli ol viajn patrojn.
6 Kaj la Eternulo, via Dio, cirkumcidos vian koron kaj la koron de via idaro, por ke vi amu la Eternulon, vian Dion, per via tuta koro kaj per via tuta animo, por ke vi vivu.
7 Kaj la Eternulo, via Dio, venigos Šiujn Ši tiujn malbenojn sur viajn malamikojn kaj sur viajn malamantojn, kiuj persekutis vin.
8 Kaj vi konverti°os kaj ařskultos la voŠon de la Eternulo, kaj plenumos Šiujn Liajn ordonojn, kiujn mi transdonas al vi hodiař.
9 Kaj la Eternulo, via Dio, donos al vi abundon en Šiu faro de viaj manoj, en la frukto de via ventro kaj en la frukto de via bruto kaj en la frukto de via tero, al via bono; Šar denove la Eternulo °ojos pri vi, farante al vi bonon, kiel Li °ojis pri viaj patroj;
10 se vi ařskultos la voŠon de la Eternulo, via Dio, observante Liajn ordonojn kaj Liajn le°ojn, kiuj estas skribitaj en Ši tiu libro de instruo, se vi revenos al la Eternulo, via Dio, per via tuta koro kaj per via tuta animo.


11 Ăar Ši tiu ordono, kiun mi donas al vi hodiař, ne estas neatingebla por vi, kaj °i ne estas malproksima.
12 Ne en la Šielo °i estas, por ke oni povu diri: Kiu suprenirus por ni en la Šielon kaj prenus °in por ni kaj ařdigus °in al ni, por ke ni °in plenumu?
13 Kaj ne trans la maro °i estas, por ke oni povu diri: Kiu irus por ni trans la maron kaj prenus °in por ni kaj ařdigus °in al ni, por ke ni °in plenumu?
14 Sed tre proksime de vi estas la afero: en via bu■o kaj en via koro, por plenumi °in.


15 Rigardu, mi proponis al vi hodiař la vivon kaj bonon, kaj la morton kaj malbonon;
16 ordonante al vi ami la Eternulon, vian Dion, iri lař Liaj vojoj, kaj observi Liajn ordonojn kaj Liajn le°ojn kaj Liajn decidojn, por ke vi vivu kaj multi°u, kaj por ke vin benu la Eternulo, via Dio, en la lando, en kiun vi venas, por ekposedi °in.
17 Sed se deklini°os via koro kaj vi ne ařskultos kaj vi lasos forlogi vin kaj vi adorklini°os al aliaj dioj kaj servos al ili:
18 en tia okazo mi sciigas al vi hodiař, ke vi pereos, ke vi ne longe vivos sur la tero, sur kiun vi transiras trans Jordanon, por veni tien kaj ekposedi °in.
19 Mi atestigas pri vi hodiař la Šielon kaj la teron: la vivon kaj la morton mi proponis al vi, la benon kaj la malbenon; elektu la vivon, por ke vi vivu, vi kaj via idaro,
20 amante la Eternulon, vian Dion, ařskultante Lian voŠon kaj alkroŠante vin al Li; Šar Li estas via vivo kaj via longatempeco de lo°ado sur la tero, pri kiu la Eternulo ╝uris al viaj patroj, al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob, ke Li donos al ili.

Ăapitro 31


1 Kaj Moseo iris kaj parolis Ši tiujn vortojn al la tuta Izrael.
2 Kaj li diris al ili: Mi havas hodiař la a°on de cent dudek jaroj, mi ne povas plu eliri nek eniri; kaj la Eternulo diris al mi: Vi ne transiros Ši tiun Jordanon.
3 La Eternulo, via Dio, mem iros antař vi; Li ekstermos tiujn popolojn antař vi, kaj vi heredos ilin; Josuo iros antař vi, kiel la Eternulo diris.
4 Kaj la Eternulo faros al ili, kiel Li faris al SiÂon kaj al Og, re°oj de la Amoridoj, kaj al ilia lando, kiujn Li ekstermis.
5 Kaj la Eternulo transdonos ilin al vi, kaj vi agos kun ili lař Šiuj ordonoj, kiujn mi donis al vi.
6 Estu fortaj kaj kura°aj, ne timu kaj ne tremu antař ili; Šar la Eternulo, via Dio, mem iros kun vi; Li ne foriros de vi kaj ne forlasos vin.
7 Kaj Moseo alvokis Josuon, kaj diris al li antař la okuloj de Šiuj Izraelidoj: Estu forta kaj kura°a; Šar vi venigos Ši tiun popolon en la landon, pri kiu la Eternulo ╝uris al iliaj patroj, ke Li donos °in al ili, kaj vi ekposedigos ilin.
8 Kaj la Eternulo, kiu mem iros antař vi, Li estos kun vi, Li ne foriros de vi kaj ne forlasos vin; ne timu, kaj ne perdu la kura°on.


