KRONIKO
LIBRO DUA

Ăapitro 1


1 Salomono, filo de David, fortiki°is en sia regno; kaj la Eternulo, lia Dio, estis kun li kaj levis lin alte.
2 Kaj Salomono kunvokis la tutan Izraelon, la milestrojn kaj centestrojn, la ju°istojn, kaj Šiujn estrojn en la tuta Izrael, la Šefojn de la patrodomoj.
3 Kaj Salomono kune kun la tuta komunumo iris al la alta╝o en Gibeon, Šar tie estis la tabernaklo de kunveno de Dio, tiu, kiun faris Moseo, servanto de la Eternulo, en la dezerto.
4 Sed la keston de Dio David estis transportinta el Kirjat-Jearim sur tiun lokon, kiun David pretigis por °i; Šar li aran°is por °i tendon en Jerusalem.
5 La kupra altaro, kiun faris Becalel, filo de Uri, filo de Žur, estis tie, antař la tabernaklo de la Eternulo; kaj Salomono kaj la komunumo °in serŠis.
6 Kaj Salomono supreniris tie antař la Eternulo sur la kupran altaron, kiu estis antař la tabernaklo de kunveno, kaj alportis sur °i mil bruloferojn.


7 En tiu nokto Dio aperis al Salomono, kaj diris al li: Petu, kion Mi donu al vi.
8 Kaj Salomono diris al Dio: Vi estis tre favorkora al mia patro David, kaj Vi faris min re°o anstatař li;
9 nun, ho Dio Eternulo, plenumi°u do Via vorto al mia patro David. Ăar Vi faris min re°o super popolo grandnombra kiel la polvo de la tero,
10 tial donu al mi nun sa°econ kaj sciadon, por ke mi povosciu eliradi kaj eniradi antař tiu popolo; Šar kiu povas regi tiun Vian grandan popolon?
11 Tiam Dio diris al Salomono: Pro tio, ke Ši tio estis en via koro, kaj vi ne petis riŠecon, nek hava╝ojn, nek gloron, nek la animon de viaj malamikoj, kaj eŠ longan vivon vi ne petis, sed vi petis por vi sa°econ kaj sciadon, por regi Mian popolon, super kiu Mi faris vin re°o:
12 pro tio sa°eco kaj sciado estas donataj al vi; sed ankař riŠecon, hava╝ojn, kaj gloron Mi donos al vi en tia grado, kiun ne havis la re°oj antař vi, kaj ankař post vi oni tion ne havos.
13 Kaj Salomono revenis de la alta╝o en Gibeon, de la tabernaklo de kunveno, en Jerusalemon. Kaj li re°is super Izrael.


14 Kaj Salomono kolektis al si Šarojn kaj rajdistojn. Li havis mil kvarcent Šarojn kaj dek du mil rajdistojn; kaj li lokis ilin en la urboj de Šaroj kaj Še la re°o en Jerusalem.
15 Kaj la re°o atingis tion, ke la ar°ento kaj oro estis en Jerusalem kiel ■tonoj, kaj la cedroj estis en tiel granda kvanto, kiel la sikomoroj sur la malaltaj lokoj.
16 La Ševalojn al Salomono oni venigadis el Egiptujo; kaj societo de komercistoj de la re°o aŠetadis ilin amase lař difinita prezo.
17 Ili liveradis el Egiptujo Šiun Šaron pro sescent sikloj da ar°ento, kaj Šiun Ševalon pro cent kvindek; tiel same ili estis liverataj per iliaj manoj al Šiuj re°oj de la Žetidoj kaj al la re°oj de Sirio.

Ăapitro 2


1 Kaj Salomono ordonis, ke oni konstruu domon al la nomo de la Eternulo kaj re°an domon por li.
2 Salomono starigis sepdek mil portistojn, okdek mil montajn ■tonhakistojn, kaj tri mil sescent kontrolistojn super ili.
3 Kaj Salomono sendis al Žiram, re°o de Tiro, por diri: Vi scias, kiel vi agis kun mia patro David, kaj sendis al li cedran lignon, por ke li konstruu al si domon, por lo°i en °i;
4 nun jen mi konstruas domon al la nomo de la Eternulo, mia Dio, por ke °i estu konsekrita al Li, por incensadi antař Li bonodorajn incensojn, prezenti tie konstante panojn de propono, bruloferojn matene kaj vespere, en sabatoj, monatkomencoj, kaj festoj de la Eternulo, nia Dio, kio estas eterna le°o por Izrael.
5 La domo, kiun mi konstruas, estos granda; Šar pli granda estas nia Dio, ol Šiuj dioj.
6 Kiu havus sufiŠe da fortoj, por konstrui al Li domon? la Šielo kaj la Šielo de Šieloj ne povas ja Lin ampleksi. Kaj kiu mi estas, ke mi konstruu al Li domon, kiu servus por io alia, ol por nura incensado antař Li?
7 Sendu do nun al mi homon, kiu estas majstro en farado de objektoj el oro, ar°ento, kupro, fero, el ■tofo purpura, ru°a, kaj blua, kaj kiu povoscias gravuri gravura╝ojn, kune kun la artistoj, kiuj estas Še mi en Judujo kaj en Jerusalem kaj kiujn mia patro David preparis.
8 Kaj sendu al mi lignon cedran, cipresan, kaj santalan de Lebanon; Šar mi scias, ke viaj servantoj povoscias haki arbojn Lebanonajn. Kaj jen miaj servantoj estos kun viaj,
9 por pretigi por mi multe da ligno; Šar la domo, kiun mi konstruas, devas esti granda kaj mirinda.
10 Jen por la Šarpentistoj, por la lignohakistoj, viaj servantoj, mi destinis dudek mil kor'ojn da dra■ita tritiko, dudek mil kor'ojn da hordeo, dudek mil bat'ojn da vino, kaj dudek mil bat'ojn da oleo.
11 Žiram, re°o de Tiro, respondis per letero, kiun li sendis al Salomono: Pro amo de la Eternulo al Sia popolo Li faris vin re°o super °i.
12 Kaj Žiram diris plue: Benata estu la Eternulo, Dio de Izrael, kiu kreis la Šielon kaj la teron, kaj kiu donis al la re°o David filon sa°an, kleran, kaj Šiokomprenan, kiu konstruos domon por la Eternulo kaj re°an domon por si.
13 Nun mi sendis homon sa°an kaj kompetentan, mian majstron Žuram;
14 li estas filo de virino el la idinoj de Dan, kaj lia patro estis Tirano; li povoscias fari objektojn el oro, ar°ento, kupro, fero, ■tono, kaj ligno, el ■tofo purpura, blua, bisina, kaj ru°a, fari Šiajn gravura╝ojn, kaj trovi bonajn ideojn pri Šio, kio estos komisiita al li, kune kun viaj artistoj kaj kun la artistoj de mia sinjoro David, via patro.
15 Nun la tritikon, hordeon, oleon, kaj vinon, pri kiuj mia sinjoro parolis, li sendu al siaj servantoj;
16 kaj ni hakos lignon de Lebanon, kiom vi bezonas, kaj ni sendos °in al vi per flosoj sur la maro °is Jafo; kaj vi venigos tion en Jerusalemon.
17 Kaj Salomono kalkulis Šiujn fremdulojn, kiuj estis en la lando de Izrael post la kalkulo, kiun aran°is lia patro David; kaj trovi°is da ili cent kvindek tri mil sescent.
18 Kaj li faris el ili sepdek mil portistojn, okdek mil montajn ■tonhakistojn, kaj tri mil sescent kontrolistojn, por devigadi la popolon labori.

Ăapitro 3


1 Kaj Salomono komencis konstrui la domon de la Eternulo en Jerusalem, sur la monto Morija, kiu estis montrita al lia patro David, sur la loko, kiun David pretigis, sur la loko de la dra■ejo de Ornan, la Jebusido.
2 Li komencis konstrui en la dua tago de la dua monato, en la kvara jaro de sia re°ado.
3 Kaj jene Salomono faris la fundamenton, por konstrui la domon de Dio: la longo estis lař la antařa ulnomezuro sesdek ulnoj, kaj la lar°o dudek ulnoj;
4 la portiko lařlonge de la domo havis simile al la lar°o de la domo dudek ulnojn; la alto estis cent dudek. Kaj li tegis °in interne per pura oro.
5 La grandan domon li tabulkovris per ligno cipresa kaj tegis °in per pura oro kaj faris sur °i palmornamojn kaj Šenornamojn.
6 Kaj li garnis la domon per multekostaj ■tonoj por beleco; la oro estis oro Parvaima.
7 Kaj li kovris la domon, la trabojn, la sojlojn, °iajn murojn, kaj °iajn pordojn per oro, kaj li skulptigis kerubojn sur la muroj.
8 Kaj li faris la plejsanktejon; °ia longo, konforme al la lar°o de la domo, estis dudek ulnoj, kaj °ia lar°o estis dudek ulnoj; kaj li tegis °in per bona oro en la kvanto de sescent kikaroj.
9 Por la najloj li donis kvindek siklojn da oro; kaj la suprajn Šambrojn li tegis per oro.
10 Kaj en la plejsanktejo li faris du kerubojn artiste faritajn kaj tegis ilin per oro.
11 La flugiloj de la keruboj havis la longon de dudek ulnoj; unu flugilo, havanta kvin ulnojn, tu■i°is kun la muro de la domo, kaj la dua flugilo, havanta kvin ulnojn, tu■i°is kun la flugilo de la dua kerubo.
12 Ankař Še la dua kerubo unu flugilo, havanta kvin ulnojn, tu■i°is kun la muro de la domo, kaj la dua flugilo, havanta kvin ulnojn, tu■i°is kun la flugilo de la alia kerubo.
13 La flugiloj de tiuj keruboj estis etenditaj sur la spaco de dudek ulnoj; ili staris sur siaj piedoj, kaj iliaj viza°oj estis turnitaj al la domo.
14 Kaj li faris la kurtenon el ■tofo blua, purpura, kaj ru°a, kaj el bisino; kaj li faris sur °i kerubojn.
15 Kaj li faris antař la domo du kolonojn, havantajn la longon de tridek kvin ulnoj, kaj la kapitelo supre havis kvin ulnojn.
16 Kaj li faris Šenojn en la plejsanktejo kaj metis ilin sur la supron de la kolonoj; kaj li faris cent granatojn kaj metis ilin sur la Šenojn.
17 Kaj li starigis la kolonojn antař la templo, unu dekstre kaj unu maldekstre; al la dekstra li donis la nomon JaÂin, kaj al la maldekstra la nomon Boaz.

Ăapitro 4


1 Kaj li faris kupran altaron, havantan la longon de dudek ulnoj, la lar°on de dudek ulnoj, kaj la alton de dek ulnoj.
2 Kaj li faris maron fanditan, havantan dek ulnojn de rando °is rando, tute rondan, havantan la alton de kvin ulnoj; kaj ■nuro de tridek ulnoj prezentis °ian mezuron Širkaře.
3 Figuroj de bovoj estis sub °i Širkaře, Šiuflanke °in Širkařis; sur la spaco de dek ulnoj ili Širkařis la maron, du vicoj da bovoj, fanditaj samfande kun °i.
4 ěi staris sur dek du bovoj: tri kun la viza°o norden, tri kun la viza°o okcidenten, tri kun la viza°o suden, kaj tri kun la viza°o orienten; kaj la maro estis sur ili supre; kaj Šiuj iliaj malantařaj partoj estis turnitaj internen.
5 ěi havis la dikon de manlar°o; kaj °ia rando, farita lař la maniero de rando de kaliko, estis simila al disvolvi°inta lilio. ěi ampleksis tri mil bat'ojn.
6 Li faris dek lavujojn kaj starigis kvin dekstre kaj kvin maldekstre, por lavi en ili tion, kio estis preparata por brulofero, por skulavi tion en ili; kaj la maro estis, por ke la pastroj lavu sin en °i.
7 Kaj li faris dek orajn kandelabrojn lař la preskribo koncerne ilin, kaj starigis en la templo, kvin dekstre kaj kvin maldekstre.
8 Li faris dek tablojn, kaj starigis en la templo, kvin dekstre kaj kvin maldekstre. Li faris ankař cent orajn aspergajn kalikojn.
9 Li aran°is la korton de la pastroj kaj la grandan antařkorton kaj pordojn por la antařkorto; kaj la pordojn li tegis per kupro.
10 Kaj la maron li starigis sur la dekstra flanko, oriente, en la suda parto.
11 Kaj Žuram faris la kaldronojn kaj la ■ovelilojn kaj la aspergajn kalikojn. Kaj Žuram finis la laboron, kiun li faris por la re°o Salomono en la domo de Dio:
12 du kolonojn, du globa╝ojn kaj kapitelojn sur la supro de la kolonoj, du retojn por kovri la du globa╝ojn de la kapiteloj, kiuj estis sur la supro de la kolonoj,
13 kaj kvarcent granatojn sur la du retoj, po du vicoj da granatoj por Šiu reto, por kovri la du globa╝ojn de la kapiteloj, kiuj estis sur la kolonoj.
14 Kaj li faris la baza╝ojn, kaj la lavujojn li faris sur la baza╝oj;
15 la unu maron, kaj la dek du bovojn sub °i.
16 Kaj la kaldronojn, la ■ovelilojn, kaj la forkojn, kaj Šiujn iliajn vazojn faris al Salomono lia majstro Žuram por la domo de la Eternulo, el polurita kupro.
17 En la Širkařa╝o de Jordan la re°o fandigis ilin en argila tero, inter Sukot kaj Cereda.
18 Kaj Salomono faris Šiujn tiujn vazojn en tre granda nombro, Šar la pezo de la kupro ne estis kalkulita.
19 Kaj Salomono faris Šiujn vazojn, kiuj estas en la domo de Dio: la oran altaron, la tablojn, sur kiuj estas la panoj de propono;
20 la kandelabrojn kaj iliajn lucernojn, por bruligi ilin lař la preskribo antař la plejsanktejo--el pura oro;
21 kaj la florojn kaj la lucernojn kaj la prenilojn, el oro, tute el oro;
22 kaj la tranŠilojn kaj la aspergajn kalikojn kaj la kulerojn kaj la karbujojn, el pura oro; kaj la enirejo de la domo, °iaj internaj pordoj al la plejsanktejo, kaj la pordoj de la domo al la templo, estis oraj.

Ăapitro 5


1 Tiamaniere estis finita la tuta laboro, kiun Salomono faris por la domo de la Eternulo. Kaj Salomono enportis la konsekrita╝ojn de sia patro David; la ar°enton kaj la oron kaj Šiujn vazojn li metis en la trezorejojn de la domo de Dio.


2 Tiam Salomono kunvenigis la pleja°ulojn de Izrael kaj Šiujn Šefojn de la triboj, la estrojn de la patrodomoj de la Izraelidoj, en Jerusalemon, por transporti la keston de interligo de la Eternulo el la urbo de David, tio estas el Cion.
3 Kaj kolekti°is al la re°o Šiuj Izraelidoj al la festo, tio estas en la sepa monato.
4 Kaj venis Šiuj pleja°uloj de Izrael; kaj la Levidoj ekportis la keston.
5 Kaj oni enportis la keston kaj la tabernaklon de kunveno, kaj Šiujn sanktajn vazojn, kiuj estis en la tabernaklo; ilin portis la pastroj Levidoj.
6 Kaj la re°o Salomono, kaj la tuta komunumo de Izrael, kiu kolekti°is al li, estis antař la kesto, oferbuŠante ■afojn kaj bovojn, kiujn oni ne povis nombri nek kalkuli pro ilia granda multeco.
7 Kaj la pastroj venigis la keston de interligo de la Eternulo sur °ian lokon, en la profundon de la domo, en la plejsanktejon, sub la flugilojn de la keruboj.
8 Ăar la keruboj havis siajn flugilojn etenditaj super la loko de la kesto, kaj la keruboj estis kovrantaj la keston kaj °iajn stangojn de supre.
9 Kaj la stangoj estis tiel longaj, ke la kapetoj de la stangoj estis videblaj el la kesto en la antařa parto de la plejsanktejo, sed ekstere ili ne estis videblaj; kaj ili restis tie °is la nuna tago.
10 En la kesto estis nenio krom la du tabeloj, kiujn metis tien Moseo sur Žoreb, kiam la Eternulo faris interligon kun la Izraelidoj post ilia eliro el Egiptujo.
11 Kiam la pastroj eliris el la sanktejo (Šar Šiuj pastroj, kiuj tie trovi°is, sankti°is, sen diferenco de la ordoj),
12 kaj la Levidoj-kantistoj--ili Šiuj, Asaf, Heman, Jedutun, iliaj filoj kaj fratoj--en bisinaj vestoj, kun cimbaloj, psalteroj, kaj harpoj, staris oriente de la altaro, kaj kun ili cent dudek pastroj, trumpetantaj per trumpetoj;
13 kaj ili estis kvazař unu, la trumpetantoj kaj la kantantoj; kaj oni ařdis kvazař unu voŠon, lařdantan kaj dankantan antař la Eternulo; kaj kiam ektondris la voŠo de la trumpetoj kaj cimbaloj kaj aliaj muzikaj instrumentoj, kaj de la glorkantado al la Eternulo, ke Li estas bona kaj ke Lia favorkoreco estas eterna: tiam la domo pleni°is de nubo, la domo de la Eternulo;
14 kaj la pastroj ne povis stari kaj servi pro la nubo, Šar la majesto de la Eternulo plenigis la domon de Dio.

Ăapitro 6


1 Tiam Salomono ekparolis: La Eternulo diris, ke Li deziras lo°i en mallumo;
2 tial mi konstruis domon por Via lo°ado, kaj lokon por Via restado eterna.
3 Kaj la re°o turnis sian viza°on kaj benis la tutan komunumon de Izrael; kaj la tuta komunumo de Izrael staris.
4 Kaj li diris: Benata estu la Eternulo, Dio de Izrael, kiu parolis per Sia bu■o al mia patro David, kaj nun plenumis per Sia mano, dirante:
5 De post la tago, kiam Mi elkondukis Mian popolon el la lando Egipta, Mi elektis neniun urbon inter Šiuj triboj de Izrael, por konstrui domon, en kiu estus Mia nomo; kaj Mi ne elektis homon, ke li estu reganto super Mia popolo Izrael.
6 Sed Mi elektis Jerusalemon, ke Mia nomo tie estu; kaj Mi elektis Davidon, ke li estu super Mia popolo Izrael.
7 Mia patro David havis la intencon konstrui domon al la nomo de la Eternulo, Dio de Izrael.
8 Sed la Eternulo diris al mia patro David: Intencante konstrui domon al Mia nomo, vi agis bone, havante tian intencon;
9 tamen la domon konstruos ne vi, sed nur via filo, kiu eliris el viaj lumboj, li konstruos la domon al Mia nomo.
10 Kaj la Eternulo plenumis Sian vorton, kiun Li diris: mi levi°is anstatař mia patro David kaj sidi°is sur la trono de Izrael, kiel diris la Eternulo, kaj mi konstruis la domon al la nomo de la Eternulo, Dio de Izrael.
11 Kaj mi metis tien la keston, en kiu trovi°as la interligo de la Eternulo, kiun Li faris kun la Izraelidoj.


12 Kaj li stari°is antař la altaro de la Eternulo kontrař la tuta komunumo de Izrael, kaj li etendis siajn manojn
13 (Šar Salomono estis farinta kupran ambonon, havantan la longon de kvin ulnoj, la lar°on de kvin ulnoj, kaj la alton de tri ulnoj, kaj li estis lokinta °in meze de la antařkorto: li nun stari°is sur °i, ekgenuis antař la tuta komunumo de Izrael, etendis siajn manojn al la Šielo),
14 kaj li parolis: Ho Eternulo, Dio de Izrael! ne ekzistas dio simila al Vi en la Šielo nek sur la tero; Vi konservas la interligon kaj la favorkorecon al Viaj servantoj, kiuj iradas antař Vi per sia tuta koro;
15 Vi plenumis al Via servanto David, mia patro, kion Vi promesis al li; Vi parolis per Via bu■o, kaj Vi plenumis per Via mano, kiel ni nun vidas.
16 Nun, ho Eternulo, Dio de Izrael, plenumu plue al Via servanto David, mia patro, kion Vi promesis al li, dirante: Ne mankos Še vi antař Mi viro, sidanta sur la trono de Izrael, se viaj filoj nur observados sian vojon, por iri lař Mia instruo, kiel vi iradis antař Mi.
17 Nun, ho Eternulo, Dio de Izrael, veri°u Via vorto, kiun Vi diris al Via servanto David.
18 Ău efektive Dio lo°us kun homoj sur la tero? ja la Šielo kaj la Šielo de Šieloj ne povas Vin ampleksi; des pli tion ne povas Ši tiu domo, kiun mi konstruis!
19 Sed turnu Vin al la pre°o de Via servanto kaj al lia petego, ho Eternulo, mia Dio, por ařskulti la vokadon kaj la pre°on, per kiu Via servanto pre°as antař Vi,
20 por ke Viaj okuloj estu nefermitaj super Ši tiu domo tage kaj nokte, super la loko, pri kiu Vi promesis, ke Vi estigos tie Vian nomon; por ařskulti la pre°on, kiun Via servanto faros sur Ši tiu loko.
21 Kaj ařskultu la petegojn de Via servanto kaj de Via popolo Izrael, per kiuj ili pre°os sur Ši tiu loko; ařskultu el la loko de Via lo°ado, el la Šielo; kaj kiam Vi ařskultos, Vi pardonu.
22 Se iu pekos kontrař sia proksimulo, kaj oni postulos de li ╝uron, ke li ╝uru, kaj la ╝uro estos farata antař Via altaro en Ši tiu domo:
23 tiam ařskultu el la Šielo, kaj faru ju°on pri Viaj servantoj, repagante al la malbonagulo, metante lian konduton sur lian kapon, kaj elmontrante la pravecon de virtulo, rekompencante lin lař lia virteco.
24 Se Via popolo Izrael estos frapita de malamiko, pekinte antař Vi, sed ili returnos sin kaj gloros Vian nomon kaj pre°os kaj petegos antař Vi en Ši tiu domo:
25 tiam ařskultu el la Šielo, kaj pardonu la pekon de Via popolo Izrael, kaj revenigu ilin sur la teron, kiun Vi donis al ili kaj al iliaj patroj.
26 Se la Šielo ■losi°os tiel, ke ne estos pluvo pro tio, ke ili pekis antař Vi, sed ili ekpre°os sur Ši tiu loko kaj gloros Vian nomon kaj returnos sin de sia peko, por ke Vi ařskultu ilin:
27 tiam ařskultu el la Šielo, kaj pardonu la pekon de Viaj servantoj kaj de Via popolo Izrael, montrante al ili la bonan vojon, kiun ili devas iri; kaj donu pluvon sur Vian landon, kiun Vi donis al Via popolo kiel hereda╝on.
28 Se estos malsato en la lando, ař se estos pesto, brulsekeco, velkado, akridoj, ař vermoj, ař se premos ilin malamiko en la lando de ilia lo°ado, ař se estos ia plago ař malsano;
29 Še Šiu pre°o, Še Šiu petego, kiun faros iu homo ař Via tuta popolo Izrael, kiam Šiu el ili sentos sian malfeliŠon kaj sian doloron kaj etendos siajn manojn al Ši tiu domo:
30 ařskultu el la Šielo, el la loko de Via lo°ado, kaj pardonu, kaj redonu al Šiu konforme al lia tuta konduto, kiel Vi konas lian koron (Šar Vi sola konas la koron de la homidoj);
31 por ke ili Vin timu, kaj por ke ili iradu lař Viaj vojoj dum la tuta tempo, kiun ili vivas sur la tero, kiun Vi donis al niaj patroj.
32 Ankař koncerne aligentulon, kiu ne estas el Via popolo Izrael, sed venos el malproksima lando pro Via granda nomo, pro Via forta mano, kaj pro Via etendita brako, kaj li venos kaj pre°os en Ši tiu domo:
33 Vi ařskultu el la Šielo, el la loko de Via lo°ado, kaj faru Šion, pri kio vokos al Vi la aligentulo; por ke Šiuj popoloj de la tero konu Vian nomon, kaj timu Vin tiel, kiel Via popolo Izrael, kaj por ke ili sciu, ke per Via nomo estas nomata Ši tiu domo, kiun mi konstruis.
34 Kiam Via popolo eliros milite kontrař siajn malamikojn lař la vojo, lař kiu Vi ilin sendos, kaj ili pre°os al Vi, turninte sin al Ši tiu urbo, kiun Vi elektis, kaj al la domo, kiun mi konstruis al Via nomo:
35 tiam ařskultu el la Šielo ilian pre°on kaj ilian petegon, kaj defendu ilian aferon.
36 Se ili pekos antař Vi (Šar ne ekzistas homo, kiu ne pekus), kaj Vi ekkoleros kontrař ili kaj transdonos ilin al malamiko, kaj iliaj kaptintoj forkondukos ilin en landon malproksiman ař proksiman;
37 sed ili rekonscii°os en la lando, en kiu ili estos kaptitaj, konverti°os, kaj petegos Vin en la lando de sia kaptiteco, dirante: Ni pekis, ni malbonagis, ni krimis;
38 kaj ili returnos sin al Vi per sia tuta koro kaj per sia tuta animo en la lando de sia kaptiteco, kien oni forkondukis ilin, kaj ili pre°os, turninte sin al sia lando, kiun Vi donis al iliaj patroj, kaj al la urbo, kiun Vi elektis, kaj al la domo, kiun mi konstruis al Via nomo:
39 tiam ařskultu el la Šielo, el la loko de Via lo°ado, ilian pre°on kaj ilian petegon, defendu ilian aferon, kaj pardonu al Via popolo tion, per kio ili pekis antař Vi.
40 Nun, ho mia Dio, Viaj okuloj estu nefermitaj kaj Viaj oreloj estu atentaj al la pre°o sur Ši tiu loko.
41 Kaj nun levi°u, ho Dio Eternulo, en Vian ripozejon, Vi kaj la arkeo de Via potenco. Viaj pastroj, ho Dio Eternulo, vesti°u per savo, kaj Viaj fideluloj °uu bonon.
42 Ho Dio Eternulo, ne forturnu la viza°on de Via sanktoleito; memoru la favorkorecon koncerne Davidon, Vian servanton.

Ăapitro 7


1 Kiam Salomono finis la pre°adon, mallevi°is fajro el la Šielo kaj forbruligis la bruloferon kaj la aliajn oferojn; kaj la majesto de la Eternulo plenigis la domon.
2 Kaj la pastroj ne povis eniri en la domon de la Eternulo, Šar la majesto de la Eternulo plenigis la domon de la Eternulo.
3 Kaj Šiuj Izraelidoj vidis, kiel la fajro kaj la majesto de la Eternulo mallevi°is sur la domon, kaj ili ekgenuis viza°altere sur la pavimo, adorklini°is, kaj dankis la Eternulon, ke Li estas bona, ke eterna estas Lia favorkoreco.
4 Kaj la re°o kaj la tuta popolo faris oferojn antař la Eternulo.
5 La re°o Salomono oferis dudek du mil bovojn kaj cent dudek mil ■afojn. Tiamaniere la re°o kaj la tuta popolo inařguris la domon de Dio.
6 La pastroj staris sur siaj postenoj, kaj la Levidoj kun la muzikaj instrumentoj por la Eternulo, kiujn faris la re°o David, por kanti dankon al la Eternulo, ke eterna estas Lia favorkoreco, per la lařdkantoj de David; kaj la pastroj trumpetis apud ili, kaj Šiuj Izraelidoj staris.
7 Kaj Salomono sanktigis la mezon de la korto, kiu estis antař la domo de la Eternulo; Šar li faris tie la bruloferojn kaj alportis ofere la sebon de la pacoferoj; Šar la kupra altaro, kiun Salomono faris, ne povis plene loki sur si la bruloferon, la farunoferon, kaj la sebon.
8 Kaj Salomono faris tiam feston dum sep tagoj, kaj kun li la tuta Izrael, tre granda anaro, kiu kunvenis de Žamat °is la torento de Egiptujo.
9 Kaj en la oka tago ili faris festofermon, Šar la inařguron de la altaro ili faris dum sep tagoj kaj la feston dum sep tagoj.
10 En la dudek- tria tago de la sepa monato li forsendis la popolon al °iaj tendoj, gajan kaj °ojantan pro la bono, kiun la Eternulo faris al David, al Salomono, kaj al Sia popolo Izrael.


11 Tiamaniere Salomono sukcese finis la domon de la Eternulo kaj la re°an domon, kaj Šion, kion Salomono en sia koro faris en la domo de la Eternulo kaj en sia domo.
12 Kaj la Eternulo aperis al Salomono en la nokto, kaj diris al li: Mi ařdis vian pre°on, kaj Mi elektis al Mi Ši tiun lokon kiel domon de oferoj.
13 Se Mi ■losos la Šielon tiel, ke ne estos pluvo, ař se Mi ordonos al la lokustoj priman°i la teron, ař se Mi sendos peston sur Mian popolon,
14 sed Mia popolo, kiu portas Mian nomon, humili°os kaj pre°os kaj serŠos Mian viza°on kaj returnos sin de siaj malbonaj vojoj: tiam Mi ařskultos el la Šielo, kaj pardonos ilian pekon kaj resanigos ilian landon.
15 Nun Miaj okuloj estos nefermitaj kaj Miaj oreloj estos atentaj al pre°o sur Ši tiu loko.
16 Nun Mi elektis kaj sanktigis Ši tiun domon, por ke Mia nomo estu tie eterne; kaj Miaj okuloj kaj Mia koro estos tie Šiutempe.
17 Kaj se vi irados antař Mi tiel, kiel iradis via patro David, kaj vi agados konforme al Šio, kion Mi ordonis al vi, kaj vi observados Miajn le°ojn kaj preskribojn:
18 tiam Mi fortikigos la tronon de via regno, kiel Mi promesis al via patro David, dirante: Ne mankos Še vi viro, reganta super Izrael.
19 Sed se vi deturnos vin, kaj forlasos Miajn le°ojn kaj Miajn ordonojn, kiujn Mi donis al vi, kaj vi iros kaj servos al aliaj dioj kaj adorklini°os antař ili:
20 tiam Mi el■iros ilin el Mia lando, kiun Mi donis al ili; kaj Ši tiun domon, kiun Mi sanktigis por Mia nomo, Mi forpu■os de antař Mia viza°o, kaj Mi faros °in proverbo kaj mokata╝o inter Šiuj popoloj.
21 Kaj pri Ši tiu domo, kiu estas tre alta, Šiu preteriranto miregos, kaj diros: Pro kio la Eternulo agis tiele kun Ši tiu lando kaj kun Ši tiu domo?
22 Kaj oni respondos: Pro tio, ke ili forlasis la Eternulon, Dion de siaj patroj, kiu elkondukis ilin el la lando Egipta, kaj ili ali°is al aliaj dioj kaj adorklini°is antař ili kaj servis al ili --pro tio Li venigis sur ilin Ši tiun tutan malbonon.

Ăapitro 8


1 Post paso de la dudek jaroj, dum kiuj Salomono konstruis la domon de la Eternulo kaj sian domon,
2 kaj post kiam Salomono konstruis ankař la urbojn, kiujn Žiram donis al Salomono, kaj li enlo°igis tie la Izraelidojn,


3 Salomono iris kontrař Žamat-Coban kaj venkoprenis °in.
4 Kaj li konstruis Tadmoron en la dezerto, kaj Šiujn urbojn de provizoj, kiujn li konstruis en Žamat.
5 Li ankař konstruis Bet-Žoronon la supran kaj Bet-Žoronon la malsupran, urbojn fortikigitajn kun muregoj, pordoj, kaj rigliloj,
6 kaj Baalaton, kaj Šiujn urbojn de provizoj, kiujn Salomono havis, kaj Šiujn urbojn por la Šaroj kaj la urbojn por la rajdistoj, kaj Šion, kion Salomono deziris konstrui en Jerusalem kaj sur Lebanon kaj en la tuta lando de sia regado.
7 Koncerne la tutan popolon, kiu restis el la Žetidoj, Amoridoj, Perizidoj, Žividoj, kaj Jebusidoj, kiuj ne estis el la Izraelidoj:
8 el iliaj infanoj, kiuj restis post ili en la lando kaj kiujn la Izraelidoj ne ekstermis, Salomono faris tributulojn °is la nuna tago.
9 Sed el la Izraelidoj Salomono ne faris servantojn por liaj laboroj, Šar ili estis militistoj, estroj de liaj korpogardistoj, estroj super liaj Šaroj kaj super liaj rajdistoj.
10 La nombro de la Šefaj oficistoj, kiujn havis la re°o Salomono, estis ducent kvindek.
11 La filinon de Faraono elkondukis Salomono el la urbo de David en la domon, kiun li konstruis por ■i; Šar li diris: Virino ne devas lo°i Še mi en la domo de David, re°o de Izrael, Šar °i estas sankta pro tio, ke en °in eniris la kesto de la Eternulo.


12 Tiam Salomono komencis alportadi bruloferojn al la Eternulo sur tiun altaron de la Eternulo, kiun li konstruis antař la portiko,
13 por oferadi lař la ordo de Šiu tago, konforme al la ordono de Moseo pri la sabatoj, la monatkomencoj, kaj la festoj, kiuj estis tri fojojn en jaro, Pasko, Pentekosto, kaj festo de lařboj.
14 Kaj li starigis, konforme al la preskribo de sia patro David, la partiojn de la pastroj por ilia servado, kaj la Levidojn por iliaj postenoj, por ke ili glorkantu kaj servu apud la pastroj lař la ordo de Šiu tago, ankař la pordegistojn lař iliaj grupoj por Šiu pordego; Šar tia estis la ordono de David, la homo de Dio.
15 Kaj oni en nenio deklini°is de la ordono de la re°o pri la pastroj kaj Levidoj kaj pri la trezoroj.
16 Tiele estis aran°ita la tuta laboro de Salomono de post la tago, kiam estis fondita la domo de la Eternulo, °is la domo de la Eternulo estis tuta preta.


17 Tiam Salomono iris en Ecjon-Geberon kaj en Elaton, sur la bordo de la maro, en la lando de Edom.
18 Kaj Žiram sendis al li per siaj servantoj ■ipojn, kaj servistojn, kiuj konis la maron; kaj ili veturis kun la servantoj de Salomono en Ofiron, kaj prenis de tie kvarcent kvindek kikarojn da oro kaj venigis al la re°o Salomono.

Ăapitro 9


1 Kiam la re°ino de Ůeba ařdis la famon pri Salomono, ■i venis, por elprovi Salomonon per enigmoj, en Jerusalemon, kun tre granda akompanantaro, kun kameloj, portantaj aroma╝ojn, multe da oro, kaj multekostajn ■tonojn. Kaj ■i venis al Salomono, kaj parolis kun li pri Šio, kion ■i havis sur sia koro.
2 Kaj Salomono solvis al ■i Šiujn ■iajn demandojn; kaj estis nenio, kion Salomono ne scius kaj kion li ne solvus al ■i.
3 Kaj la re°ino de Ůeba vidis la sa°econ de Salomono, kaj la domon, kiun li konstruis,
4 kaj la man°a╝on de lia tablo kaj la lo°ejon de liaj sklavoj kaj la oficojn de liaj servantoj kaj iliajn vestojn, liajn vinver■istojn kaj iliajn vestojn, kaj lian iradon, kiam li iris en la domon de la Eternulo; kaj ■i estis tute ravita.
5 Kaj ■i diris al la re°o: Vera estas tio, kion mi ařdis en mia lando pri viaj aferoj kaj pri via sa°eco;
6 mi ne kredis iliajn vortojn, °is mi venis kaj °is miaj okuloj ekvidis; sed nun mi vidas, ke oni ne rakontis al mi eŠ duonon de via granda sa°eco: vi superas la famon, kiun mi ařdis.
7 FeliŠaj estas viaj homoj, kaj feliŠaj estas viaj servantoj, kiuj Šiam staras antař vi kaj ařdas vian sa°econ.
8 Benata estu la Eternulo, via Dio, kiu favoras vin kaj sidigis vin sur via trono kiel re°on antař la Eternulo, via Dio. Pro amo de via Dio al la Izraelidoj, por fortikigi ilin por Šiam, Li faris vin re°o super ili, por ke vi zorgu pri ju°o kaj justeco.
9 Kaj ■i donacis al la re°o cent dudek kikarojn da oro kaj tre multe da aroma╝oj kaj multekostajn ■tonojn; neniam estis aroma╝oj similaj al tiuj, kiujn la re°ino de Ůeba donacis al la re°o Salomono.
10 Kaj la servantoj de Žiram kaj la servantoj de Salomono, kiuj venigis oron el Ofir, venigis ankař santalan lignon kaj multekostajn ■tonojn.
11 Kaj el la santala ligno la re°o faris ■tuparojn por la domo de la Eternulo kaj por la re°a domo, ankař harpojn kaj psalterojn por la kantistoj; neniam antaře oni vidis ion similan en la Juda lando.
12 Kaj la re°o Salomono donis al la re°ino de Ůeba Šion, kion ■i deziris kaj kion ■i petis, krom tio, kion ■i alportis al la re°o. Kaj ■i foriris returne en sian landon, ■i kaj ■iaj servantoj.


13 La pezo de la oro, kiu estis alportita al Salomono dum unu jaro, estis sescent sesdek ses kikaroj da oro;
14 krom tio la disportistoj kaj komercistoj alportadis, kaj ankař Šiuj re°oj de Arabujo kaj la regionestroj alportadis al Salomono oron kaj ar°enton.
15 Kaj la re°o Salomono faris ducent grandajn ■ildojn el for°ita oro (sescent sikloj da for°ita oro estis uzitaj por Šiu ■ildo),
16 kaj tricent malgrandajn ■ildojn el for°ita oro (tricent sikloj da oro estis uzitaj por Šiu el tiuj ■ildoj), kaj la re°o metis ilin en la arbardomon de Lebanon.
17 Kaj la re°o faris grandan tronon el eburo kaj tegis °in per pura oro.
18 Kaj ses ■tupojn havis la trono, kaj oran piedbenketon, alfortikigitajn al la trono, kaj brakapogojn ambařflanke de la sidloko, kaj du leonojn, starantajn apud la brakapogoj.
19 Kaj ankorař dek du leonoj tie staris sur la ses ■tupoj ambařflanke; io simila ne ekzistis en iu regno.
20 Kaj Šiuj trinkvazoj de la re°o Salomono estis el oro, kaj Šiuj vazoj de la Lebanona arbardomo estis el pura oro; ar°ento en la tempo de Salomono estis rigardata kiel senvalora.
21 Ăar la re°o havis ■ipojn, kiuj iradis en Tar■i■on kun la servantoj de Žiram; unu fojon en tri jaroj venadis la ■ipoj el Tar■i■, alportante oron, ar°enton, eburon, simiojn, kaj pavojn.
22 Tiel la re°o Salomono superis Šiujn re°ojn de la tero per riŠeco kaj sa°eco.
23 Kaj Šiuj re°oj de la tero penis vidi Salomonon, por ařdi lian sa°econ, kiun Dio enmetis en lian koron.
24 Kaj ili alportadis Šiu sian donacon: vazojn ar°entajn, vazojn orajn, vestojn, batalilojn, aroma╝ojn, Ševalojn, kaj mulojn, Šiujare.
25 Kaj Salomono havis kvar mil Ševalstalojn, Šarojn, kaj dek du mil rajdistojn; kaj li lokis ilin en la urboj de Šaroj kaj Še la re°o en Jerusalem.
26 Li regis super Šiuj re°oj, de la Rivero °is la lando Fili■ta kaj °is la limo de Egiptujo.
27 Kaj la re°o atingis tion, ke la ar°ento en Jerusalem estis kiel ■tonoj, kaj la cedroj estis en tiel granda kvanto, kiel sikomoroj sur malaltaj lokoj.
28 Ăevalojn oni venigadis al Salomono el Egiptujo kaj el Šiuj landoj.


29 La tuta cetera historio de Salomono, la unua kaj la lasta, estas priskribita en la kroniko de la profeto Natan, en la profeta╝oj de AÂija, la Ůiloano, kaj en la vizioj de Jedo, la viziisto, pri Jerobeam, filo de Nebat.
30 Kaj Salomono re°is en Jerusalem super la tuta Izrael kvardek jarojn.
31 Kaj Salomono ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en la urbo de lia patro David. Kaj anstatař li ekre°is ReÂabeam, lia filo.