9 Kaj Moseo skribis Ši tiun instruon, kaj donis °in al la pastroj, idoj de Levi, kiuj portis la keston de la interligo de la Eternulo, kaj al Šiuj pleja°uloj de Izrael.
10 Kaj Moseo ordonis al ili, dirante: Post paso de sep jaroj, en la tempo de la jaro de forlaso, en la festo de lařboj,
11 kiam la tuta Izrael venos, por aperi antař la Eternulo, via Dio, sur la loko, kiun Li elektos, tiam antařlegu Ši tiun instruon antař la tuta Izrael, antař iliaj oreloj.
12 Kunvenigu la popolon, la virojn kaj la virinojn kaj la infanojn, kaj viajn fremdulojn, kiuj estos en viaj urboj, por ke ili ařdu kaj lernu, kaj timu la Eternulon, vian Dion, kaj penu plenumi Šiujn vortojn de Ši tiu instruo.
13 Kaj iliaj filoj, kiuj ankorař ne sciis, ařdos, kaj lernos timi la Eternulon, vian Dion, dum la tuta tempo, en kiu vi vivos sur la tero, al kiu vi iras trans Jordanon, por ekposedi °in.


14 Kaj la Eternulo diris al Moseo: Jen alproksimi°is viaj tagoj, por morti; alvoku Josuon, kaj stari°u en la tabernaklo de kunveno, kaj Mi donos al li instrukciojn. Kaj Moseo kaj Josuo iris kaj stari°is en la tabernaklo de kunveno.
15 Kaj la Eternulo aperis en la tabernaklo en nuba kolono, kaj la nuba kolono stari°is Še la pordo de la tabernaklo.
16 Kaj la Eternulo diris al Moseo: Jen vi iras dormi kun viaj patroj; kaj Ši tiu popolo komencos malŠasti post fremdaj dioj de tiu lando, en kiun °i venas, kaj °i forlasos Min kaj rompos Mian interligon, kiun Mi faris kun °i.
17 Kaj ekflamos Mia kolero kontrař °i en tiu tago, kaj Mi forlasos ilin kaj ka■os Mian viza°on for de ili, kaj ili estos konsumitaj, kaj trafos ilin multaj malfeliŠoj kaj mizeroj; kaj ili diros en tiu tago: Ău ne pro tio, ke nia Dio ne estas inter ni, trafis nin Ši tiuj malfeliŠoj?
18 Sed Mi ka■os Mian viza°on en tiu tago pro Šiuj malbonagoj, kiujn ili faris, turninte sin al aliaj dioj.
19 Kaj nun skribu al vi Ši tiun kanton, kaj instruu °in al la Izraelidoj; metu °in en ilian bu■on, por ke Ši tiu kanto estu por Mi atesto inter la Izraelidoj.
20 Kiam Mi venigos ilin en la landon, pri kiu Mi ╝uris al iliaj patroj kaj en kiu fluas lakto kaj mielo, kaj ili man°os kaj sati°os kaj grasi°os: tiam ili sin turnos al aliaj dioj kaj servos al ili, kaj Min ili malestimos kaj rompos Mian interligon.
21 Sed kiam trafos ilin multaj malfeliŠoj kaj mizeroj, tiam Ši tiu kanto sonos antař ili kiel atesto, Šar °i ne estos forgesita el la bu■o de ilia idaro. Ăar Mi konas iliajn pensojn, kiujn ili havas hodiař, antař ol Mi venigis ilin en la landon, pri kiu Mi ╝uris.
22 Kaj Moseo skribis Ši tiun kanton en tiu tago kaj lernigis °in al la Izraelidoj.
23 Kaj Li ordonis al Josuo, filo de Nun, kaj diris: Estu forta kaj kura°a, Šar vi venigos la Izraelidojn en la landon, pri kiu Mi ╝uris al ili; kaj Mi estos kun vi.


24 Kaj kiam Moseo tute finis la skribadon de la vortoj de Ši tiu instruo en libron,
25 tiam Moseo ordonis al la Levidoj, kiuj portis la keston de interligo de la Eternulo, dirante:
26 Prenu Ši tiun libron de la instruo, kaj ku■igu °in flanke de la kesto de interligo de la Eternulo, via Dio, por ke °i estu tie atesto kontrař vi;
27 Šar mi konas vian malobeemecon kaj vian malmolan nukon; ja eŠ nun, kiam mi estas ankorař vivanta inter vi, vi estis malobeemaj kontrař la Eternulo: kio do estos post mia morto?
28 Kunvenigu al mi Šiujn pleja°ulojn de viaj triboj kaj viajn oficistojn, kaj mi parolos antař iliaj oreloj tiujn vortojn, kaj mi atestigos kontrař ili la Šielon kaj la teron.
29 Ăar mi scias, ke post mia morto vi malboni°os kaj deklini°os de la vojo, pri kiu mi ordonis al vi; kaj trafos vin mizero en la estonta tempo pro tio, ke vi faros malbonon antař la okuloj de la Eternulo, kolerigante Lin per la faroj de viaj manoj.


30 Kaj Moseo eldiris antař la oreloj de la tuta komunumo de Izrael la vortojn de Ši tiu kanto °is la fino:

Ăapitro 32


1 Atentu, Šielo, kaj mi parolos; Kaj ařdu la tero la vortojn de mia bu■o.
2 Ver■i°os kiel pluvo mia instruo, Fluos kiel roso mia parolo, Kiel pluvego sur verda╝on Kaj kiel grandaj gutoj sur herbon.
3 Ăar la nomon de la Eternulo mi vokas; Donu honoron al nia Dio.
4 Li estas la Roko; perfektaj estas Liaj faroj; Ăar Šiuj Liaj vojoj estas justaj. Li estas Dio fidela kaj sen malbonago; Justa kaj verama Li estas.
5 Ili malboni°is antař Li, Ili ne estas Liaj infanoj, pro sia malvirteco; Generacio malhumila kaj malhonesta.
6 Ău al la Eternulo vi tiel repagas, Popolo malnobla kaj malprudenta? Ău ne Li estas via patro, kiu vin kreis? Ău ne Li vin estigis kaj aran°is?
7 Rememoru la tempon antikvan, Pripensu la jarojn de la antařaj generacioj; Demandu vian patron, kaj li sciigos al vi; Viajn maljunulojn, kaj ili diros al vi.
8 Kiam la Plejaltulo donis landojn al la popoloj, Kiam Li dislo°igis la homidojn, Li starigis la limojn de la popoloj Lař la nombro de la idoj de Izrael;
9 Ăar parto de la Eternulo estas Lia popolo; Jakob estas Lia hereda mezurita╝o.
10 Li trovis lin en dezerto, En stepo, kie regas bruo senviva; Li Širkařis lin, zorgis pri li, Gardis lin kiel pupilon de Sia okulo.
11 Kiel aglo vekas sian neston, Flugpendas super siaj idoj, Tiel Li etendis Siajn flugilojn, Prenis lin, portis lin sur Siaj flugiloj.
12 La Eternulo sola kondukis lin, Kaj neniu fremda dio estis kun Li.
13 Li portis lin sur alta╝on de la tero, Man°igis al li produktojn de kampoj, Nutris lin per mielo el ■tono Kaj per oleo el granita roko,
14 Per butero de bovinoj kaj per lakto de ■afinoj Kun sebo de ■afidoj Kaj per ■afoj de Ba■an kaj per kaproj Kaj per la graso de la kernoj de tritiko; Kaj vi trinkis la ■ařmantan sangon de vinberoj.
15 Kaj Je■urun grasi°is kaj malhumili°is; Vi grasi°is, diki°is, kaj sebopleni°is; Kaj li forlasis la Dion, kiu lin kreis, Kaj li malrespektis la Rokon de sia savo.
16 Ili incitis Lin per fremdaj dioj, Per abomena╝oj ili kolerigis Lin.
17 Ili alportis oferojn al diabloj, ne al Dio, Al dioj, kiujn ili ne konis, Al novaj, antař nelonge venintaj, Pri kiuj ne pensis viaj patroj.