Ăapitro 10


1 ReÂabeam iris en ŮeÂemon, Šar en ŮeÂemon venis Šiuj Izraelidoj, por fari lin re°o.
2 Kiam tion ařdis Jerobeam, filo de Nebat (Šar li estis en Egiptujo, kien li forkuris de la re°o Salomono), Jerobeam revenis el Egiptujo.
3 Kaj oni sendis, kaj vokis lin. Tiam venis Jerobeam kaj la tuta Izrael, kaj ili ekparolis al ReÂabeam, dirante:
4 Via patro tro pezigis nian jugon; nun deprenu iom de la malfacilaj laboroj de via patro, kaj de lia peza jugo, kiun li metis sur nin, kaj tiam ni servados al vi.
5 Kaj li diris al ili: Post tri tagoj revenu al mi. Kaj la popolo disiris.
6 Kaj la re°o ReÂabeam konsili°is kun la maljunuloj, kiuj staradis antař lia patro Salomono dum lia vivo, kaj li diris: Kiel vi konsilas respondi al Ši tiu popolo?
7 Kaj ili diris al li jene: Se vi estos bona al Ši tiu popolo kaj montros al ili favoron kaj parolos al ili bonajn vortojn, ili estos al vi servantoj por Šiam.
8 Sed li ne atentis la konsilon de la maljunuloj, kiun ili donis al li; kaj li konsili°is kun la junuloj, kiuj elkreskis kune kun li kaj staris antař li.
9 Kaj li diris al ili: Kion vi konsilas, ke ni respondu al Ši tiu popolo, kiu diris al mi jene: Faru malpli peza la jugon, kiun via patro metis sur nin?
10 Kaj la junuloj, kiuj elkreskis kune kun li, parolis al li, dirante: Tiele diru al la popolo, kiu diris al vi: Via patro faris nian jugon tro peza, kaj vi faru °in malpli peza --tiele diru al ili: Mia malgranda fingro estas pli dika, ol la lumboj de mia patro;
11 tial se mia patro ■ar°is vin per peza jugo, mi ankorař pli pezigos vian jugon; mia patro vin punadis per vipoj, sed mi vin punados per skorpioj.
12 Kaj Jerobeam kaj la tuta popolo venis al ReÂabeam en la tria tago, kiel la re°o ordonis, dirante: Revenu al mi en la tria tago.
13 Kaj la re°o respondis al ili malafable; kaj la re°o ReÂabeam ne atentis la konsilon de la maljunuloj;
14 kaj li parolis al ili lař la konsilo de la junuloj, dirante: Mia patro pezigis vian jugon, sed mi °in ankorař pli pezigos; mia patro vin punadis per vipoj, sed mi vin punados per skorpioj.
15 Kaj la re°o ne ařskultis la popolon; Šar estis tiel destinite de Dio, por ke la Eternulo plenumu Sian vorton, kiun Li diris per AÂija, la Ůiloano, al Jerobeam, filo de Nebat.
16 Kiam Šiuj Izraelidoj vidis, ke la re°o ilin ne obeas, tiam la popolo respondis al la re°o, dirante: Kian parton ni havas en David? ni ne havas hereda╝on en la filo de Ji■aj; iru, ho Izraelidoj, Šiu al sia tendo! nun zorgu mem pri via domo, ho David! Kaj Šiuj Izraelidoj disiris al siaj tendoj.
17 Sed super la Izraelidoj, kiuj lo°is en la urboj de Judujo, regis ReÂabeam.
18 Kaj la re°o ReÂabeam sendis Hadoramon, la estron super la impostoj; sed la Izraelidoj ╝etis sur lin ■tonojn, kaj li mortis. Kaj la re°o ReÂabeam rapide sidi°is en Šaro, por forkuri en Jerusalemon.
19 Tiamaniere Izrael defalis de la domo de David °is la nuna tago.

Ăapitro 11


1 Kiam ReÂabeam venis en Jerusalemon, li kolektis el la domo de Jehuda kaj de Benjamen cent okdek mil elektitajn militistojn, por militi kontrař Izrael, por revenigi la regnon al ReÂabeam.
2 Sed aperis vorto de la Eternulo al Ůemaja, homo de Dio, dirante:
3 Diru al ReÂabeam, filo de Salomono, re°o de Judujo, kaj al Šiuj Izraelidoj en la lando de Jehuda kaj de Benjamen jene:
4 Tiele diras la Eternulo: Ne iru kaj ne militu kontrař viaj fratoj; reiru Šiu al sia domo, Šar de Mi estas farita Ši tiu afero. Kaj ili obeis la vortojn de la Eternulo, kaj rifuzis iri kontrař Jerobeamon.
5 ReÂabeam lo°is en Jerusalem, kaj li konstruis fortika╝ojn en la urboj de Judujo.
6 Li prikonstruis Bet-LeÂemon, Etamon, Tekoan,
7 Bet-Curon, SoÂon, Adulamon,
8 Gaton, Mare■an, Zifon,
9 Adoraimon, LaÂi■on, Azekan,
10 Corean, Ajalonon, kaj Žebronon, kiuj estis urboj fortikigitaj en la lando de Jehuda kaj de Benjamen.
11 Li fortigis tiujn fortika╝ojn kaj starigis tie estrojn, aran°is provizejojn de man°a╝oj, oleo, kaj vino.
12 Kaj en Šiu urbo li kolektis ■ildojn kaj lancojn, kaj tre fortigis ilin. Kaj Jehuda kaj Benjamen restis liaj.
13 La pastroj kaj Levidoj, kiuj estis en la tuta lando de Izrael, kolekti°is al li el Šiuj siaj regionoj;
14 la Levidoj forlasis siajn antařurbojn kaj sian poseda╝on kaj iris en Judujon kaj Jerusalemon, Šar Jerobeam kaj liaj filoj forpu■is ilin de la pastrado al la Eternulo.
15 Li starigis Še si pastrojn por la alta╝oj, por la kaproj kaj bovidoj, kiujn li faris.
16 Post ili el Šiuj triboj de Izrael tiuj homoj, kiuj havis la inklinon turnadi sin al la Eternulo, Dio de Izrael, venadis en Jerusalemon, por fari oferojn al la Eternulo, Dio de iliaj patroj.
17 Kaj ili fortigadis la regnon de Judujo, kaj subtenadis ReÂabeamon, filon de Salomono, dum tri jaroj; Šar ili iradis lař la vojo de David kaj Salomono dum tri jaroj.
18 ReÂabeam prenis al si kiel edzinon MaÂalaton, filinon de Jerimot, filo de David, kaj de AbiÂail, filino de Eliab, filo de Ji■aj.
19 Ůi naskis al li filojn: Jeu■, Ůemarja, kaj Zaham.
20 Post ■i li prenis MaaÂan, filinon de Ab■alom; kaj ■i naskis al li Abijan, Atajon, Zizan, kaj Ůelomiton.
21 ReÂabeam amis MaaÂan, filinon de Ab■alom, pli ol Šiujn siajn edzinojn kaj kromvirinojn; Šar li havis dek ok edzinojn kaj sesdek kromvirinojn, kaj li naskigis dudek ok filojn kaj sesdek filinojn.
22 ReÂabeam starigis Abijan, filon de MaaÂa, kiel Šefon, kiel princon inter liaj fratoj, intencante fari lin re°o.
23 Li agadis prudente; li dissendis Šiujn siajn filojn en Šiujn regionojn de Jehuda kaj de Benjamen, en Šiujn fortikigitajn urbojn; li donis al ili grandajn vivrimedojn kaj prenis por ili multe da edzinoj.

Ăapitro 12


1 Kiam fortiki°is la regno de ReÂabeam kaj li fari°is forta, li forlasis la instruon de la Eternulo, kaj kun li la tuta Izrael.
2 En la kvina jaro de la re°o ReÂabeam iris Ůi■ak, re°o de Egiptujo, kontrař Jerusalemon (Šar ili pekis kontrař la Eternulo)
3 kun mil ducent Šaroj kaj sesdek mil rajdistoj; sennombra estis la popolo, kiu venis kun li el Egiptujo: la Luboj, Sukioj, kaj Etiopoj.
4 Kaj li venkoprenis la fortikigitajn urbojn de Judujo kaj aliris °is Jerusalem.
5 Tiam la profeto Ůemaja venis al ReÂabeam, kaj al la estroj de Judujo, kiuj kolekti°is en Jerusalem pro Ůi■ak, kaj li diris al ili: Tiele diras la Eternulo: Vi forlasis Min, tial ankař Mi forlasas vin en la manojn de Ůi■ak.
6 Tiam humili°is la estroj de Izrael kaj la re°o, kaj diris: Justa estas la Eternulo.
7 Kiam la Eternulo vidis, ke ili humili°is, tiam aperis vorto de la Eternulo al Ůemaja, dirante: Ili humili°is, tial Mi ne ekstermos ilin; Mi donos al ili iom da savo, kaj Mia kolero ne elver■i°os sur Jerusalemon per Ůi■ak;
8 tamen ili estos liaj subuloj, por ke ili eksciu, kio estas servado al Mi kaj servado al teraj regnoj.
9 Kaj Ůi■ak, re°o de Egiptujo, iris kontrař Jerusalemon, kaj li forprenis la trezorojn de la domo de la Eternulo kaj la trezorojn de la re°a domo, Šion li prenis; li prenis ankař la orajn ■ildojn, kiujn faris Salomono.
10 Kaj la re°o ReÂabeam faris anstatař ili ■ildojn kuprajn, kaj transdonis ilin en la manojn de la estroj de korpogardistoj, kiuj gardadis la enirejon de la re°a domo.
11 Kaj Šiufoje, kiam la re°o iris en la domon de la Eternulo, venis la korpogardistoj, portis ilin, kaj poste returne portis ilin en la Šambron de la korpogardistoj.
12 Kiam li humili°is, tiam deturni°is de li la kolero de la Eternulo, kaj ne Šio pereis; Šar en Judujo estis ankorař io bona.
13 La re°o ReÂabeam fortiki°is en Jerusalem, kaj li re°is. La a°on de kvardek unu jaroj havis ReÂabeam, kiam li fari°is re°o; kaj dek sep jarojn li re°is en Jerusalem, la urbo, kiun elektis la Eternulo inter Šiuj triboj de Izrael, por estigi tie Sian nomon. La nomo de lia patrino estis Naama, la Amonidino.
14 Li agis malbone, Šar li ne alkutimigis sian koron al serŠado de la Eternulo.
15 La historio de ReÂabeam, la unua kaj la lasta, estas priskribita en la kronikoj de la profeto Ůemaja kaj de la viziisto Ido, Še la genealogio. Kaj inter ReÂabeam kaj Jerobeam estis militoj dum ilia tuta vivo.
16 Kaj ReÂabeam ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en la urbo de David. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Abija.

Ăapitro 13


1 En la dek-oka jaro de la re°o Jerobeam ekre°is Abija super Judujo.
2 Tri jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis MiÂaja, filino de Uriel, el Gibea. Milito estis inter Abija kaj Jerobeam.
3 Abija eliris en la militon kun anaro da bonaj militistoj, konsistanta el kvarcent mil viroj elektitaj; Jerobeam eliris en la militon kontrař li kun okcent mil viroj elektitaj, bonaj militistoj.
4 Abija stari°is supre sur la monto Cemaraim, kiu estas en la montaro de Efraim, kaj diris: Ařskultu min, ho Jerobeam kaj la tuta Izrael!
5 Vi devas ja scii, ke la Eternulo, Dio de Izrael, donis la re°adon super Izrael por Šiam al David, al li kaj al liaj filoj, per interligo de salo.
6 Sed levi°is Jerobeam, filo de Nebat, servanto de Salomono, filo de David, kaj ribelis kontrař sia sinjoro.
7 Kaj kolekti°is Širkař li homoj vantaj, homoj malvirtaj, kaj superfortis ReÂabeamon, filon de Salomono; ReÂabeam estis juna kaj molkora kaj ne povis rezisti al ili.
8 Kaj nun vi pensas, ke vi havos forton kontrař la regno de la Eternulo en la mano de la filoj de David, Šar vi prezentas grandan amason, kaj vi havas orajn bovidojn, kiujn Jerobeam faris dioj por vi.
9 Vi elpu■is ja la pastrojn de la Eternulo, la Aaronidojn kaj Levidojn, kaj vi faris al vi pastrojn kiel la popoloj de la aliaj landoj; Šiu, kiu venas por sia konsekrado kun bovo kaj kun sep ■afoj, fari°as pastro por la nedioj.
10 Sed kun ni estas la Eternulo, nia Dio; ni ne forlasis Lin; kaj al la Eternulo servas pastroj Aaronidoj kaj Levidoj lař ilia ofico,
11 kaj ili bruligas al la Eternulo bruloferojn Šiumatene kaj Šiuvespere, kaj incensan aroma╝on, kaj ili aran°as panon sur pura tablo, kaj la oran kandelabron kun °iaj lucernoj, ke ili brulu Šiuvespere; Šar ni plenumas la preskribon de la Eternulo, nia Dio, kaj vi forlasis Lin.
12 Vidu, kun ni, kiel nia Šefo, estas Dio, kaj ankař Liaj pastroj kaj lařtesonaj trumpetoj, por trumpetegi kontrař vi. Ho Izraelidoj, ne militu kontrař la Eternulo, Dio de viaj patroj, Šar vi ne havos sukceson.
13 Dume Jerobeam Širkařirigis embuskon, kiu aperis malantař ili; tiamaniere estis militistoj antař la Judoj kaj embusko malantař ili.
14 La Judoj sin returnis, kaj ekvidis, ke ili havas batalon antaře kaj malantaře. Tiam ili ekkriis al la Eternulo, kaj la pastroj ektrumpetis per la trumpetoj.
15 Kaj la Judoj lařte ekbruis; kaj kiam la Judoj ekbruis, Dio frapis Jerobeamon kaj Šiujn Izraelidojn antař Abija kaj la Judoj.
16 Kaj la Izraelidoj ekkuris antař la Judoj, kaj Dio transdonis ilin en la manojn de Ši tiuj.
17 Kaj Abija kaj lia popolo faris inter ili grandan baton; kaj falis mortigitoj el Izrael kvincent mil viroj elektitaj.
18 Tiam humili°is la Izraelidoj, kaj forti°is la Judoj, Šar ili apogis sin sur la Eternulo, Dio de iliaj patroj.
19 Kaj Abija persekutis Jerobeamon, kaj prenis de li urbojn: Bet- Elon kun °iaj filinurboj, Je■anan kun °iaj filinurboj, kaj Efrainon kun °iaj filinurboj.
20 Kaj Jerobeam ne plu reforti°is en la tempo de Abija. Kaj la Eternulo frapis lin, kaj li mortis.
21 Sed Abija forti°is. Kaj li prenis al si dek kvar edzinojn, kaj li naskigis dudek du filojn kaj dek ses filinojn.
22 La cetera historio de Abija, liaj agoj, kaj liaj vortoj estas priskribitaj en la komentario de la profeto Ido.

Ăapitro 14


1 Kaj Abija ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en la urbo de David. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Asa. En lia tempo la lando estis trankvila dum dek jaroj.
2 Asa agadis bone kaj juste antař la Eternulo, sia Dio.
3 Li forigis la altarojn de fremdaj dioj kaj la alta╝ojn, li disbatis la statuojn, kaj dehakis la sanktajn stangojn.
4 Kaj li ordonis al la Judoj turni sin al la Eternulo, Dio de iliaj patroj, por plenumi la instruon kaj la ordonojn.
5 Li forigis el Šiuj urboj de Judujo la alta╝ojn kaj la kolonojn de la suno. Kaj la regno estis trankvila sub li.
6 Li konstruis urbojn fortikigitajn en Judujo; la lando estis trankvila, kaj li ne havis militon en tiuj jaroj, Šar la Eternulo donis al li ripozon.
7 Kaj li diris al la Judoj: Ni prikonstruu Ši tiujn urbojn, ni Širkařigu ilin per muregoj kaj turoj, pordoj, kaj rigliloj. La lando estas ankorař nia, Šar ni turnis nin al la Eternulo, nia Dio; ni turnis nin, kaj Li donis al ni trankvilecon Širkaře. Kaj ili konstruis, kaj la afero iris sukcese.
8 Kaj Asa havis militistaron: da viroj armitaj per ■ildo kaj lanco el la Jehudaidoj tricent mil, kaj el la Benjamenidoj da viroj portantaj man■ildon kaj pafantaj per pafarko estis ducent okdek mil; Šiuj ili estis bravaj militistoj.
9 Eliris kontrař ilin ZeraÂ, la Etiopo, kun militistaro de unu miliono kaj kun tricent Šaroj, kaj li venis °is Mare■a.
10 Kaj eliris Asa renkonte al li, kaj ili aran°i°is al batalo en la valo Cefata, apud Mare■a.
11 Kaj Asa ekvokis al la Eternulo, sia Dio, kaj diris: Ho Eternulo, por Vi ne estas diferenco helpi al grandnombrulo ař al senfortulo; helpu do al ni, ho Eternulo, nia Dio, Šar sur Vi ni nin apogas kaj en Via nomo ni venis kontrař Ši tiun grandan anaron. Ho Eternulo, Vi estas nia Dio; kontrař Vi neniu homo montri°u forta.
12 Kaj la Eternulo frapis la Etiopojn antař Asa kaj antař la Judoj, kaj la Etiopoj forkuris.
13 Kaj Asa, kaj la popolo, kiu estis kun li, persekutis ilin °is Gerar; kaj la Etiopoj falis tiel, ke neniu el ili restis vivanta; Šar ili estis frakasitaj antař la Eternulo kaj antař Lia militistaro. Kaj ili forportis tre multe da militakira╝o.
14 Kaj ili venkobatis Šiujn urbojn Širkaře de Gerar, Šar sur ilin falis teruro de la Eternulo; kaj ili prirabis Šiujn urbojn, Šar en ili trovi°is multe da rabebla╝o.
15 Ankař ili disbatis la tendojn de la brutoj, kaptis multe da ■afoj kaj da kameloj, kaj revenis en Jerusalemon.

Ăapitro 15


1 Sur Azarjan, filon de Oded, venis la spirito de Dio.
2 Kaj li eliris antař Asan, kaj diris al li: Ařskultu min, ho Asa kaj Šiuj Jehudaidoj kaj Benjamenidoj: la Eternulo estas kun vi, kiam vi estas kun Li; kaj se vi Lin serŠos, vi Lin trovos, sed se vi Lin forlasos, Li forlasos vin.
3 Dum longa tempo Izrael estos sen la vera Dio, sen instruanta pastro, kaj sen instruo;
4 sed en sia mizero ili returnos sin al la Eternulo, Dio de Izrael; kaj ili serŠos Lin, kaj Li trovigos Sin al ili.
5 En tiu tempo ne havos pacon la eliranto nek la eniranto, Šar grandaj tumultoj estos Še Šiuj lo°antoj de la landoj.
6 Nacio disbatos nacion kaj urbo urbon, Šar Dio konfuzos ilin per diversaj malfeliŠoj.
7 Sed vi estu kura°aj, kaj ne faligu viajn manojn; Šar ekzistas rekompenco pro viaj faroj.
8 Kiam Asa ařdis tiujn vortojn kaj la profeta╝on de la profeto Oded, li kura°i°is, kaj el╝etis la abomeninda╝ojn el la tuta lando de Jehuda kaj de Benjamen, kaj el la urboj, kiujn li venkoprenis sur la monto de Efraim; kaj li renovigis la altaron de la Eternulo, starantan antař la portiko de la Eternulo.
9 Kaj li kunvenigis Šiujn Jehudaidojn kaj Benjamenidojn, kaj la kun ili lo°antajn enmigrintojn el la tribo de Efraim, de Manase, kaj de Simeon; Šar ili en granda nombro transiris al li de Izrael, kiam ili vidis, ke la Eternulo, lia Dio, estas kun li.
10 Kaj ili kunvenis en Jerusalemon en la tria monato de la dek-kvina jaro de la re°ado de Asa.
11 Kaj ili alportis en tiu tago oferojn al la Eternulo el la militakira╝o, kiun ili venigis: sepcent bovojn kaj sep mil ■afojn.
12 Kaj ili faris interligon, ke ili strebados al la Eternulo, Dio de iliaj patroj, per sia tuta koro kaj per sia tuta animo,
13 kaj ke Šiu, kiu ne turnos sin al la Eternulo, Dio de Izrael, devas morti, Šu tio estas malgranda, Šu granda, Šu viro, Šu virino.
14 Kaj ili ╝uris al la Eternulo per lařta voŠo, per °ojkriado, per trumpetoj kaj kornoj.
15 Kaj Šiuj Judoj °ojis pri la ╝uro, Šar ili ╝uris el sia tuta koro, ili serŠis Lin kun plena fervoro, kaj Li trovigis Sin al ili. Kaj la Eternulo donis al ili trankvilecon Širkaře.
16 Kaj eŠ MaaÂan, la patrinon, la re°o Asa senigis je ■ia titolo de re°ino, pro tio, ke ■i faris idolon por A■tar. Kaj Asa dishakis ■ian idolon, dispecigis °in kaj forbruligis Še la torento Kidron.
17 Tamen la alta╝oj ne estis forigitaj Še Izrael; sed la koro de Asa estis perfekta dum lia tuta vivo.
18 Li enportis en la domon de Dio la konsekrita╝ojn de sia patro, kaj siajn proprajn konsekrita╝ojn, ar°enton kaj oron kaj vazojn.
19 Kaj ne estis milito °is la tridek-kvina jaro de la re°ado de Asa.