18 La Defendanton, kiu vin naskis, vi perdis el la memoro, Kaj vi forgesis la Dion, kiu vin estigis.
19 Kaj la Eternulo vidis, Kaj ekabomenis kolere Siajn filojn kaj Siajn filinojn;
20 Kaj Li diris: Mi ka■os Mian viza°on for de ili, Mi vidos, kia estos ilia fino; Ăar ili estas generacio perfida, Infanoj, kiuj ne havas en si fidelecon.
21 Ili incitis Min per ne-dio, Kolerigis Min per siaj vanta╝oj: Tial Mi incitos ilin per ne-popolo, Per popolo malnobla Mi ilin kolerigos.
22 Ăar fajro ekflamis en Mia kolero, Kaj °i brulas °is la profundoj de Ůeol, Kaj °i ruinigas la teron kaj °iajn produktojn, Kaj °i bruligas la bazojn de la montoj.
23 Mi amasigos super ili malfeliŠojn; Miajn sagojn Mi Šiujn eluzos kontrař ilin.
24 Ili konsumi°os de malsato Kaj senforti°os de febro kaj de turmenta epidemio; Kaj la dentojn de bestoj Mi venigos sur ilin Kun la veneno de rampantoj sur la tero.
25 Ekstere ekstermos glavo, Kaj en la domoj teruro, Junulon kaj junulinon, SuŠinfanon kun grizharulo.
26 Mi dirus: Mi disblovos ilin, Mi neniigos la memoron pri ili inter la homoj;
27 Se Mi ne timus, ke Šagrenus Min la malamikoj, Ke eble fieri°us iliaj premantoj, Kaj dirus: Nia mano estas potenca, Kaj ne la Eternulo faris Šion Ši tion.
28 Ăar ili estas popolo, kiu perdis la prudenton, Kaj komprenadon ili ne havas.
29 Se ili estus prudentaj, ili tion komprenus; Ili pripensus, kia estos ilia fino.
30 Kiel povus unu persekuti milon Kaj du forkurigi dek milojn, Se ilia Defendanto ilin ne vendus Kaj la Eternulo ilin ne transdonus?
31 Ilia defendanto ne estas ja kiel nia Defendanto, Niaj malamikoj mem tion povas ju°i.
32 Ăar el la vinberbranŠoj de Sodom estas iliaj vinberbranŠoj Kaj el la kampoj de Gomora; Iliaj beroj estas beroj venenaj, Vinberojn maldolŠajn ili havas.
33 Galo de drakoj estas ilia vino, Kaj pereiga veneno de aspidoj.
34 Ău tio ne estas ka■ita Še Mi, Sigelita en Mia trezorejo?
35 Ăe Mi estas ven°o kaj repago, ěis la tago, kiam ek■anceli°os ilia piedo; Ăar proksima estas la tago de ilia malfeliŠo, Kaj rapide venos tio, kio estas destinita por ili.
36 Ăar la Eternulo ju°os Sian popolon, Kaj Li kompatos Siajn sklavojn, Kiam Li vidos, ke malaperis ilia forto, Ke jam ne ekzistas malliberulo nek liberulo.
37 Kaj Li diros: Kie estas iliaj dioj, La fortika╝o, kiun ili fidis;
38 Kiuj man°is la sebon de iliaj buŠoferoj, Trinkis la vinon de iliaj ver■oferoj? Ili levi°u kaj helpu vin, Ili estu ■irmo por vi!
39 Vidu nun, ke estas Mi, Mi sola, Kaj ne ekzistas dio krom Mi; Mi mortigas kaj vivigas; Mi frapas kaj resanigas; Kaj neniu povas savi el Mia mano.
40 Mi levos al la Šielo Mian manon, Kaj Mi diros: Mi vivas eterne.
41 Kiam Mi akrigos Mian brilantan glavon Kaj Mia mano komencos la ju°adon, Tiam Mi reven°os al Miaj malamikoj, Kaj al Miaj malamantoj Mi repagos.
42 Mi ebriigos Miajn sagojn per sango, Kaj Mia glavo man°os karnon, El la sango de mortigitoj kaj kaptitoj, El la kapoj de la estroj de la malamikoj.
43 Gloru, ho gentoj, Lian popolon; Ăar Li ven°os pro la sango de Siaj sklavoj, Kaj Li redonos ven°on al Siaj malamikoj Kaj pekliberigos Sian teron kaj Sian popolon.


44 Kaj Moseo venis kaj eldiris Šiujn vortojn de Ši tiu kanto antař la oreloj de la popolo, li kaj Josuo, filo de Nun.
45 Kaj kiam Moseo finis la paroladon de Šiuj Ši tiuj vortoj antař la tuta Izrael,
46 tiam li diris al ili: Enmetu en vian koron Šiujn vortojn, per kiuj mi avertas vin hodiař, kaj transdonu ilin al viaj gefiloj, por ke ili penu plenumi Šiujn vortojn de Ši tiu instruo.
47 Ăar ne malgrava afero °i estas por vi; sed °i estas via vivo, kaj per Ši tiu afero vi longe vivos sur la tero, al kiu vi iras trans Jordanon, por ekposedi °in.


48 Kaj la Eternulo ekparolis al Moseo en la sama tago, dirante:
49 Supreniru sur Ši tiun monton Abarim, sur la monton Nebo, kiu estas en la lando Moaba, kontrař JeriÂo; kaj rigardu la landon Kanaanan, kiun Mi donas al la Izraelidoj kiel poseda╝on;
50 kaj mortu sur la monto, sur kiun vi supreniras, kaj alkolekti°u al via popolo, kiel mortis Aaron, via frato, sur la monto Hor, kaj alkolekti°is al sia popolo:
51 pro tio, ke vi pekis kontrař Mi inter la Izraelidoj Še la Akvo de Malpaco en Kade■, en la dezerto Cin; pro tio, ke vi ne aperigis Mian sanktecon inter la Izraelidoj.
52 Ăar de malproksime vi vidos la landon, sed vi ne eniros tien, en la landon, kiun mi donas al la Izraelidoj.

Ăapitro 33


1 Kaj jen estas la beno, per kiu benis Moseo, la Dia homo, la Izraelidojn antař sia morto.
2 Li diris:

La Eternulo venis de Sinaj Kaj eklumis al ili de Seir; Li ekbrilis de la monto Paran Kaj venis el milmiloj da sanktuloj; Ăe Lia dekstra flanko estas fajro de le°o por ili.
3 Vere Li amas la popolojn; Ăiuj Liaj sanktuloj estas en Via mano; Kaj ili falis antař Viaj piedoj, Por ařskulti Viajn vortojn.
4 Instruon transdonis al ni Moseo, Hereda╝on por la komunumo de Jakob.
5 Kaj li fari°is re°o en Je■urun, Kiam kunvenis la Šefoj de la popolo, Kune la triboj de Izrael.


6 Vivu Ruben, kaj li ne mortu; Kaj liaj viroj ne estu malmultaj.


7 Kaj Ši tion pri Jehuda li diris:

Ařdu, ho Eternulo, la voŠon de Jehuda, Kaj alkonduku lin al lia popolo; Per siaj manoj li sin defendos, Kaj Vi estu helpanto kontrař liaj malamikoj.
8 Kaj pri Levi li diris:

Viaj signoj de lumo kaj de justo estu por Via sankta viro, Kiun Vi elprovis en Masa, Kun kiu Vi malpacis Še la Akvo de Malpaco;
9 Kiu diras pri sia patro kaj pri sia patrino: Mi ne vidis ilin; Kiu ne rekonis siajn fratojn Kaj ne konis siajn filojn: Ăar ili observis Viajn dirojn Kaj gardis Vian interligon;
10 Ili instruu Viajn le°ojn al Jakob Kaj Vian instruon al Izrael; Ili metu incenson antař Vian viza°on, Kaj bruloferojn sur Vian altaron.
11 Benu, ho Eternulo, lian forton, Kaj favoru la faron de liaj manoj; Frapu la lumbon de tiuj, kiuj levi°as kontrař lin, Kaj de liaj malamantoj, ke ili ne povu relevi°i.


12 Pri Benjamen li diris:

La amato de la Eternulo lo°os sendan°ere Še Li; Li protektas lin Šiutage, Kaj inter Liaj brakoj li ripozas.


13 Kaj pri Jozef li diris:

Benita de la Eternulo estas lia tero, Per donoj de la Šielo, per roso, Kaj per la profunda╝o, ku■anta malsupre,
14 Kaj per donoj, produktataj de la suno, Kaj per donoj, kiujn eligas la lunoj,
15 Kaj per la plejbona╝oj de la antikvaj montoj, Kaj per la donoj de la eternaj montetoj,
16 Kaj per la donoj de la tero kaj de °ia abundeco. Kaj la favoro de Tiu, kiu aperis en la arbeta╝o, Venu sur la kapon de Jozef Kaj sur la verton de la elektito inter liaj fratoj.
17 Lia unuenaskita bovido estas belega, Kaj liaj kornoj estas kiel kornoj de bubalo; Per ili li kornobatos Šiujn popolojn kune °is la randoj de la tero. Tio estas la dekmiloj de Efraim, Tio estas la miloj de Manase.