Ăapitro 16


1 En la tridek-sesa jaro de la re°ado de Asa iris Baa■a, re°o de Izrael, kontrař Judujon, kaj li konstruis Raman, por bari la eliradon kaj eniradon al Asa, re°o de Judujo.
2 Tiam Asa elprenis ar°enton kaj oron el la trezorejoj de la domo de la Eternulo kaj de la re°a domo, kaj sendis al Ben-Hadad, re°o de Sirio, kiu lo°is en Damasko, kaj dirigis al li:
3 Estas interligo inter mi kaj vi, kiel inter mia patro kaj via patro; jen mi sendas al vi ar°enton kaj oron: neniigu vian interligon kun Baa■a, re°o de Izrael, por ke li foriru de mi.
4 Kaj Ben-Hadad obeis la re°on Asa, kaj sendis siajn militestrojn kontrař la urbojn de Izrael, kaj ili venkobatis Ijonon kaj Danon kaj Abel-Maimon, kaj Šiujn provizejojn en la urboj de Naftali.
5 Kiam Baa■a tion ařdis, li Šesis konstrui Raman kaj haltigis sian laboradon.
6 Tiam la re°o Asa prenis Šiujn Judojn; kaj ili forportis la ■tonojn de Rama kaj °ian lignon, el kiuj Baa■a faris la konstruadon; kaj li konstruis el tio Geban kaj Micpan.
7 En tiu tempo venis la antařvidisto Žanani al Asa, re°o de Judujo, kaj diris al li: Ăar vi apogis vin sur la re°o de Sirio, kaj ne apogis vin sur la Eternulo, via Dio, tial savi°is el via mano la militistaro de la re°o de Sirio.
8 Ău la Etiopoj kaj Luboj ne estis kun granda forto, kun Šaroj kaj rajdistoj en tre granda nombro? tamen, Šar vi apogis vin sur la Eternulo, Li transdonis ilin en vian manon;
9 Šar la okuloj de la Eternulo Širkařrigardas la tutan teron, por subteni tiujn, kies koro estas plene aldonita al Li. Malsa°e vi agis per Ši tio; pro tio de nun vi havos militojn.
10 Asa ekkoleris kontrař la antařvidisto kaj metis lin en malliberejon, Šar li indignis kontrař li pro tio; ankař kelkajn el la popolo Asa premis en tiu tempo.
11 La historio de Asa, la unua kaj la lasta, estas priskribita en la libro de la re°oj de Judujo kaj Izrael.
12 En la tridek-nařa jaro de sia re°ado Asa malsani°is je siaj piedoj; tre forta fari°is lia malsano; sed eŠ en sia malsano li turnis sin ne al la Eternulo, sed al kuracistoj.
13 Kaj Asa ekdormis kun siaj patroj, kaj mortis en la kvardek-unua jaro de sia re°ado.
14 Kaj oni enterigis lin en lia tombo, kiun li pretigis al si en la urbo de David; kaj oni ku■igis lin sur lito plenigita de aroma╝oj kaj diversaj lerte preparitaj ■mira╝oj, kaj oni faris por li tre grandan brulon.

Ăapitro 17


1 Anstatař li ekre°is lia filo Jeho■afat. Kaj li fari°is potenca kontrař Izrael.
2 Li starigis militistaron en Šiuj fortikigitaj urboj de Judujo, kaj starigis garnizonojn en la lando de Jehuda, kaj en la urboj de Efraim, kiujn venkoprenis lia patro Asa.
3 Kaj la Eternulo estis kun Jeho■afat, Šar li iradis lař la antařaj vojoj de sia patro David kaj ne turnis sin al la Baaloj,
4 sed nur la Dion de sia patro li serŠis kaj Liajn ordonojn li sekvis, ne simile al la agado de Izrael.
5 Kaj la Eternulo fortikigis la regnon en lia mano, kaj Šiuj Judoj donacis donacojn al Jeho■afat, kaj li havis multe da riŠeco kaj da honoro.
6 Lia koro alti°is sur la vojoj de la Eternulo; li ankař forigis la alta╝ojn kaj la sanktajn stangojn el Judujo.
7 En la tria jaro de lia re°ado li sendis siajn eminentulojn Ben-Žail, Obadja, ZeÂarja, Netanel, kaj MiÂaja, ke ili instruu en la urboj de Judujo;
8 kaj kun ili la Levidojn Ůemaja, Netanja, Zebadja, Asahel, Ůemiramot, Jehonatan, Adonija, Tobija, kaj Tob-Adonija, la Levidojn, kaj kun ili la pastrojn Eli■ama kaj Jehoram.
9 Kaj ili instruis en Judujo, havante kun si libron de instruo de la Eternulo; ili trairis Šiujn urbojn de Judujo kaj instruis la popolon.
10 Kaj timo antař la Eternulo estis en Šiuj regnoj de la landoj, kiuj estis Širkař Judujo, kaj ili ne militis kontrař Jeho■afat.
11 De la Fili■toj oni alportadis al Jeho■afat donacojn, kaj ar°enton kiel tributon; ankař la Araboj venigadis al li malgrandajn brutojn: sep mil sepcent ■afojn kaj sep mil sepcent kaprojn.
12 Jeho■afat fari°adis Šiam pli granda kaj atingis grandan altecon. Kaj li konstruis en Judujo kastelojn kaj grenurbojn.
13 Kaj multe da laboroj li havis en la urboj de Judujo, kaj bravajn militistojn en Jerusalem.
14 Jen estas ilia ordo lař iliaj patrodomoj: Še la Jehudaidoj estis milestroj: la estro Adna, kaj kun li estis tricent mil bravaj militistoj;
15 apud li estis la estro JehoÂanan, kaj kun li ducent okdek mil;
16 apud li estis Amasja, filo de ZiÂri, kiu konsekris sin al la Eternulo, kaj kun li estis ducent mil bravaj militistoj.
17 Ăe la Benjamenidoj estis: brava militisto Eljada, kaj kun li ducent mil viroj armitaj per pafarko kaj ■ildo;
18 apud li estis Jehozabad, kaj kun li cent okdek mil viroj armitaj por la militistaro.
19 Tiuj servis al la re°o, krom tiuj, kiujn la re°o starigis en la fortikigitaj urboj de la tuta Judujo.

Ăapitro 18


1 Jeho■afat havis multe da riŠeco kaj honoro; kaj li boparenci°is kun AÂab.
2 Post kelke da jaroj li veturis al AÂab en Samarion. Kaj AÂab buŠis multe da ■afoj kaj bovoj por li, kaj por la popolo, kiu estis kun li, kaj konvinkis lin iri kontrař Ramoton en Gilead.
3 Kaj AÂab, re°o de Izrael, diris al Jeho■afat, re°o de Judujo: Ău vi iros kun mi kontrař Ramoton en Gilead? Kaj Ši tiu respondis al li: Mi estas kiel vi, kaj mia popolo estas kiel via popolo; ni iros kun vi en la militon.
4 Kaj Jeho■afat diris al la re°o de Izrael: Demandu hodiař la vorton de la Eternulo.
5 Tiam la re°o de Izrael kunvenigis la profetojn, kvarcent homojn, kaj diris al ili: Ău ni iru milite kontrař Ramoton en Gilead, ař mi tion ne faru? Kaj ili respondis: Iru, kaj Dio °in transdonos en la manon de la re°o.
6 Sed Jeho■afat diris: Ău ne trovi°as Ši tie ankorař iu profeto de la Eternulo, kiun ni povus demandi?
7 Kaj la re°o de Izrael diris al Jeho■afat: Ekzistas ankorař unu homo, per kiu ni povas demandi la Eternulon, sed mi lin malamas, Šar neniam li profetas pri mi ion bonan, sed dum sia tuta vivo nur malbonon; tio estas MiÂaja, filo de Jimla. Sed Jeho■afat diris: La re°o ne parolu tiel.
8 Tiam la re°o de Izrael alvokis unu korteganon, kaj diris: Venigu rapide MiÂajan, filon de Jimla.
9 La re°o de Izrael, kaj Jeho■afat, re°o de Judujo, sidis Šiu sur sia se°o, vestitaj per siaj vestoj; ili sidis sur placo antař la pordego de Samario, kaj Šiuj profetoj profetadis antař ili.
10 Kaj Cidkija, filo de Kenaana, faris al si ferajn kornojn, kaj diris: Tiele diras la Eternulo: Per Ši tio vi kornobatos la Sirianojn, °is vi ilin tute ekstermos.
11 Kaj Šiuj profetoj profetis tiel same, dirante: Iru kontrař Ramoton en Gilead kaj sukcesu, Šar la Eternulo °in transdonos en la manon de la re°o.
12 La sendito, kiu iris por voki MiÂajan, diris al li: Jen la vortoj de la profetoj unuanime antařdiras bonon al la re°o; estu do via vorto simila al la vorto de Šiu el ili, kaj antařdiru bonon.
13 Sed MiÂaja diris: Kiel vivas la Eternulo: kion mia Dio diros al mi, tion mi diros.
14 Kaj kiam li venis al la re°o, la re°o diris al li: MiÂaja! Šu ni iru milite kontrař Ramoton en Gilead, ař ni tion ne faru? Kaj tiu diris: Iru kaj sukcesu, kaj ili estos transdonitaj en vian manon.
15 Tiam la re°o diris al li: Multfoje mi vin ╝urligas, ke vi parolu al mi nur la veron en la nomo de la Eternulo.
16 Kaj tiu diris: Mi vidis Šiujn Izraelidojn dis╝etitaj sur la montoj, kiel ■afoj, kiuj ne havas pa■tanton; kaj la Eternulo diris: Ili ne havas estrojn, ili reiru pace Šiu al sia domo.
17 Kaj la re°o de Izrael diris al Jeho■afat: Ău mi ne diris al vi, ke li profetos pri mi ne bonon, sed nur malbonon?
18 Sed MiÂaja diris: Tial ařskultu la vorton de la Eternulo: mi vidis la Eternulon, sidantan sur Sia trono, kaj la tuta armeo de la Šielo staris dekstre kaj maldekstre de Li.
19 Kaj la Eternulo diris: Kiu allogos AÂabon, re°on de Izrael, ke li iru kaj falu en Ramot en Gilead? Kaj unu parolis tiel, alia parolis alie.
20 Tiam eliris spirito kaj stari°is antař la Eternulo, kaj diris: Mi lin allogos. Kaj la Eternulo diris al li: Per kio?
21 Kaj tiu respondis: Mi eliros kaj faros min spirito mensoga en la bu■o de Šiuj liaj profetoj. Kaj Li diris: Vi allogos kaj havos sukceson; eliru kaj agu tiel.
22 Kaj nun jen la Eternulo metis mensogan spiriton en la bu■on de tiuj viaj profetoj, kaj la Eternulo decidis por vi malbonon.
23 Tiam aliris Cidkija, filo de Kenaana, kaj frapis MiÂajan sur la vango, kaj diris: Per kiu vojo la spirito de la Eternulo transiris de mi, por paroli per vi?
24 MiÂaja respondis: Jen vi tion vidos en tiu tago, kiam vi eniros en internan Šambron, por vin ka■i.
25 Tiam la re°o de Izrael diris: Prenu MiÂajan, kaj konduku lin al la urbestro Amon kaj al la re°ido Joa■,
26 kaj diru: Tiele diras la re°o: Metu Ši tiun en malliberejon, kaj nutru lin per mizera pano kaj mizera akvo, °is mi revenos en paco.
27 Sed MiÂaja diris: Se vi revenos en paco, en tiu okazo ne parolis per mi la Eternulo. Kaj li diris: Ařskultu, Šiuj popoloj.


28 Kaj la re°o de Izrael, kaj Jeho■afat, re°o de Judujo, iris al Ramot en Gilead.
29 Kaj la re°o de Izrael diris al Jeho■afat: Mi alivestos min kaj iros en la batalon, sed vi surmetu viajn vestojn. Kaj la re°o de Izrael alivestis sin, kaj ili iris en la batalon.
30 Kaj la re°o de Sirio ordonis al siaj Šarestroj jene: Batalu ne kontrař iu malgranda ař granda, sed sole nur kontrař la re°o de Izrael.
31 Kiam la Šarestroj ekvidis Jeho■afaton, ili pensis, ke tio estas la re°o de Izrael, kaj ili Širkařis lin, por batali kontrař li; sed Jeho■afat ekkriis, kaj la Eternulo helpis al li, kaj Dio forigis ilin de li.
32 Kiam la Šarestroj vidis, ke tio ne estas la re°o de Izrael, ili forturnis sin de li.
33 Kaj unu viro sen ia celo streŠis la pafarkon, kaj vundis la re°on de Izrael inter la artikoj de la kiraso. Kaj Ši tiu diris al sia veturiganto: Turnu vian manon kaj elveturigu min el la militistaro, Šar mi estas vundita.
34 Sed la batalo pliforti°is en tiu tago; kaj la re°o de Izrael staris sur la Šaro kontrař la Sirianoj °is la vespero, kaj li mortis en la momento de la mallevi°o de la suno.

Ăapitro 19


1 Jeho■afat, re°o de Judujo, revenis bonstate en sian hejmon, en Jerusalemon.
2 Kaj eliris renkonte al li Jehu, filo de Žanani, la viziisto, kaj diris al la re°o Jeho■afat: Ău oni devas helpi al malvirtulo? vi amas la malamikojn de la Eternulo, kaj pro tio estas sur vi la kolero de la Eternulo.
3 Tamen bona╝oj estas trovitaj en vi, Šar vi ekstermis la sanktajn stangojn el la lando kaj direktis vian koron al la serŠado de Dio.


4 Kaj Jeho■afat lo°is en Jerusalem. Kaj denove li iris al la popolo, de Beer-Ůeba °is la monto de Efraim, kaj revenigis ilin al la Eternulo, Dio de iliaj patroj.
5 Li starigis ju°istojn en la lando, en Šiuj fortikigitaj urboj de Judujo, en Šiu urbo aparte.
6 Kaj li diris al la ju°istoj: Rigardu, kion vi faras, Šar ne por homo vi ju°as, sed por la Eternulo; Li estos kun vi en la aferoj de ju°ado.
7 Estu do en vi timo antař la Eternulo, agadu singarde; Šar Še la Eternulo, nia Dio, ne ekzistas maljusteco, nek personfavorado, nek akceptado de subaŠetoj.
8 Ankař en Jerusalem Jeho■afat starigis virojn el la Levidoj, pastroj, kaj Šefoj de patrodomoj de Izrael, por ju°ado antař la Eternulo kaj por ju°aj disputoj. Kaj ili revenis al Jerusalem.
9 Kaj li ordonis al ili jene: Tiele agu en timo antař la Eternulo, en fideleco kaj kun pura koro:
10 en Šiu ju°a disputo, kiu venos antař vin de viaj fratoj, kiuj lo°as en siaj urboj, Šu pri afero de sango, Šu pri religia preskribo, ordono, le°oj, ař decidoj, klarigu al ili, por ke ili ne kulpi°u antař la Eternulo kaj por ke ne falu kolero sur vin kaj sur viajn fratojn; tiel agu, tiam vi ne fari°os kulpaj.
11 Kaj jen la Šefpastro Amarja estas super vi en Šiu afero koncernanta la Eternulon, kaj Zebadja, filo de I■mael, la princo el la domo de Jehuda, en Šiu afero koncernanta la re°on, kaj la Levidojn vi havas antař vi kiel oficistojn. Tenu vin forte kaj agadu, kaj la Eternulo estos kun la bonulo.

Ăapitro 20


1 Post tio la Moabidoj kaj la Amonidoj, kaj kun ili ankař najbaroj de la Amonidoj, iris milite kontrař Jeho■afaton.
2 Kaj oni venis kaj raportis al Jeho■afat, dirante: Venis kontrař vin granda multo da homoj de trans la maro, el Sirio; kaj jen ili nun estas en Žacacon-Tamar, tio estas en En-Gedi.
3 Jeho■afat ektimis, kaj decidis turni sin al la Eternulo. Kaj li proklamis faston en la tuta Judujo.
4 Kaj kunvenis la Judoj, por peti la Eternulon; el Šiuj urboj de Judujo ili venis, por peti la Eternulon.
5 Jeho■afat stari°is inter la komunumo de Judujo kaj Jerusalem en la domo de la Eternulo, antař la nova korto.
6 Kaj li diris: Ho Eternulo, Dio de niaj patroj! Vi estas ja Dio en la Šielo, kaj Vi regas super Šiuj regnoj de la nacioj, en Via mano estas forto kaj potenco, kaj neniu povas kontrařstari al Vi.
7 Vi, nia Dio, forpelis ja la lo°antojn de Ši tiu lando antař Via popolo Izrael, kaj donis °in al la idaro de Abraham, Via amanto, por Šiam.
8 Kaj ili enlo°i°is en °i, kaj konstruis por Vi en °i sanktejon al Via nomo, dirante:
9 Se venos sur nin malfeliŠo, glavo, puno, pesto, ař malsato, tiam ni stari°os antař Ši tiu domo kaj antař Vi, Šar Via nomo estas en Ši tiu domo, kaj ni vokos al Vi el nia mizero, kaj Vi ařdos kaj helpos.
10 Kaj nun jen la Amonidoj kaj la Moabidoj kaj la lo°antoj de la monto Seir, tra kies lando Vi ne permesis al la Izraelidoj iri, kiam ili iris el la lando Egipta, sed ili devis iri preter kaj ne ekstermi ilin --
11 jen ili repagas al ni, venante, por elpeli nin el Via hereda╝o, kiun Vi donis al ni.
12 Ho nia Dio, Šu Vi ne ju°os ilin? Šar ni ne havas forton kontrař Ši tiu granda homamaso, kiu venis kontrař nin, kaj ni ne scias, kion ni devas fari, sed al Vi sin turnas niaj okuloj.
13 Kaj Šiuj Judoj staris antař la Eternulo, ankař iliaj infanoj, edzinoj, kaj filoj.
14 Tiam sur JaÂaziel, filo de ZeÂarja, filo de Benaja, filo de Jeiel, filo de Matanja, Levido el la idoj de Asaf, aperis la spirito de la Eternulo meze de la komunumo;
15 kaj li diris: Ařskultu, Šiuj Judoj kaj lo°antoj de Jerusalem kaj re°o Jeho■afat! Tiele diras al vi la Eternulo: Ne timu kaj ne sentu teruron antař Ši tiu granda homamaso, Šar la milito estas ne kontrař vi, sed kontrař Dio.
16 Morgař malsupreniru sur ilin: jen ili supreniras sur la alta╝on de Cic, kaj vi trovos ilin en la fino de la valo, antař la dezerto Jeruel.
17 Ne vi devas batali Ši tiun fojon: stari°u, staru, kaj rigardu la savon, kiun la Eternulo sendas al vi, ho Judujo kaj Jerusalem. Ne timu kaj ne sentu teruron: morgař eliru kontrař ilin, kaj la Eternulo estos kun vi.
18 Tiam Jeho■afat klini°is viza°altere, kaj Šiuj Judoj kaj lo°antoj de Jerusalem ╝etis sin antař la Eternulo, por adorklini°i antař la Eternulo.
19 Kaj levi°is la Levidoj el la Kehatidoj kaj el la KoraÂidoj, por ekkanti gloron al la Eternulo, Dio de Izrael, per lařta voŠo alten.
20 Ili levi°is frue matene kaj eliris al la dezerto de Tekoa; kaj kiam ili eliris, stari°is Jeho■afat, kaj diris: Ařskultu min, ho Judoj kaj lo°antoj de Jerusalem! kredu je la Eternulo, via Dio, kaj havu fidon; kredu je Liaj profetoj, kaj vi havos sukceson.
21 Kaj li konsili°is kun la popolo, kaj li starigis kantistojn al la Eternulo, ke ili glorkantu en sankta ornamo, irante antař la armitoj, kaj parolu: Gloru la Eternulon, Šar eterna estas Lia favorkoreco.
22 Kaj en la tempo, kiam ili komencis °ojkrii kaj glorkanti, la Eternulo starigis embuskon kontrař la Amonidoj, Moabidoj, kaj Seiranoj, kiuj venis kontrař Judujon, kaj ili estis batitaj.
23 Kaj stari°is la Amonidoj kaj Moabidoj kontrař la lo°antoj de la monto Seir, por pereigi kaj ekstermi; kaj kiam ili finis kun la lo°antoj de Seir, ili komencis ekstermi unu la alian.
24 Kiam la Judoj venis sur la observejon en la dezerto kaj turnis sin al la homamaso, ili ekvidis kadavrojn, kiuj falis sur la teron, kaj neniu savi°is.
25 Kaj venis Jeho■afat kaj lia popolo, por preni la militakira╝on; kaj ili trovis Še ili multe da hava╝o, vestoj, kaj multekostaj objektoj, kaj prenis al si tiom, ke ili ne povis porti. Kaj dum tri tagoj ili forprenadis la militakira╝on, Šar estis tre multe da °i.
26 En la kvara tago ili kolekti°is en la Valo de Beno, Šar tie ili benis la Eternulon; pro tio oni donis al tiu loko la nomon Valo de Beno °is la nuna tago.
27 Kaj Šiuj Judoj kaj Jerusalemanoj, kun Jeho■afat antaře, iris returne, por reiri kun °ojo en Jerusalemon; Šar la Eternulo donis al ili °ojon pri iliaj malamikoj.
28 Kaj ili venis en Jerusalemon kun psalteroj, harpoj, kaj trumpetoj, al la domo de la Eternulo.
29 Kaj timo antař Dio venis sur Šiujn regnojn de la landoj, kiam ili ařdis, ke la Eternulo militis kontrař la malamikoj de Izrael.
30 Kaj trankvili°is la regno de Jeho■afat; kaj lia Dio donis al li trankvilecon Širkaře.