18 Kaj pri Zebulun li diris:

ěoju, Zebulun, Še via eliro; Kaj IsaÂar, en viaj tendoj.
19 La popolojn ili vokas sur la monton; Tie ili oferbuŠas oferojn de justeco; Ăar ili nutras sin per la riŠa╝o de la maro, Kaj per trezoroj, ka■itaj en la sablo.


20 Kaj pri Gad li diris:

Benata estu la disvastiganto de Gad; Kiel leono li ku■as, Kaj li dis■iras brakon kune kun la verto.
21 Li elrigardis al si komenca╝on, Ăar tie la le°donanto destinis por li parton; Kaj li venis kun la Šefoj de la popolo, Plenumis la justecon de la Eternulo Kaj Liajn decidojn pri Izrael.


22 Kaj pri Dan li diris:

Dan estas juna leono, Kiu elsaltas el Ba■an.


23 Kaj pri Naftali li diris:

Naftali estas sata de favoro Kaj plena de beno de la Eternulo; Okcidenton kaj sudon li posedu.


24 Kaj pri A■er li diris:

Benita inter la filoj estas A■er; Li estu amata de siaj fratoj, Kaj li trempu en oleo sian piedon;
25 Fero kaj kupro estu viaj rigliloj; Kaj dum via tuta vivo dařru via bonstato.


26 Ne ekzistas simila al Dio, ho Je■urun, Kiu sidas en la Šielo por via helpo, En Sia majesto en la nuboj.
27 La Dio antikva estas lo°ejo, Kaj malsupre estas brakoj eternaj. Kaj Li forpelis de antař vi la malamikon, Kaj diris: Ekstermu.
28 Kaj Izrael lo°as sendan°ere, sola; La fonto de Jakob estas sur tero de greno kaj mosto, Kaj lia Šielo gutigas roson.
29 FeliŠa vi estas, ho Izrael! Kiu estas simila al vi, popolo helpata de la Eternulo, La ■ildo de via helpo kaj la glavo de via gloro? Flatos vin viaj malamikoj, Kaj vi pa■ados sur iliaj alta╝oj.

Ăapitro 34


1 Kaj Moseo supreniris de la stepo de Moab sur la monton Nebo, sur la supron de Pisga, kiu estas kontrař JeriÂo. Kaj la Eternulo montris al li la tutan landon Gilead, °is Dan,
2 kaj la tutan teron de Naftali kaj la teron de Efraim kaj Manase kaj la tutan teron de Jehuda °is la ekstrema maro,
3 kaj la teron sudan kaj la distrikton de la valo de JeriÂo, la urbo de Palmoj, °is Coar.
4 Kaj la Eternulo diris al li: Jen estas la lando, pri kiu Mi ╝uris al Abraham, al Isaak, kaj al Jakob, dirante: Al via idaro Mi °in donos. Mi vidigis °in al vi per viaj okuloj, sed tien vi ne eniros.
5 Kaj mortis tie Moseo, la servanto de la Eternulo, en la lando Moaba, lař la diro de la Eternulo.
6 Kaj li estas enterigita en la valo en la lando Moaba, kontrař Bet-Peor; kaj neniu scias lian tombon °is hodiař.
7 Kaj Moseo havis la a°on de cent dudek jaroj, kiam li mortis; ne malakri°is lia okulo, kaj ne malaperis lia fre■eco.
8 Kaj la Izraelidoj priploris Moseon sur la stepoj de Moab dum tridek tagoj. Kaj pasis la tagoj de plorado kaj funebrado pri Moseo.
9 Kaj Josuo, filo de Nun, estis plena de spirito de sa°eco, Šar Moseo metis siajn manojn sur lin; kaj la Izraelidoj ařskultis lin, kaj agis, kiel la Eternulo ordonis al Moseo.
10 Ne aperis plu en Izrael profeto tia, kiel Moseo, kiun la Eternulo konis, viza°on kontrař viza°o;
11 koncerne Šiujn signojn kaj miraklojn, kiujn la Eternulo sendis lin fari en la lando Egipta super Faraono kaj super Šiuj liaj servantoj kaj super lia tuta lando,
12 kaj koncerne la tutan potencon, kaj Šiujn mirindajn kaj grandajn farojn, kiujn Moseo faris antař la okuloj de la tuta Izrael.

Hosted by uCoz