31 Jeho■afat re°is super Judujo; la a°on de tridek kvin jaroj li havis, kiam li fari°is re°o, kaj dudek kvin jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Azuba, filino de ŮilÂi.
32 Li iradis lař la vojo de sia patro Asa kaj ne deturni°is de °i, agante tiel, kiel plaŠas al la Eternulo.
33 Tamen la alta╝oj ne estis forigitaj, kaj la popolo ankorař ne turnis forte sian koron al Dio de °iaj patroj.
34 La cetera historio de Jeho■afat, la unua kaj la lasta, estas priskribita en la kroniko de Jehu, filo de Žanani, kiu estas enigita en la libron de la re°oj de Izrael.


35 Poste Jeho■afat, re°o de Judujo, amiki°is kun AÂazja, re°o de Izrael, kiu agadis malpie.
36 Li kuni°is kun li, por fari ■ipojn, irontajn en Tar■i■on. Kaj li konstruis ■ipojn en Ecjon-Geber.
37 Tiam Eliezer, filo de Dodava, el Mare■a, eldiris profeta╝on pri Jeho■afat jene: Pro tio, ke vi kuni°is kun AÂazja, la Eternulo disbatis viajn aferojn. Kaj la ■ipoj rompi°is kaj ne povis iri en Tar■i■on.

Ăapitro 21


1 Jeho■afat ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin kun liaj patroj en la urbo de David. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Jehoram.
2 Li havis fratojn, filojn de Jeho■afat: Azarja, JeÂiel, ZeÂarja, Azarjahu, MiÂael, kaj Ůefatja. Ăiuj ili estis filoj de Jeho■afat, re°o de Judujo.
3 Ilia patro donis al ili multe da donacoj, ar°enton, oron, multekosta╝ojn, kaj fortikigitajn urbojn en Judujo; sed la regnon li donis al Jehoram, Šar li estis la unuenaskito.
4 Kiam Jehoram estri°is super la regno de sia patro kaj forti°is, li mortigis per glavo Šiujn siajn fratojn kaj ankař kelkajn el la eminentuloj de Izrael.
5 La a°on de tridek du jaroj havis Jehoram, kiam li fari°is re°o, kaj ok jarojn li re°is en Jerusalem.
6 Li iradis lař la vojo de la re°oj de Izrael, kiel faris la domo de AÂab, Šar filino de AÂab estis lia edzino, kaj li faradis malbonon antař la Eternulo.
7 Tamen la Eternulo ne volis pereigi la domon de David, pro la interligo, kiun Li faris kun David, kaj Šar Li promesis doni lumilon al li kaj al liaj filoj por Šiam.
8 En lia tempo la Edomidoj defalis de Judujo kaj starigis super si re°on.
9 Tiam Jehoram kun siaj militestroj kaj kun Šiuj siaj Šaroj eliris; kaj li levi°is nokte, kaj venkobatis la Edomidojn, kiuj estis Širkař li, kaj la Šarestrojn.
10 Tamen la Edomidoj restis defalintaj de Judujo °is la nuna tago. En la sama tempo ankař Libna defalis de li, Šar li forlasis la Eternulon, Dion de liaj patroj.
11 Li ankař aran°is alta╝ojn sur la montoj de Judujo, li malŠastigis la lo°antojn de Jerusalem kaj delogis Judujon.
12 Kaj venis al li letero de la profeto Elija, en kiu estis skribite: Tiele diras la Eternulo, Dio de via patro David: Pro tio, ke vi ne iradis lař la vojoj de via patro Jeho■afat, kaj lař la vojoj de Asa, re°o de Judujo,
13 sed vi iradis lař la vojo de la re°oj de Izrael, kaj malŠastigis Judujon kaj la lo°antojn de Jerusalem, kiel malŠastigis la domo de AÂab, kaj eŠ viajn fratojn, la domon de via patro, kiuj estis pli bonaj ol vi, vi mortigis:
14 pro tio jen la Eternulo frapos per granda plago vian popolon, viajn filojn, viajn edzinojn, kaj vian tutan hava╝on;
15 kaj vi mem havos grandan malsanon, malsanon en viaj interna╝oj tian, ke pro la malsano elfalados viaj interna╝oj Šiutage.
16 Kaj la Eternulo ekscitis kontrař Jehoram la spiriton de la Fili■toj, kaj de la Araboj, kiuj lo°is apude de la Etiopoj;
17 kaj ili iris kontrař Judujon kaj penetris en °in, kaj forprenis la tutan hava╝on, kiu trovi°is en la re°a domo, ankař liajn filojn kaj liajn edzinojn; kaj restis Še li neniu filo, krom lia plej juna filo JehoaÂaz.
18 Kaj post Šio Ši tio la Eternulo frapis liajn interna╝ojn per nesanigebla malsano.
19 Kaj tio dařris de tago al tago; kaj kiam fini°is du jaroj, liaj interna╝oj eliris de li kune kun lia malsano, kaj li mortis en grandaj doloroj; kaj lia popolo ne faris al li brulon, kiel la bruloj por liaj patroj.
20 La a°on de tridek du jaroj li havis, kiam li fari°is re°o, kaj ok jarojn li re°is en Jerusalem; li foriris ne estimata, kaj oni enterigis lin en la urbo de David, sed ne en la tomboj de la re°oj.

Ăapitro 22


1 La lo°antoj de Jerusalem ekre°igis lian plej junan filon AÂazja anstatař li, Šar Šiujn pli a°ajn mortigis la taŠmento, kiu venis kun la Araboj en la tendaron. Kaj ekre°is AÂazja, filo de Jehoram, re°o de Judujo.
2 La a°on de kvardek du jaroj havis AÂazja, kiam li fari°is re°o, kaj unu jaron li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Atalja, filino de Omri.
3 Li ankař iradis lař la vojoj de la domo de AÂab, Šar lia patrino estis lia konsilantino por malbonagi.
4 Li faradis malbonon antař la Eternulo, kiel la domo de AÂab, Šar ili estis liaj konsilantoj post la morto de lia patro, por pereigi lin.
5 Ankař ilian konsilon li sekvis, kaj iris kun Jehoram, filo de AÂab, milite kontrař Žazaelon, re°on de Sirio, al Ramot en Gilead. Kaj la Sirianoj vundis Jehoramon.
6 Kaj li revenis, por kuraci sin en Jizreel de la vundoj, kiujn oni faris al li en Ramot, kiam li batalis kontrař Žazael, re°o de Sirio. Kaj Azarja, filo de Jehoram, re°o de Judujo, iris por viziti Jehoramon, filon de AÂab, en Jizreel, Šar Ši tiu estis malsana.
7 Sed de Dio estis destinita pereo por AÂazja per tio, ke li venis al Jehoram: post sia veno li eliris kun Jehoram kontrař Jehun, filon de Nim■i, kiun la Eternulo sanktoleis, por ekstermi la domon de AÂab.
8 Kiam Jehu faris ju°on sur la domo de AÂab, li trovis la eminentulojn de Judujo kaj la filojn de la fratoj de AÂazja, kiuj servis al AÂazja, kaj li mortigis ilin.
9 Kaj li serŠis AÂazjan, kaj oni kaptis lin, kiam li estis ka■ita en Samario; kaj oni venigis lin al Jehu kaj mortigis lin kaj enterigis lin, Šar oni diris: Li estas filo de Jeho■afat, kiu strebis al la Eternulo per sia tuta koro. Kaj el la domo de AÂazja restis neniu, kiu povus re°i.


10 Kiam Atalja, la patrino de AÂazja, vidis, ke ■ia filo mortis, ■i levi°is kaj ekstermis la tutan re°an idaron de la domo de Jehuda.
11 Sed Jeho■abeat, filino de la re°o, prenis Joa■on, filon de AÂazja, kaj ■tele elkondukis lin el inter la mortigataj filoj de la re°o kaj lokis lin kaj lian nutristinon en la Šambro de litoj; kaj ka■is lin Jeho■abeat, filino de la re°o Jehoram kaj edzino de la pastro Jehojada (Šar ■i estis fratino de AÂazja), for de Atalja, kaj Ši tiu lin ne mortigis.
12 Kaj li restis ka■ita Še ili en la domo de Dio dum ses jaroj; kaj Atalja re°is en la lando.

Ăapitro 23


1 Sed en la sepa jaro kura°is Jehojada kaj prenis al si en interligon la centestrojn Azarja, filo de JeroÂam, I■mael, filo de de JehoÂanan, Azarja, filo de Obed, Maaseja, filo de Adaja, kaj Eli■afat, filo de ZiÂri;
2 kaj ili rondiris en Judujo kaj kolektis la Levidojn el Šiuj urboj de Judujo kaj la Šefojn de patrodomoj en Izrael kaj venis en Jerusalemon.
3 Kaj la tuta anaro faris en la domo de Dio interligon kun la re°o. Kaj Jehojada diris al ili: Jen la filo de la re°o devas re°i, kiel diris la Eternulo pri la filoj de David.
4 Jenon vi devas fari: tiu triono de vi, kiu venas en sabato, el la pastroj kaj el la Levidoj, estu pordegistoj Še la sojloj,
5 triono en la re°a domo, kaj triono Še la Pordego de la Fundamento; la tuta popolo estu sur la kortoj de la domo de la Eternulo.
6 Neniu eniru en la domon de la Eternulo, krom la pastroj kaj la servantoj el la Levidoj; Ši tiuj povas eniri, Šar ili estas sanktigitaj; sed la tuta popolo faru gardon por la Eternulo.
7 Kaj la Levidoj Širkařu la re°on Šiuflanke, Šiu kun sia batalilo en la mano; kaj Šiun, kiu eniros en la domon, oni mortigu. Kaj estu apud la re°o, kiam li eniros ař eliros.
8 La Levidoj kaj Šiuj Judoj faris Šion, kion ordonis la pastro Jehojada; kaj Šiu prenis siajn homojn, la sabate venantajn kun la sabate forirantaj, Šar la pastro Jehojada ne forliberigis la lařvicajn grupojn.
9 Kaj la pastro Jehojada disdonis al la centestroj la lancojn, ■ildojn, kaj man■ildojn de la re°o David, kiuj estis en la domo de Dio.
10 Kaj li starigis la tutan popolon, Šiun kun lia batalilo en la mano, de la dekstra flanko de la domo °is la maldekstra flanko de la domo, Še la altaro kaj Še la domo, Širkaře de la re°o.
11 Kaj oni elkondukis la re°idon, metis sur lin la kronon kaj la ateston, kaj proklamis lin re°o; Jehojada kaj liaj filoj sanktoleis lin, kaj diris: Vivu la re°o!
12 Kiam Atalja ařdis la bruon de la popolo, kuranta kaj gloranta la re°on, ■i iris al la popolo en la domon de la Eternulo.
13 Kaj ■i ekvidis, ke jen la re°o staras Še la kolono apud la enirejo, kaj la eminentuloj kaj la trumpetistoj apud la re°o, kaj la tuta popolo de la lando °ojas, kaj oni trumpetas per trumpetoj, kaj la kantistoj staras kun la muzikaj instrumentoj kaj glorkantas. Tiam Atalja dis■iris siajn vestojn, kaj ekkriis: Konspiro, konspiro!
14 Tiam la pastro Jehojada elirigis la centestrojn, la estrojn de la militistaro, kaj diris al ili: Elkonduku ■in ekster la vicojn; kaj kiu ■in sekvos, tiun oni mortigu per glavo; Šar la pastro diris: Ne mortigu ■in en la domo de la Eternulo.
15 Kaj oni liberigis por ■i lokon, kaj ■i iris tra la enirejo de la Pordego de Ăevaloj al la re°a domo, kaj tie oni ■in mortigis.


16 Kaj Jehojada faris interligon inter li, la tuta popolo, kaj la re°o, ke ili estu popolo de la Eternulo.
17 Kaj la tuta popolo iris en la domon de Baal kaj °in detruis; kaj liajn altarojn kaj bildojn ili disrompis, kaj Matanon, la pastron de Baal, ili mortigis antař la altaroj.
18 Kaj Jehojada komisiis la oficojn en la domo de la Eternulo al la pastroj Levidoj, kiujn destinis David por la domo de la Eternulo, por faradi bruloferojn al la Eternulo, kiel estas skribite en la instruo de Moseo, kun °ojo kaj kantoj, lař la preskribo de David.
19 Kaj li starigis la pordegistojn Še la pordegoj de la domo de la Eternulo, por ke neniu povu eniri, kiu pro io estas malpura.
20 Kaj li prenis la centestrojn kaj la potenculojn kaj la regantojn de la popolo kaj la tutan popolon de la lando, kaj li kondukis la re°on el la domo de la Eternulo; kaj ili trairis tra la supra pordego en la re°an domon, kaj ili sidigis la re°on sur la regna trono.
21 Kaj la tuta popolo de la lando °ojis, kaj la urbo estis trankvila. Sed Ataljan oni mortigis per glavo.

Ăapitro 24


1 La a°on de sep jaroj havis Joa■, kiam li fari°is re°o, kaj kvardek jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Cibja, el Beer-Ůeba.
2 Joa■ agadis bone antař la Eternulo dum la tuta vivo de la pastro Jehojada.
3 Kaj Jehojada prenis por li du edzinojn, kaj li naskigis filojn kaj filinojn.
4 Post tio Joa■ ekintencis renovigi la domon de la Eternulo.
5 Kaj li kunvokis la pastrojn kaj la Levidojn, kaj diris al ili: Iru en la urbojn de Judujo kaj kolektu de Šiuj Izraelidoj monon por riparadi la domon de via Dio Šiujare; kaj rapidu kun tiu afero. Sed la Levidoj ne rapidis.
6 Tiam la re°o alvokis Jehojadan, ilian Šefon, kaj diris al li: Kial vi ne postulas de la Levidoj, ke ili alportadu el Judujo kaj Jerusalem la imposton, kiun Moseo, la servanto de la Eternulo, kaj la komunumo de Izrael starigis por la tabernaklo de la interligo?
7 Ăar la malpia Atalja kaj ■iaj filoj ruinigis la domon de Dio; kaj Šion, kio estis sanktigita por la domo de la Eternulo, ili uzis por la Baaloj.
8 Kaj la re°o ordonis, kaj oni faris unu keston kaj starigis °in Še la pordego de la domo de la Eternulo, ekstere.
9 Kaj oni proklamis en Judujo kaj en Jerusalem, ke oni alportadu al la Eternulo la imposton, kiun Moseo, servanto de Dio, starigis por la Izraelidoj en la dezerto.
10 Kaj ek°ojis Šiuj estroj kaj la tuta popolo, kaj ili alportis kaj ╝etis en la keston, °is °i pleni°is.
11 Kaj Šiufoje, kiam oni alportis la keston per la Levidoj en la re°an oficejon, kaj oni vidis, ke estas multe da mono, venis skribisto de la re°o kaj komisiito de la Šefpastro, kaj ili malplenigis la keston, kaj poste oni reportis °in kaj restarigis sur °ia loko. Tiel oni faradis Šiutage, kaj oni kolektis multe da mono.
12 Kaj la re°o kaj Jehojada donadis °in al la farantoj de la laboroj en la domo de la Eternulo, kaj oni dungis ■tonhakistojn kaj Šarpentistojn, por renovigi la domon de la Eternulo, ankař fera╝istojn kaj kupra╝istojn, por ripari la domon de la Eternulo.
13 Kaj la laboristoj laboris, kaj la afero antařeniris per iliaj manoj; kaj oni metis la domon de Dio en bonan staton, kaj oni °in fortikigis.
14 Kiam ili finis, ili alportis la restintan monon al la re°o kaj al Jehojada; el tio oni faris vazojn por la domo de la Eternulo, vazojn por la servado kaj por la bruloferoj, kalikojn kaj aliajn vazojn orajn kaj ar°entajn. Kaj oni alportadis bruloferojn en la domo de la Eternulo konstante, dum la tuta vivo de Jehojada.
15 Jehojada maljuni°is kaj atingis sufiŠan a°on, kaj li mortis; la a°on de cent tridek jaroj li havis, kiam li mortis.
16 Kaj oni enterigis lin en la urbo de David, kun la re°oj; Šar li faradis bonon en Izrael, por Dio kaj por Lia domo.
17 Post la morto de Jehojada venis la estroj de Judujo kaj klini°is antař la re°o; kaj li komencis obeadi ilin.
18 Kaj ili forlasis la domon de la Eternulo, Dio de iliaj patroj, kaj ili servadis al sanktaj stangoj kaj al idoloj; kaj eksciti°is Lia kolero kontrař Judujo kaj kontrař Jerusalem pro Ši tiu ilia kulpo.
19 Li sendis al ili profetojn, por revenigi ilin al la Eternulo; kaj ili admonis ilin, sed Ši tiuj ne atentis.
20 La spirito de Dio venis sur ZeÂarjan, filon de la pastro Jehojada, kaj li stari°is antař la popolo, kaj diris al ili: Tiele diras Dio: Kial vi malobeas la ordonojn de la Eternulo? Vi ne havos sukceson, Šar vi forlasis la Eternulon, kaj tial Li vin forlasis.
21 Ili faris konspiron kontrař li, kaj ■tonmortigis lin lař ordono de la re°o sur la korto de la domo de la Eternulo.
22 Kaj la re°o Joa■ ne memoris la favorkora╝on, kiun lia patro Jehojada faris al li, kaj li mortigis lian filon. Ăi tiu, mortante, diris: La Eternulo vidu, kaj punu.
23 Post paso de unu jaro eliris kontrař lin la militistaro de Sirio; kaj ili eniris en Judujon kaj Jerusalemon kaj ekstermis el la popolo Šiujn estrojn de la popolo; kaj la tutan militakira╝on ili sendis al la re°o de Damasko.
24 Kun nemulte da homoj venis la militistaro de Sirio; tamen la Eternulo transdonis en ilian manon la militistaron multe pli grandan, pro tio, ke Ši tiuj forlasis la Eternulon, Dion de iliaj patroj. Kaj sur Joa■ ili faris ju°on.
25 Kiam ili foriris de li, lasinte lin en grava malsano, liaj servantoj faris konspiron kontrař li pro la sango de la filoj de Jehojada, la pastro, kaj ili mortigis lin sur lia lito, kaj li mortis. Kaj oni enterigis lin en la urbo de David, sed oni ne enterigis lin en la re°aj tomboj.
26 La konspirintoj kontrař li estis: Zabad, filo de la Amonidino Ůimeat, kaj Jehozabad, filo de la Moabidino Ůimrit.
27 Pri liaj filoj, pri la multo da mono, kiu estis kolektita sub li, kaj pri la riparado de la domo de Dio, estas skribite en la komentario en la libro de la re°oj. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Amacja.

Ăapitro 25


1 La a°on de dudek kvin jaroj havis Amacja, kiam li fari°is re°o, kaj dudek nař jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Jehoadan, el Jerusalem.
2 Li agadis bone antař la Eternulo, tamen ne el plena koro.
3 Kiam lia re°ado fortiki°is, li mortigis siajn servantojn, kiuj mortigis la re°on, lian patron.
4 Sed iliajn filojn li ne mortigis, Šar tiel estas skribite en la instruo, en la libro de Moseo, kie la Eternulo ordonis, dirante: Ne devas morti patroj pro la infanoj, kaj infanoj ne devas morti pro la patroj, sed Šiu devas morti pro sia peko.
5 Amacja kunvenigis la Judojn, kaj starigis ilin lař patrodomoj, lař milestroj kaj centestroj, Šiujn Jehudaidojn kaj Benjamenidojn; kaj li kalkulis ilin, la havantajn la a°on de dudek jaroj kaj pli, kaj li trovis, ke ili prezentas la nombron de tricent mil viroj elektitaj, povantaj iri en militon kaj teni lancon kaj ■ildon.
6 Kaj li dungis de Izrael cent mil bravajn militistojn pro cent kikaroj da ar°ento.
7 Sed homo de Dio venis al li, kaj diris: Ho re°o, ne iru kun vi la militistaro de Izrael, Šar la Eternulo ne estas kun Izrael, kun Šiuj idoj de Efraim;
8 sed iru vi sola, agu kura°e en la milito; alie Dio faligos vin antař la malamiko, Šar Dio havas la forton, por helpi kaj por faligi.
9 Kaj Amacja diris al la homo de Dio: Kion do oni faru kun la cent kikaroj, kiujn mi donis al la militistoj de Izrael? La homo de Dio respondis: La Eternulo povas doni al vi pli ol tio.
10 Tiam Amacja apartigis la militistojn, kiuj venis al li el la lando de Efraim, ke ili iru al sia loko. Kaj forte ekflamis ilia kolero kontrař Judujo, kaj ili reiris al sia loko kun kolero.
11 Kaj Amacja havis la kura°on kaj kondukis sian popolon kaj iris en la Valon de Salo; kaj li mortigis el la Seiranoj dek mil;
12 kaj dek mil vivantajn la Judoj prenis en kaptitecon kaj kondukis ilin sur la supron de roko, kaj ╝etis ilin malsupren de la supro de la roko tiel, ke Šiuj dishaki°is.
13 Sed la militistoj, kiujn Amacja sendis returne, por ke ili ne iru kun li en la militon, kuris en la urbojn de Judujo, de Samario °is Bet-Žoron, kaj mortigis tie tri mil homojn, kaj kaptis multe da rabakira╝o.


14 Kiam Amacja revenis post la venkobato de la Edomidoj, li alportis la diojn de la Seiranoj kaj starigis ilin al si kiel diojn, kaj antař ili li adorklini°is kaj al ili li incensis.
15 Tiam ekflamis la kolero de la Eternulo kontrař Amacja, kaj Li sendis al li profeton, kaj Ši tiu diris al li: Kial vi turnas vin al la dioj de la popolo, kiuj ne savis sian popolon kontrař via mano?
16 Kaj dum li estis parolanta al li, la re°o diris al li: Ău oni faris vin konsilisto de la re°o? Šesu, Šar alie oni vin mortigos. Tiam la profeto Šesis, kaj diris: Mi scias, ke Dio decidis pereigi vin; Šar vi tion faris kaj vi ne ařskultis mian konsilon.


17 Amacja, re°o de Judujo, konsili°is, kaj sendis al Joa■, filo de JehoaÂaz, filo de Jehu, re°o de Izrael, por diri: Venu, ni komparu niajn fortojn.
18 Tiam Joa■, re°o de Izrael, sendis al Amacja, re°o de Judujo, por diri: La prunelo sur Lebanon sendis al la cedro sur Lebanon, por diri: Donu vian filinon al mia filo kiel edzinon. Sed preteriris sova°a besto de Lebanon kaj dispremis per la piedoj la prunelon.
19 Vi diras al vi: Jen mi venkobatis la Edomidojn; kaj via koro fieri°is kaj serŠas gloron. Sidu nun hejme; kial vi volas entrepreni aferon malfeliŠan, ke vi falu kaj kun vi ankař Judujo?
20 Sed Amacja ne obeis; Šar tio estis de Dio, por transdoni ilin en manojn pro tio, ke ili turnis sin al la dioj de Edom.
21 Kaj eliris Joa■, re°o de Izrael, kaj ili komparis siajn fortojn, li kaj Amacja, re°o de Judujo, en Bet-Ůeme■, kiu estas en Judujo.
22 Kaj la Judoj estis venkobatitaj de la Izraelidoj, kaj ili diskuris Šiu al sia tendo.
23 Kaj Amacjan, re°on de Judujo, filon de Joa■, filo de JehoaÂaz, kaptis Joa■, re°o de Izrael, en Bet-Ůeme■, kaj venigis lin en Jerusalemon; kaj li detruis la muregon de Jerusalem, de la Pordego de Efraim °is la Pordego Angula, sur la spaco de kvarcent ulnoj.
24 Kaj li prenis la tutan oron kaj ar°enton, kaj Šiujn vazojn, kiuj trovi°is en la domo de Dio Še Obed-Edom, kaj la trezorojn de la re°a domo, kaj ankař garantiulojn, kaj li reiris en Samarion.


25 Kaj Amacja, filo de Joa■, re°o de Judujo, vivis post la morto de Joa■, filo de JehoaÂaz, re°o de Izrael, ankorař dek kvin jarojn.
26 La cetera historio de Amacja, la unua kaj la lasta, estas priskribita en la libro de la re°oj de Judujo kaj de Izrael.
27 De la tempo, kiam Amacja deturnis sin de la Eternulo, oni faris kontrař li konspiron en Jerusalem, kaj li forkuris en LaÂi■on. Sed oni sendis post li en LaÂi■on, kaj tie oni lin mortigis.
28 Kaj oni venigis lin sur Ševaloj kaj enterigis lin kun liaj patroj en la urbo de Judujo.

Ăapitro 26


1 Kaj la tuta Juda popolo prenis Uzijan, kiu havis la a°on de dek ses jaroj, kaj faris lin re°o anstatař lia patro Amacja.
2 Li prikonstruis Elaton kaj revenigis °in al Judujo, post kiam la re°o ekdormis kun siaj patroj.
3 La a°on de dek ses jaroj havis Uzija, kiam li fari°is re°o, kaj kvindek du jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis JeÂolja, el Jerusalem.
4 Li agadis bone antař la Eternulo, tiel same, kiel agadis lia patro Amacja.
5 Li turnadis sin al Dio en la tempo de ZeÂarja, la kompetentulo en Diaj vizioj; kaj en tiu tempo, kiam li turnadis sin al la Eternulo, Dio donadis al li sukceson.
6 Li eliris kaj militis kontrař la Fili■toj; li detruis la muregon de Gat, la muregon de Jabne, kaj la muregon de A■dod; kaj li konstruis urbojn en la regiono de A■dod kaj en Fili■tujo.
7 Kaj Dio helpis al li kontrař la Fili■toj, kaj kontrař la Araboj, kiuj lo°is en Gur-Baal, kaj kontrař la Meunoj.
8 Kaj la Amonidoj donis al Uzija donacojn, kaj lia nomo fari°is fama °is la limo de Egiptujo, Šar li estis tre forta.
9 Uzija konstruis turojn en Jerusalem super la Pordego Angula, super la Pordego de la Valo, kaj super la angulo, kaj fortikigis ilin.
10 Li konstruis ankař turojn en la dezerto kaj elhakis multe da putoj, Šar li havis multe da brutoj sur la malalta╝o kaj sur la ebena╝o; li havis ankař terkultivistojn kaj vinberistojn sur la montoj kaj kreskotařgaj lokoj, Šar li estis amanto de la tero.
11 Uzija havis militistaron, kapablan por bataloj, elirantan en militon per taŠmentoj, lař la nombro, kalkulita de la skribisto Jeiel kaj de la inspektisto Maaseja, sub kontrolo de Žananja, el la altranguloj de la re°o.
12 La tuta nombro de la Šefoj de patrodomoj, el la bravaj militistoj, estis du mil sescent;
13 kaj sub ilia regado estis militistaro el tricent sep mil kvincent povantaj fari militon kun batalkapableco, por helpi al la re°o kontrař la malamiko.
14 Kaj Uzija pretigis por ili, por la tuta militistaro, ■ildojn, lancojn, kaskojn, kirasojn, pafarkojn, kaj ■tonojn por ■ton╝etiloj.
15 Kaj li faris en Jerusalem ma■inojn, elpensitajn de specialistoj, por ke ili trovi°u sur la turoj kaj sur la anguloj, por ╝etadi sagojn kaj grandajn ■tonojn. Kaj lia nomo fari°is fama malproksime, Šar li mirinde aran°is al si helpon, °is li fari°is potenca.


16 Sed kiam li fari°is potenca, lia koro fieri°is tiel, ke li malboni°is. Li krimis kontrař la Eternulo, lia Dio, kaj li eniris en la templon de la Eternulo, por incensi sur la altaro de incensado.
17 Kaj eniris post li la pastro Azarja, kaj kun li okdek pastroj de la Eternulo, kura°uloj;
18 kaj ili stari°is kontrař la re°o Uzija, kaj diris al li: Ne vi, Uzija, devas incensi al la Eternulo, sed incensi devas la pastroj, idoj de Aaron, sanktigitaj; eliru el la sanktejo, Šar vi faris krimon, kaj tio ne estos por vi honora antař Dio, la Eternulo.
19 Tiam Uzija ekkoleris, kaj en la mano li tenis incensilon, por incensi. Sed kiam li ekkoleris kontrař la pastroj, lepro aperis sur lia frunto, antař la pastroj en la domo de la Eternulo, apud la altaro de incensado.
20 Kiam sin turnis al li la Šefpastro Azarja kaj Šiuj pastroj, ili ekvidis, ke li havas lepron sur la frunto. Kaj ili rapide elkondukis lin de tie, kaj ankař li mem rapidis eliri, Šar la Eternulo lin frapis.
21 Kaj la re°o Uzija restis lepra °is la tago de sia morto, kaj li lo°is en izolita domo de leprulo; Šar li estis forigita for de la domo de la Eternulo. Kaj lia filo Jotam estis Šefo de la re°a domo kaj regis la popolon de la lando.
22 La ceteran historion de Uzija, la unuan kaj kaj la lastan, priskribis la profeto Jesaja, filo de Amoc.
23 Kaj Uzija ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin kun liaj patroj sur la kampo de la tomboj de la re°oj; Šar oni diris: Li estas leprulo. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Jotam.

Ăapitro 27


1 La a°on de dudek kvin jaroj havis Jotam, kiam li fari°is re°o, kaj dek ses jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Jeru■a, filino de Cadok.
2 Li agadis bone antař la Eternulo, tiel same, kiel agadis lia patro Uzija; sed li ne eniris en la templon de la Eternulo; kaj la popolo Šiam ankorař pekadis.
3 Li konstruis la supran pordegon de la domo de la Eternulo, kaj Še la muro de Ofel li multe konstruis.
4 Li konstruis ankař urbojn sur la monto de Jehuda, kaj en la arbaroj li konstruis kastelojn kaj turojn.
5 Li militis kontrař la re°o de la Amonidoj kaj venkis ilin; kaj la Amonidoj donis al li en tiu jaro cent kikarojn da ar°ento, dek mil kor'ojn da tritiko, kaj dek mil da hordeo. Tion saman donis al li la Amonidoj ankař en la dua jaro kaj en la tria.
6 Jotam fari°is potenca, Šar li bone aran°is siajn vojojn antař la Eternulo, sia Dio.
7 La cetera historio de Jotam, Šiuj liaj militoj kaj liaj vojoj, estas priskribitaj en la libro de la re°oj de Izrael kaj Judujo.
8 La a°on de dudek kvin jaroj li havis, kiam li fari°is re°o, kaj dek ses jarojn li re°is en Jerusalem.
9 Kaj Jotam ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en la urbo de David. Kaj anstatař li ekre°is lia filo AÂaz.

Ăapitro 28


1 La a°on de dudek jaroj havis AÂaz, kiam li fari°is re°o, kaj dek ses jarojn li re°is en Jerusalem; kaj li ne agadis bone antař la Eternulo, kiel lia patro David.
2 Li iradis lař la vojoj de la re°oj de Izrael, kaj li eŠ faris fanditajn statuojn de Baaloj;
3 li incensadis en la valo de la filo de Hinom, li bruligis siajn filojn per fajro, simile al la abomeninda╝oj de la nacioj, kiujn la Eternulo forpelis de antař la Izraelidoj;
4 li oferadis kaj incensadis sur la alta╝oj kaj sur la montetoj kaj sub Šiu verda arbo.
5 Kaj la Eternulo, lia Dio, transdonis lin en la manon de la re°o de Sirio, kaj ili venkobatis lin, prenis de li multe da kaptitoj kaj forkondukis en Damaskon. Ankař en la manon de la re°o de Izrael li estis transdonita, kaj Ši tiu faris al li grandan baton.
6 PekaÂ, filo de Remalja, mortigis el la Judoj cent dudek mil en unu tago, kiuj Šiuj estis homoj bravaj--pro tio, ke ili forlasis la Eternulon, Dion de iliaj patroj.
7 Kaj ZiÂri, fortulo el la Efraimidoj, mortigis Maasejan, filon de la re°o, kaj Azrikamon, la palacestron, kaj Elkanan, la duan post la re°o.
8 Kaj la Izraelidoj forkaptis de siaj fratoj ducent mil virinojn, filojn, kaj filinojn, kaj ankař multe da raba╝o ili prenis de ili kaj venigis la raba╝on en Samarion.
9 Tie estis profeto de la Eternulo kun la nomo Oded. Li eliris antař la militistaron, kiu venis al Samario, kaj diris al ili: Jen pro la kolero de la Eternulo, Dio de viaj patroj, kontrař la Judoj, Li transdonis ilin en viajn manojn, kaj vi mortigis ilin kun tia furiozo, ke tio atingis la Šielon.
10 Nun la lo°antojn de Judujo kaj Jerusalem vi intencas subigi al vi kiel sklavojn kaj sklavinojn. Sed per tio vi fari°os ja kulpaj antař la Eternulo, via Dio.
11 Ařskultu do min, kaj redonu la kaptitojn, kiujn vi prenis el viaj fratoj, Šar eksciti°is kontrař vi la flamo de kolero de la Eternulo.
12 Tiam levi°is kelkaj el la Šefoj de la Efraimidoj, Azarja, filo de JehoÂanan, BereÂja, filo de Me■ilemot, JeÂizkija, filo de Ůalum, kaj Amasa, filo de Žadlaj, kontrař tiuj, kiuj venis el la militistaro,
13 kaj diris al ili: Ne konduku Ši tien la kaptitojn, Šar novan nian kulpon antař la Eternulo vi intencas aldoni al niaj pekoj kaj kulpoj; granda estas nia kulpo kaj la flama kolero kontrař Izrael.
14 Tiam la armitoj forlasis la kaptitojn kaj la rabita╝on antař la estroj kaj la tuta komunumo.
15 Kaj levi°is la viroj, menciitaj lař iliaj nomoj, prenis la kaptitojn, kaj Šiujn el iliaj nuduloj ili vestis per parto de la rabita╝o, vestis ilin, donis al ili ■uojn, donis al ili man°i kaj trinki, ■miris ilin per oleo, sidigis sur azenoj Šiujn senfortulojn, forkondukis ilin en JeriÂon, la urbon de Palmoj, al iliaj fratoj; kaj ili mem revenis en Samarion.


16 En tiu tempo la re°o AÂaz sendis al la re°oj de Asirio, ke ili helpu al li.
17 Ankař la Edomidoj venis, venkobatis la Judojn, kaj forkaptis kaptitojn.
18 Ankař la Fili■toj invadis la urbojn de la malalta╝o kaj de la sudo de Judujo, kaj venkoprenis la urbojn Bet-Ůeme■, Ajalon, Gederot, SoÂo kun °iaj filinurboj, Timna kun °iaj filinurboj, kaj Gimzo kun °iaj filinurboj, kaj enlo°i°is tie.
19 Ăar la Eternulo humiligis Judujon pro AÂaz, re°o de Izrael, kiu malŠastigis Judujon kaj krimis antař la Eternulo.
20 Kaj venis kontrař lin Tiglat-Pileser, re°o de Asirio, kaj premis lin, anstatař subteni lin;
21 Šar AÂaz prirabis la domon de la Eternulo kaj la re°an domon kaj la eminentulojn, kaj donis al la re°o de Asirio, tamen tio ne helpis al li.
22 En la tempo de sia mizero li plue krimis kontrař la Eternulo, li, la re°o AÂaz.
23 Kaj li alportadis oferojn al la dioj de la Damaskanoj, kiuj venkobatis lin, kaj li diris: La dioj de la re°oj de Sirio helpas al ili; tial mi oferados al ili, kaj ili helpos al mi. Sed ili kařzis falon al li kaj al la tuta Izrael.
24 Kaj AÂaz kolektis Šiujn vazojn de la domo de Dio kaj disbatis la vazojn de la domo de Dio, kaj li ■losis la pordojn de la domo de la Eternulo, kaj faris al si altarojn en Šiuj anguloj de Jerusalem.
25 Kaj en Šiuj urboj de Judujo li faris alta╝ojn, por incensi al aliaj dioj, kaj li kolerigis la Eternulon, Dion de liaj patroj.
26 Lia cetera historio kaj lia tuta konduto, la antařa kaj la lasta, estas priskribitaj en la libro de la re°oj de Judujo kaj Izrael.
27 Kaj AÂaz ekdormis kun sian patroj, kaj oni enterigis lin en la urbo, en Jerusalem; Šar oni ne metis lin en la tombojn de la re°oj de Izrael. Kaj anstatař li ekre°is lia filoj Žizkija.

Ăapitro 29


1 Žizkija fari°is re°o, havante la a°on de dudek kvin jaroj, kaj dudek nař jarojn li re°is en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Abija, filino de ZeÂarja.
2 Li agadis bone antař la Eternulo, tiel same, kiel agadis lia patro David.
3 En la unua jaro de sia re°ado, en la unua monato, li mal■losis la pordojn de la domo de la Eternulo kaj riparis ilin.
4 Kaj li venigis la pastrojn kaj la Levidojn, kolektis ilin sur la placo orienta,
5 kaj diris al ili: Ařskultu min, ho Levidoj! nun vi sanktigu vin, kaj sanktigu la domon de la Eternulo, Dio de viaj patroj, kaj el╝etu la malpura╝on el la sanktejo.
6 Ăar niaj patroj krimis, agadis malbone antař la Eternulo, nia Dio, forlasis Lin, forturnis sian viza°on de la lo°ejo de la Eternulo, kaj turnis al °i sian dorson.
7 Ili ankař ■losis la pordojn de la portiko, estingis la lucernojn, incensojn ili ne incensis, kaj bruloferojn ili ne faris en la sanktejo al Dio de Izrael.
8 Kaj ekkoleris la Eternulo kontrař Judujo kaj Jerusalem; kaj Li elmetis ilin al teruro, ruinigo, kaj mokado, kiel vi vidas per viaj okuloj.
9 Kaj jen niaj patroj falis de glavo, kaj niaj filoj, filinoj, kaj edzinoj estas pro tio en kaptiteco.
10 Nun mi intencas fari interligon kun la Eternulo, Dio de Izrael, por ke Li forigu de ni la flamon de Sia kolero.
11 Miaj infanoj, nun ne estu malzorgaj, Šar vin elektis la Eternulo, ke vi staru antař Li, ke vi servu al Li, kaj ke vi estu por Li servantoj kaj incensantoj.


12 Tiam levi°is la Levidoj: MaÂat, filo de Amasaj, Joel, filo de Azarja, el la Kehatidoj; kaj el la Merariidoj: Ki■, filo de Abdi, Azarja, filo de Jehalelel; kaj el la Ger■onidoj: JoaÂ, filo de Zima, kaj Eden, filo de JoaÂ;
13 kaj el la idoj de Elicafan: Ůimri kaj Jeiel; kaj el la idoj de Asaf: ZeÂarja kaj Matanja;
14 kaj el la idoj de Heman: JeÂiel kaj Ůimei; kaj el la idoj de Jedutun: Ůemaja kaj Uziel.
15 Kaj ili kolektis siajn fratojn kaj sanktigis sin; kaj ili eniris, lař la ordono de la re°o, konforme al la vortoj de la Eternulo, por purigi la domon de la Eternulo.
16 Kaj la pastroj eniris en la internon de la domo de la Eternulo, por purigi; kaj Šion malpuran, kion ili trovis en la templo de la Eternulo, ili elportis sur la korton de la domo de la Eternulo; kaj tion prenis la Levidoj, por elporti eksteren, al la torento Kidron.
17 Ili komencis la sanktigadon en la unua tago de la unua monato, kaj en la oka tago de la monato ili eniris en la portikon de la Eternulo; ili sanktigis la domon de la Eternulo dum ok tagoj, kaj en la dek-sesa tago de la unua monato ili finis.
18 Kaj ili eniris internen al la re°o Žizkija, kaj diris: Ni purigis la tutan domon de la Eternulo, kaj la altaron de bruloferoj kaj Šiujn °iajn vazojn, kaj la tablon de la panoj de propono kaj Šiujn °iajn vazojn;
19 kaj Šiujn vazojn, kiujn la re°o AÂaz dum sia re°ado malpurigis per siaj krimoj, ni pretigis kaj sanktigis, kaj jen ili estas antař la altaro de la Eternulo.


20 La re°o Žizkija levi°is frue matene, kunvenigis la estrojn de la urbo, kaj iris en la domon de la Eternulo.
21 Kaj ili alkondukis sep bovojn, sep vir■afojn, sep ■afidojn, kaj sep kaprojn, kiel pekoferon pro la regno, pro la sanktejo, kaj pro Judujo; kaj li ordonis al la Aaronidoj, la pastroj, fari bruloferon sur la altaro de la Eternulo.
22 Kaj oni buŠis la bovojn, kaj la pastroj prenis la sangon kaj aspergis la altaron; kaj oni buŠis la vir■afojn kaj aspergis per la sango la altaron; kaj oni buŠis la ■afidojn kaj aspergis per la sango la altaron.
23 Kaj oni alkondukis la propekajn kaprojn antař la re°on kaj la komunumon, kaj ili metis siajn manojn sur ilin.
24 Kaj la pastroj ilin buŠis, kaj senpekigis per ilia sango la altaron, por pekliberigi la tutan Izraelon; Šar pro la tuta Izrael, diris la re°o, estas la brulofero kaj la pekofero.
25 Kaj li starigis la Levidojn en la domo de la Eternulo kun cimbaloj, psalteroj, kaj harpoj, lař la preskribo de David, de Gad, la viziisto de la re°o, kaj de la profeto Natan; Šar de la Eternulo estis tiu preskribo per Liaj profetoj.
26 Kaj stari°is la Levidoj kun la instrumentoj de David, kaj la pastroj kun la trumpetoj.
27 Kaj Žizkija ordonis, ke oni faru la bruloferon sur la altaro. Kaj en la momento, kiam komenci°is la brulofero, komenci°is la kantado al la Eternulo, akompanata de trumpetoj kaj de instrumentoj de David, re°o de Izrael.
28 Kaj la tuta popolo adorklini°is, kaj la kantado de la kantistoj kaj la trumpetado de la trumpetistoj dařris °is la fino de la brulofero.
29 Kiam la brulofero estis finita, la re°o, kaj Šiuj, kiuj trovi°is kun li, ekgenuis kaj adorklini°is.
30 Kaj la re°o Žizkija kaj la estroj diris al la Levidoj, ke ili gloru la Eternulon per la vortoj de David kaj de la viziisto Asaf; kaj ili glorkantis kun °ojo, fleksis sin, kaj adorklini°is.
31 Kaj Žizkija diris plue: Nun vi konsekris vin al la Eternulo; aliru kaj konduku buŠoferojn kaj dankoferojn al la domo de la Eternulo. Kaj la komunumo alkondukis buŠoferojn kaj dankoferojn kaj memvolajn bruloferojn.
32 La nombro de la bruloferoj, kiujn la komunumo alkondukis, estis: sepdek bovoj, cent vir■afoj, ducent ■afidoj; Šio Ši tio estis bruloferoj al la Eternulo.
33 Da konsekritaj estis: sescent bovoj kaj tri mil ■afoj.
34 Sed la nombro de la pastroj estis tro malgranda, kaj ili ne povis senfeligi Šiujn bruloferojn; tial helpis al ili iliaj fratoj, la Levidoj, °is la laboro estis finita kaj °is la pastroj sin sanktigis; Šar la Levidoj estis pli fervoraj en la sinsanktigado, ol la pastroj.
35 Ankař tre multe estis da bruloferoj, kun la sebo de pacoferoj kaj kun ver■oferoj por la bruloferoj. Tiamaniere estis preta la servado en la domo de la Eternulo.
36 Kaj °ojis Žizkija kaj la tuta popolo pri tio, kion Dio pretigis por la popolo; Šar neatendita estis la afero.

Ăapitro 30


1 Žizkija sendis al la tuta Izrael kaj Jehuda, li skribis ankař leterojn al Efraim kaj Manase, ke ili venu en la domon de la Eternulo, en Jerusalemon, por fari Paskon al la Eternulo, Dio de Izrael.
2 Kaj la re°o kaj liaj eminentuloj kaj la tuta komunumo en Jerusalem per konsili°o decidis fari la Paskon en la dua monato;
3 Šar ili ne povis fari °in en tiu tempo pro tio, ke la pastroj ne sanktigis sin en sufiŠa nombro kaj la popolo ne kolekti°is en Jerusalem.
4 La afero plaŠis al la re°o kaj al la tuta komunumo.
5 Kaj ili decidis proklami en la tuta lando de Izrael, de Beer-Ůeba °is Dan, ke oni venu fari Paskon al la Eternulo, Dio de Izrael, en Jerusalem; Šar jam delonge oni ne faris °in, kiel estas skribite.
6 Kaj ekiris kurieroj kun leteroj de la re°o kaj de liaj eminentuloj en la tutan landon de Izrael kaj Jehuda, kun jena ordono de la re°o: Ho idoj de Izrael, revenu al la Eternulo, Dio de Abraham, Isaak, kaj Izrael, kaj tiam Li revenos al la savi°intoj, kiuj restis Še vi de la mano de la re°oj de Asirio.
7 Kaj ne estu kiel viaj patroj kaj viaj fratoj, kiuj krimis kontrař la Eternulo, Dio de iliaj patroj, kaj kiujn Li tial elmetis al ruinigo, kiel vi vidas.
8 Nun ne estu malmolnukaj kiel viaj patroj: donu la manon al la Eternulo, kaj venu en Lian sanktejon, kiun Li sanktigis por Šiam, kaj servu al la Eternulo, via Dio, kaj Li deturnos de vi la flamon de Sia kolero.
9 Ăar se vi revenos al la Eternulo, viaj fratoj kaj viaj filoj trovos favorkorecon Še tiuj, kiuj ilin forkaptis, kaj povos reveni en Ši tiun landon; Šar kompatema kaj favorkora estas la Eternulo, via Dio, kaj Li ne deturnos de vi Sian viza°on, se vi revenos al Li.
10 La kurieroj iris de urbo al urbo en la lando de Efraim kaj Manase kaj °is la lando de Zebulun; sed oni ridis pri ili kaj mokis ilin.
11 Nur kelkaj el la A■eridoj, Manaseidoj, kaj Zebulunidoj humili°is, kaj venis en Jerusalemon.
12 Super Judujo estis la mano de Dio, por doni al ili unuanimecon, por plenumi la ordonon de la re°o kaj de la eminentuloj konforme al la vorto de la Eternulo.
13 Kaj kolekti°is en Jerusalem multe da popolo, por fari la feston de macoj en la dua monato, tre granda homamaso.
14 Kaj ili levi°is, kaj forigis la altarojn, kiuj estis en Jerusalem; kaj Šion, sur kio oni faradis incensadon, ili forigis kaj ╝etis en la torenton Kidron.
15 Kaj ili buŠis la Paskon en la dek-kvara tago de la dua monato. La pastroj kaj la Levidoj hontis, kaj sanktigis sin kaj venigis la bruloferojn al la domo de la Eternulo.
16 Kaj ili staris sur siaj postenoj lař la preskribo, konforme al la instruo de Moseo, la homo de Dio. La pastroj aspergis per la sango el la manoj de la Levidoj.
17 Ăar en la komunumo estis multaj, kiuj sin ne sanktigis, tial la Levidoj okupis sin per la buŠado de la Paskoj anstatař Šiu, kiu ne estis pura, por esti sanktigata al la Eternulo.
18 Multaj el la popolo, plejparte el Efraim, Manase, IsaÂar, kaj Zebulun, ne purigis sin; tamen ili man°is la Paskon, ne konforme al la preskribo; sed Žizkija pre°is pri ili, dirante: La Eternulo, la bona, pardonu Šiun,
19 kiu pretigis sian koron, por turni sin al Dio, la Eternulo, Dio de liaj patroj, kvankam ne konforme al la sankta puri°o.
20 Kaj la Eternulo ařskultis Žizkijan kaj pardonis la popolon.
21 Kaj la Izraelidoj, kiuj trovi°is en Jerusalem, faris la feston de macoj dum sep tagoj en granda °ojo; kaj Šiutage la Levidoj kaj la pastroj glorkantis al la Eternulo per instrumentoj, difinitaj por glorado de la Eternulo.
22 Kaj Žizkija parolis afable al Šiuj Levidoj, kiuj distingi°is en la servado al la Eternulo. Kaj oni man°is la festan man°a╝on dum sep tagoj, alportante pacoferojn, kaj dankante la Eternulon, Dion de iliaj patroj.
23 Kaj la tuta komunumo interkonsili°e decidis festi aliajn sep tagojn, kaj ili pasigis la sep tagojn en gajeco.
24 Ăar Žizkija, re°o de Judujo, donis por la popolo mil bovojn kaj sep mil ■afojn, kaj la eminentuloj donis al la popolo mil bovojn kaj dek mil ■afojn; kaj jam tre multaj el la pastroj sin sanktigis.
25 Kaj °ojis la tuta komunumo de la Judoj kaj la pastroj kaj la Levidoj, kaj la tuta popolamaso, kiu venis de Izrael, kaj la aligentuloj, kiuj venis el la lando de Izrael kaj kiuj lo°is en Judujo.
26 Kaj estis granda °ojo en Jerusalem; Šar de la tempo de Salomono, filo de David, re°o de Izrael, ne estis io simila en Jerusalem.
27 Kaj levi°is la pastroj kaj la Levidoj kaj benis la popolon; kaj ařskultita estis ilia voŠo, kaj venis ilia pre°o en Lian sanktan lo°ejon, en la Šielon.

Ăapitro 31


1 Kiam Šio Ši tio fini°is, Šiuj Izraelidoj, kiuj tie trovi°is, eliris en la urbojn de Judujo, kaj disrompis la statuojn, dishakis la sanktajn stangojn, kaj detruis la alta╝ojn kaj la altarojn en la tuta Judujo kaj en la regionoj de Benjamen, de Efraim, kaj de Manase, °is plena ekstermo. Kaj reiris Šiuj Izraelidoj Šiu al sia poseda╝o, al siaj urboj.
2 Kaj Žizkija starigis la grupojn de la pastroj kaj de la Levidoj lař ilia ordo, Šiun lař °ia destino, la pastrojn kaj la Levidojn por la bruloferoj kaj por la pacoferoj, por servado, por lařdkantado kaj glorkantado, Še la pordegoj de la tendaro de la Eternulo.
3 Kaj la re°o destinis parton el sia hava╝o por bruloferoj: por la bruloferoj matenaj kaj vesperaj, por la bruloferoj sabataj, monatkomencaj, kaj festaj, kiel estas skribite en la instruo de la Eternulo.
4 Kaj li ordonis al la popolo, kiu lo°is en Jerusalem, donadi vivrimedojn al la pastroj kaj al la Levidoj, por ke ili povu fordoni sin al la instruo de la Eternulo.
5 Kiam Ši tiu ordono disvasti°is, la Izraelidoj alportis multe da unuaa╝oj el greno, mosto, oleo, kaj mielo, kaj diversajn kampajn produkta╝ojn, kaj ankař dekona╝ojn el Šio ili multe alportis.
6 Kaj la Izraelidoj kaj la Judoj, kiuj lo°is en la urboj de Judujo, ankař alportis dekona╝on el bovoj kaj ■afoj, kaj dekona╝on sanktan, konsekritan al la Eternulo, ilia Dio; kaj ili amasigis grandajn amasojn.
7 En la tria monato oni komencis la aran°adon de la amasoj, kaj en la sepa monato oni finis.
8 Kiam Žizkija kaj la estroj venis kaj ekvidis la amasojn, ili benis la Eternulon kaj Lian popolon Izrael.
9 Kaj Žizkija demandis la pastrojn kaj la Levidojn pri la amasoj.
10 Kaj respondis al li Azarja, la Šefpastro, el la domo de Cadok, kaj diris: De la momento, kiam oni komencis portadi la donojn en la domon de la Eternulo, oni man°is kaj sati°is, kaj restis ankorař multe; Šar la Eternulo benis Sian popolon; el la resta╝o kolekti°is Ši tiu amasego.
11 Kaj Žizkija ordonis pretigi Šambrojn Še la domo de la Eternulo. Kaj oni pretigis.
12 Kaj oni transportis tien la donojn, la dekona╝ojn, kaj la konsekrita╝ojn kun fideleco. Estro super tio estis Konanja, la Levido, kaj lia frato Ůimei estis la dua post li.
13 Kaj JeÂiel, Azazja, NaÂat, Asahel, Jerimot, Jozabad, Eliel, Ji■maÂja, MaÂat, kaj Benaja estis oficistoj apud Konanja kaj lia frato Ůimei, lař ordono de la re°o Žizkija, kaj de Azarja, estro en la domo de Dio.
14 Kore, filo de Jimna, Levido pordegisto Še la flanko orienta, estis super la memvolaj donoj al Dio, super la oferdonoj, alportataj al la Eternulo, kaj super la plejsankta╝oj.
15 Liaj helpantoj estis Eden, Minjamin, Je■ua, Ůemaja, Amarja, kaj ŮeÂanja, en la urboj de la pastroj, por fidele disdonadi al siaj fratoj lařgrupe, al la grandaj kaj al la malgrandaj
16 (krom la registritaj virseksuloj, havantaj la a°on de tri jaroj kaj pli, de Šiuj, kiuj iradis Šiutage en la domon de la Eternulo lař siaj oficoj kaj grupoj),
17 al la registritaj pastroj, lař iliaj patrodomoj, kaj al la Levidoj, havantaj la a°on de dudek jaroj kaj pli, lař iliaj oficoj kaj grupoj,
18 al la registritoj kun Šiuj iliaj malgrandaj infanoj, edzinoj, filoj, kaj filinoj, al la tuta komunumo, por ke ili fidele dediŠu sin al la sanktaj aferoj.
19 Kaj por la Aaronidoj, la pastroj, sur la antařurbaj kampoj de iliaj urboj, de Šiu urbo, la nomitaj viroj estis destinitaj, por doni partojn al Šiu virseksulo inter la pastroj kaj al Šiu registrito inter la Levidoj.
20 Tion faris Žizkija en la tuta Judujo, kaj li agadis bone, juste, kaj vere antař la Eternulo, lia Dio.
21 Kaj en Šiuj faroj, kiujn li entreprenis koncerne la servadon en la domo de Dio, la instruon kaj la ordonon pri la sinturnado al sia Dio, li agadis el la tuta koro, kaj li havis sukceson.

Ăapitro 32


1 Post tiuj aferoj kaj vera╝oj venis SanÂerib, re°o de Asirio; li venis en Judujon, eksie°is la fortikigitajn urbojn, kaj intencis for■iri ilin al si.
2 Kiam Žizkija vidis, ke SanÂerib venis kaj intencas militi kontrař Jerusalem,
3 li konsili°is kun siaj eminentuloj kaj fortuloj, kaj decidis ■utkovri la akvon de la fontoj, kiuj estis ekster la urbo; kaj ili helpis al li.
4 Kaj kolekti°is multe da popolo, kaj ili ■utkovris Šiujn fontojn, kaj la torenton, kiu fluas meze de la lando, Šar ili diris: Por kio permesi, ke la re°oj de Asirio, veninte, trovu multe da akvo?
5 Kaj li estis kura°a, kaj li prikonstruis la tutan difekti°intan muregon, li plialtigis la turojn, kaj konstruis ekstere ankorař alian muregon, kaj li fortikigis Milon apud la urbo de David, kaj pretigis multe da bataliloj kaj da ■ildoj.
6 Kaj li starigis militestrojn super la popolo, kaj li kunvenigis ilin al si sur la placon antař la pordego de la urbo, kaj vigligis ilian koron, dirante:
7 Estu kura°aj kaj fortaj, ne timu, kaj ne sentu teruron antař la re°o de Asirio kaj antař la tuta homamaso, kiu estas kun li, Šar kun ni estas pli, ol kun li:
8 kun li estas brako karna, sed kun ni estas la Eternulo, nia Dio, por helpi al ni kaj por batali en niaj bataloj. Kaj la popolo vigli°is de la vortoj de Žizkija, re°o de Judujo.


9 Post tio SanÂerib, re°o de Asirio, sendis siajn servantojn en Jerusalemon (li mem estis Še LaÂi■ kune kun sia tuta militistaro) al Žizkija, re°o de Judujo, kaj al Šiuj Judoj en Jerusalem, por diri:
10 Tiele diras SanÂerib, re°o de Asirio: Kion vi fidas, lo°ante en la fortika╝o de Jerusalem?
11 Žizkija trompis vin, por mortigi vin de malsato kaj soifo, se li diras al vi: La Eternulo, nia Dio, savos nin el la mano de la re°o de Asirio.
12 Li mem, Žizkija, forigis ja Liajn alta╝ojn kaj Liajn altarojn, kaj ordonis al Judujo kaj Jerusalem, dirante: Antař unu sola altaro adorklini°u kaj sur °i incensu.
13 Ău vi ne scias, kion mi kaj miaj patroj faris al Šiuj popoloj de la landoj? Ău la dioj de la nacioj de la landoj povis savi ilian landon el mia mano?
14 Kiu el Šiuj dioj de tiuj nacioj, kiujn miaj patroj ekstermis, povis savi sian popolon el mia mano, ke via Dio povus savi vin el mia mano?
15 Žizkija do ne trompu vin kaj ne logu vin tiamaniere, kaj vi ne kredu al li. Se neniu dio de iu ajn nacio kaj regno povis savi sian popolon el mia mano kaj el la mano de miaj patroj, ankař viaj dioj ne savos vin el mia mano.
16 Kaj ankorař pli liaj servantoj parolis kontrař Dio, la Eternulo, kaj kontrař Lia servanto Žizkija.
17 Kaj leterojn li skribis, por insulti la Eternulon, Dion de Izrael, kaj dirante pri Li tiele: Kiel la dioj de la nacioj de la landoj ne savis sian popolon el mia mano, tiel ankař la Dio de Žizkija ne savos Sian popolon el mia mano.
18 Kaj ili kriis per lařta voŠo en la Juda lingvo al la popolo Jerusalema, kiu estis sur la murego, por timigi °in kaj senkura°igi °in, por ke ili povu venkopreni la urbon.
19 Kaj ili parolis pri Dio de Jerusalem tiel, kiel pri la dioj de la popoloj de la tero, farita╝o de homaj manoj.
20 Sed la re°o Žizkija, kaj la profeto Jesaja, filo de Amoc, ekpre°is pri tio kaj kriis al la Šielo.
21 Kaj la Eternulo sendis an°elon, kaj li ekstermis Šiujn fortulojn kaj eminentulojn kaj estrojn en la tendaro de la re°o de Asirio. Kaj Ši tiu revenis kun honto en sian landon; kaj kiam li eniris en la domon de sia dio, homoj, kiuj elvenis el liaj propraj lumboj, faligis lin per glavo.
22 Tiamaniere la Eternulo savis Žizkijan kaj la lo°antojn de Jerusalem el la mano de SanÂerib, re°o de Asirio, kaj el la manoj de Šiuj; kaj Li gardis ilin Širkaře.
23 Tiam multaj alportadis donacojn al la Eternulo en Jerusalemon, kaj multekostajn objektojn al Žizkija, re°o de Judujo. Kaj post tio li alti°is en la okuloj de Šiuj nacioj.


24 En tiu tempo Žizkija morte malsani°is. Kaj li pre°is al la Eternulo. Ăi Tiu parolis al li kaj donis al li pruvosignon.
25 Žizkija ne repagis konforme al tio, kio estis farita por li; lia koro fieri°is. Kaj eksciti°is kolero kontrař li kaj kontrař Judujo kaj Jerusalem.
26 Sed Žizkija humili°is pri la fieri°o de sia koro, li kaj la lo°antoj de Jerusalem; tial ne trafis lin la kolero de la Eternulo en la tempo de Žizkija.
27 Žizkija havis tre multe da riŠeco kaj honoro; kaj li faris al si trezorejojn por ar°ento kaj oro, por multekostaj ■tonoj, aroma╝oj, ■ildoj, kaj Šiaj valoraj objektoj,
28 ankař provizejojn por la produkta╝oj: greno, mosto, oleo, kaj stalojn por Šiaspecaj brutoj, kaj ■afejojn por la ■afoj.
29 Kaj urbojn li konstruis al si. Kaj da ■afoj kaj bovoj li havis multe, Šar Dio donis al li tre grandan hava╝on.
30 Li, Žizkija, ■topkovris la supran fonton de GiÂon kaj direktis °in malsupren al la okcidenta flanko de la urbo de David. Kaj Žizkija havis sukceson en Šiu sia faro.
31 Nur kiam la senditoj de la princoj de Babel estis senditaj al li, por demandi lin pri la signomiraklo, kiu aperis en la lando, Dio lin forlasis, por elprovi lin, por scii Šion, kion li havis en sia koro.
32 La cetera historio de Žizkija kaj liaj virtoj estas priskribitaj en la vizio de la profeto Jesaja, filo de Amoc, en la libro de la re°oj de Judujo kaj de Izrael.
33 Kaj Žizkija ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en la plej alta loko de la tomboj de la idoj de David; kaj honoron faris al li post lia morto Šiuj Judoj kaj lo°antoj de Jerusalem. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Manase.

Ăapitro 33


1 La a°on de dek du jaroj havis Manase, kiam li fari°is re°o, kaj kvindek kvin jarojn li re°is en Jerusalem.
2 Li agadis malbone antař la Eternulo, simile al la abomeninda╝oj de la nacioj, kiujn la Eternulo forpelis de antař la Izraelidoj.
3 Li konstruis denove la alta╝ojn, kiujn detruis lia patro Žizkija; kaj li starigis altarojn al la Baaloj, faris sanktajn stangojn, kaj adorklini°is antař la tuta armeo de la Šielo kaj servis al °i.
4 Li konstruis ankař altarojn en la domo de la Eternulo, pri kiu la Eternulo diris: En Jerusalem estos Mia nomo eterne.
5 Li konstruis altarojn al la tuta armeo de la Šielo, sur la du kortoj de la domo de la Eternulo.
6 Li ankař trairigis siajn filojn tra fajro en la valo de la filo de Hinom, li esploradis la estontecon, ařguradis, sorŠadis, starigis antařdiristojn kaj magiistojn; li multe agadis malbone antař la Eternulo, kolerigante Lin.
7 La skulpta╝on de la idolo, kiun li faris, li starigis en la domo de Dio, pri kiu Dio diris al David kaj al lia filo Salomono: En Ši tiu domo kaj en Jerusalem, kiun Mi elektis inter Šiuj triboj de Izrael, Mi estigos Mian nomon por eterne;
8 kaj Mi ne plu foririgos la piedon de Izrael de sur la tero, kiun Mi destinis por viaj patroj, se ili nur observos por plenumi Šion, kion Mi ordonis al ili, la tutan instruon, le°ojn, kaj preskribojn, donitajn per Moseo.
9 Manase delogis la Judojn kaj la lo°antojn de Jerusalem en tia grado, ke ili agadis pli malbone, ol tiuj nacioj, kiujn la Eternulo ekstermis antař la Izraelidoj.
10 La Eternulo parolis al Manase kaj al lia popolo, sed ili ne ařskultis.
11 Kaj la Eternulo venigis sur ilin la militestrojn de la re°o de Asirio; kaj ili malliberigis Manasen per katenoj, ligis lin per Šenoj, kaj forkondukis lin en Babelon.
12 En sia mizero li ekpetegis la Eternulon, sian Dion, kaj li tre humili°is antař la Dio de siaj patroj.
13 Kiam li pre°is al Li kaj petegis Lin, Li ařskultis lian peton kaj revenigis lin en Jerusalemon al lia regno. Kaj Manase eksciis, ke la Eternulo estas la vera Dio.


14 Post tio li konstruis eksteran muregon por la urbo de David okcidente de GiÂon, en la valo, °ia la enirejo de la Pordego de Fi■oj, Širkař Ofel, kaj li faris °in tre alta. Kaj li starigis militestrojn en Šiuj fortikigitaj urboj de Judujo.
15 Li forigis la fremdajn diojn kaj la idolon el la domo de la Eternulo, ankař Šiujn altarojn, kiujn li konstruis sur la monto de la domo de la Eternulo kaj en Jerusalem; kaj li el╝etis tion eksteren de la urbo.
16 Kaj li rekonstruis la altaron de la Eternulo kaj faris sur °i pacoferojn kaj dankoferojn, kaj li ordonis al la Judoj, ke ili servadu al la Eternulo, Dio de Izrael.
17 Tamen la popolo Šiam ankorař oferadis sur la alta╝oj, sed nur al la Eternulo, sia Dio.
18 La cetera historio de Manase, lia pre°o al lia Dio, kaj la vortoj de la viziistoj, kiuj parolis al li en la nomo de la Eternulo, Dio de Izrael, trovi°as en la kroniko de la re°oj de Izrael.
19 Lia pre°o kaj ařskultiteco, Šiuj liaj pekoj kaj krimoj, kaj la lokoj, sur kiuj li konstruis alta╝ojn kaj starigis sanktajn stangojn kaj idolojn antař sia humili°o, estas priskribitaj en la kroniko de la viziistoj.
20 Kaj Manase ekdormis kun siaj patroj, kaj oni enterigis lin en lia domo. Kaj anstatař li ekre°is lia filo Amon.


21 La a°on de dudek du jaroj havis Amon, kiam li fari°is re°o, kaj du jarojn li re°is en Jerusalem.
22 Li agadis malbone antař la Eternulo, kiel agadis lia patro Manase; kaj al Šiuj idoloj, kiujn faris lia patro Manase, Amon oferadis kaj servadis.
23 Li ne humili°is antař la Eternulo, kiel humili°is lia patro Manase, sed li, Amon, multe kulpi°is.
24 Kaj konspiris kontrař li liaj servantoj kaj mortigis lin en lia domo.
25 Sed la popolo de la lando mortigis Šiujn, kiuj faris konspiron kontrař la re°o Amon; kaj la popolo de la lando faris re°o anstatař li lian filon Jo■ija.

Ăapitro 34


1 La a°on de ok jaroj havis Jo■ija, kiam li fari°is re°o, kaj tridek unu jarojn li re°is en Jerusalem.
2 Li agadis bone antař la Eternulo, kaj iradis lař la vojoj de sia patro David, kaj ne deflanki°is dekstren nek maldekstren.
3 En la oka jaro de sia re°ado, estante ankorař knabo, li komencis turnadi sin al la Dio de sia patro David; kaj en la dek-dua jaro li komencis purigi Judujon kaj Jerusalemon de la alta╝oj, sanktaj stangoj, idoloj, kaj fanditaj statuoj.
4 Kaj oni detruis antař li la altarojn de la Baaloj; la kolonojn de la suno, kiuj estis super ili, li dehakis; la sanktajn stangojn, idolojn, kaj statuojn li disbatis, dispecetigis, kaj dis╝etis sur la tombojn de tiuj, kiuj alportadis al ili oferojn.
5 La ostojn de la pastroj li forbruligis sur iliaj altaroj; kaj li purigis Judujon kaj Jerusalemon.
6 Ankař en la urboj de Manase, Efraim, Simeon, kaj °is Naftali, en iliaj ruinoj Širkaře,
7 li detruis la altarojn kaj la sanktajn stangojn, kaj la idolojn li disbatis en pecetojn, kaj Šiujn kolonojn de la suno li dehakis en la tuta lando de Izrael; kaj li revenis en Jerusalemon.


8 En la dek-oka jaro de sia re°ado, post la purigo de la lando kaj de la domo, li sendis Ůafanon, filon de Acalja, la urbestron Maaseja, kaj la kronikiston JoaÂ, filo de JoaÂaz, por ripari la domon de la Eternulo, lia Dio.
9 Kaj ili venis al la Šefpastro Žilkija, kaj transdonis la ar°enton, alportitan en la domon de Dio, kaj kolektitan de la Levidoj, la sojlogardistoj, el la manoj de Manase, Efraim, kaj Šiuj restintaj Izraelidoj, ankař de Šiuj Jehudaidoj kaj Benjamenidoj; kaj ili revenis en Jerusalemon.
10 Kaj ili donis tion en la manojn de la laborplenumantoj, kiuj havis komision en la domo de la Eternulo; kaj Ši tiuj donis al tiuj, kiuj laboris en la domo de la Eternulo, rebonigante kaj riparante la domon.
11 Ili donis al la Šarpentistoj kaj konstruistoj, por aŠeti Širkařhakitajn ■tonojn kaj lignon por kunteniloj kaj traboj por la domoj, kiujn ruinigis la re°oj de Judujo.
12 Tiuj homoj plenumadis la laboron honeste; oficon de observistoj super ili havis JaÂat kaj Obadja, Levidoj el la Merariidoj, kaj ZeÂarja kaj Me■ulam el la Kehatidoj; la Levidoj Šiuj estis kompetentaj muzikistoj;
13 super la portistoj, kiel observistoj super Šiuj laboristoj en Šiuj laboroj, estis el la Levidoj la skribistoj, kontrolistoj, kaj pordegistoj.
14 Kiam ili elprenis la ar°enton, kiu estis alportita en la domon de la Eternulo, la pastro Žilkija trovis la libron de instruo de la Eternulo, donitan per Moseo.
15 Kaj Žilkija ekparolis kaj diris al la skribisto Ůafan: Libron de la instruo mi trovis en la domo de la Eternulo; kaj Žilkija donis la libron al Ůafan.
16 Kaj Ůafan alportis la libron al la re°o, kaj li ankař raportis al la re°o jene: Ăion, kio estas komisiita al viaj servantoj, ili faras.
17 Oni el■utis la ar°enton, trovitan en la domo de la Eternulo, kaj donis °in en la manojn de la oficistoj kaj de la laboristoj.
18 Kaj la skribisto Ůafan raportis al la re°o, dirante: Libron donis al mi la pastro Žilkija. Kaj Ůafan legis el °i antař la re°o.
19 Kiam la re°o ařdis la vortojn de la instruo, li dis■iris siajn vestojn.
20 Kaj la re°o ordonis al Žilkija, AÂikam, filo de Ůafan, Abdon, filo de MiÂa, la skribisto Ůafan, kaj Asaja, servanto de la re°o, dirante:
21 Iru, demandu la Eternulon por mi kaj por la restintoj el Izrael kaj Jehuda, pri la vortoj de la trovita libro; Šar granda estas la kolero de la Eternulo, elver■i°inta sur nin pro tio, ke niaj patroj ne observis la vorton de la Eternulo, por plenumi Šion, kio estas skribita en Ši tiu libro.
22 Kaj iris Žilkija, kaj tiuj, kiuj estis Še la re°o, al la profetino Žulda, edzino de Ůalum, filo de Tokhat, filo de Žasra, la vestogardisto (■i lo°is en Jerusalem, en la dua parto); kaj ili parolis kun ■i pri tio.
23 Kaj ■i diris al ili: Tiele diras la Eternulo, Dio de Izrael: Diru al la homo, kiu sendis vin al mi:
24 Tiele diras la Eternulo: Jen Mi venigos malfeliŠon sur Ši tiun lokon kaj sur °iajn lo°antojn, Šiujn malbenojn, skribitajn en la libro, kiun oni legis antař la re°o de Judujo.
25 Pro tio, ke ili Min forlasis kaj incensis al aliaj dioj, kolerigante Min per Šiuj faroj de siaj manoj, ekflamis Mia kolero kontrař Ši tiu loko, kaj °i ne estingi°os.
26 Kaj koncerne la re°on de Judujo, kiu sendis vin, por demandi la Eternulon, diru al li jene: Tiele diras la Eternulo, Dio de Izrael, pri la vortoj, kiujn vi ařdis:
27 Ăar via koro moli°is kaj vi humili°is antař Dio, kiam vi ařdis Liajn vortojn pri Ši tiu loko kaj pri °iaj lo°antoj, kaj vi humili°is antař Mi, dis■iris viajn vestojn, kaj ploris antař Mi: tial Mi ankař ařskultis vin, diras la Eternulo.
28 Jen Mi alkolektos vin al viaj patroj, kaj vi iros en vian tombon en paco, kaj viaj okuloj ne vidos la tutan malfeliŠon, kiun Mi venigos sur Ši tiun lokon kaj sur °iajn lo°antojn. Kaj ili alportis la respondon al la re°o.


29 La re°o sendis, kaj kunvenigis Šiujn pleja°ulojn de Judujo kaj Jerusalem.
30 Kaj la re°o iris en la domon de la Eternulo, kaj kune kun li Šiuj Judoj kaj lo°antoj de Jerusalem, la pastroj kaj la Levidoj, kaj la tuta popolo, de la grandaj °is la malgrandaj; kaj oni voŠlegis antař ili Šiujn vortojn de la libro de interligo, kiu estis trovita en la domo de la Eternulo.
31 Kaj la re°o stari°is sur sia loko, kaj faris interligon antař la Eternulo, por sekvi la Eternulon, kaj observi Liajn ordonojn, decidojn, kaj le°ojn, per sia tuta koro kaj per sia tuta animo, por plenumi la vortojn de la interligo, skribitajn en tiu libro.
32 Kaj li aligis al tio Šiujn, kiuj trovi°is en Jerusalem kaj en la lando de Benjamen. Kaj la lo°antoj de Jerusalem agadis lař la interligo de Dio, Dio de iliaj patroj.
33 Kaj Jo■ija forigis Šiujn abomeninda╝ojn el Šiuj regionoj, kiuj apartenis al la Izraelidoj; kaj Šiujn, kiuj trovi°is en Izrael, li devigis servi al la Eternulo, ilia Dio. Dum lia tuta vivo ili ne defalis de la Eternulo, Dio de iliaj patroj.

Ăapitro 35


1 Jo■ija faris en Jerusalem Paskon al la Eternulo, kaj oni buŠis la Paskon en la dek-kvara tago de la unua monato.
2 Li starigis la pastrojn sur iliaj postenoj kaj vigligis ilin por la servado en la domo de la Eternulo.
3 Kaj li diris al la Levidoj, la instruantoj de la tuta Izrael, konsekritaj al la Eternulo: Metu la sanktan keston en la domon, kiun konstruis Salomono, filo de David, re°o de Izrael; vi ne bezonas porti °in sur la ■ultroj; servu nun al la Eternulo, via Dio, kaj al Lia popolo Izrael.
4 Aran°u vin lař viaj patrodomoj, lař viaj grupoj, lař la preskribo de David, re°o de Izrael, kaj lař la preskribo de lia filo Salomono.
5 Kaj staru en la sanktejo lař klasoj, lař la patrodomoj de viaj fratoj, filoj de la popolo, kaj lař la patrodomaj grupoj de la Levidoj.
6 Kaj buŠu la Paskon, kaj sanktigu vin, kaj pretigu por viaj fratoj, agante lař la vorto de la Eternulo per Moseo.
7 Kaj Jo■ija donis donace al la filoj de la popolo ■afojn, ■afidojn, kapridojn, Šion por la Paskoj, por Šiuj, kiuj tie trovi°is, en la nombro de tridek mil, kaj tri mil bovojn. Tio estis el la hava╝o de la re°o.
8 Kaj liaj eminentuloj donis memvolan donacon al la popolo, al la pastroj, kaj al la Levidoj. Žilkija, ZeÂarja, kaj JeÂiel, la estroj en la domo de Dio, donis al la pastroj por la Paskoj du mil sescent ■afidojn kaj tricent bovojn;
9 Konanja, Ůemaja, kaj Netanel, liaj fratoj, kaj Ža■abja, Jeiel, kaj Jozabad, la estroj de la Levidoj, donacis al la Levidoj por la Paskoj kvin mil ■afidojn kaj kvincent bovojn.
10 Tiamaniere la servado estis aran°ita. Kaj la pastroj stari°is sur siaj postenoj kaj la Levidoj lař iliaj grupoj, lař la ordono de la re°o.
11 Kaj ili buŠis la Paskon. Kaj la pastroj aspergis el siaj manoj, kaj la Levidoj senhařtigis.
12 Kaj ili apartigis la bruloferojn, por doni ilin lařklase, lař la patrodomoj, al la filoj de la popolo, por alportado al la Eternulo, kiel estas skribite en la libro de Moseo. Tiel same ili agis kun la bovoj.
13 Kaj ili kuiris la Paskon sur fajro, lař la preskribo; kaj la sanktajn oferojn ili kuiris en kaldronoj, en potoj, kaj en kaseroloj, kaj faris tion rapide por la tuta popolo.
14 Kaj poste ili pretigis por si kaj por la pastroj; Šar la pastroj, la Aaronidoj, estis okupitaj je la alportado de la bruloferoj kaj seboj °is la nokto; tial la Levidoj pretigis por si kaj por la pastroj, la Aaronidoj.
15 La kantistoj, idoj de Asaf, estis sur siaj postenoj lař la preskribo de David, Asaf, Heman, kaj Jedutun, la viziisto de la re°o, kaj la pordegistoj estis Še Šiu pordego; ili ne bezonis forlasi sian servadon, Šar iliaj fratoj, la Levidoj, preparis por ili.
16 Tiamaniere estis aran°ita en tiu tago la servado al la Eternulo, por farado de la Pasko kaj alportado de bruloferoj sur la altaro de la Eternulo, lař la ordono de la re°o Jo■ija.
17 Kaj la Izraelidoj, kiuj tie trovi°is, faris la Paskon en tiu tempo kaj la feston de macoj dum sep tagoj.
18 Tia Pasko ne estis farita en Izrael de post la tempo de la profeto Samuel; kaj el Šiuj re°oj de Izrael neniu faris tian Paskon, kian faris Jo■ija, kaj la pastroj, kaj la Levidoj, kaj Šiuj Judoj kaj Izraelidoj, kiuj tie trovi°is, kaj la lo°antoj de Jerusalem.
19 En la dek-oka jaro de la re°ado de Jo■ija estis farita tiu Pasko.


20 Post Šio Ši tio, kion Jo■ija aran°is en la domo, NeÂo, re°o de Egiptujo, eliris milite kontrař Karkemi■on Še Eřfrato. Kaj eliris kontrař lin Jo■ija.
21 Kaj tiu sendis al li senditojn, por diri: Kio estas inter mi kaj vi, ho re°o de Judujo? ne kontrař vin mi nun iras, sed tien, kie mi havas militon. Kaj Dio diris, ke mi rapidu; ne kontrařstaru al Dio, kiu estas kun mi, por ke Li vin ne pereigu.
22 Sed Jo■ija ne forturnis sin de li, sed alivestis sin por batali kontrař li; li ne obeis la vortojn de NeÂo el la bu■o de Dio, sed li iris en la valon Megido, por batali.
23 La pafistoj pafis sur la re°on Jo■ija; kaj la re°o diris al siaj servantoj: Forkonduku min, Šar mi estas grave vundita.
24 Liaj servantoj deprenis lin de la Šaro, kaj sidigis lin sur alia veturilo, kiun li havis, kaj venigis lin en Jerusalemon. Kaj li mortis, kaj oni enterigis lin en la tomboj de liaj patroj. Kaj la tuta Judujo kaj Jerusalem funebris pri Jo■ija.
25 Ankař Jeremia plorkantis pri Jo■ija; kaj Šiuj kantistoj kaj kantistinoj parolis en siaj plorkantoj pri Jo■ija °is la nuna tago kaj faris ilin tradiciaj Še Izrael; ili estas enskribitaj en la libro de la plorkantoj.
26 La cetera historio de Jo■ija kaj liaj virtoj, konformaj al la preskriboj de la instruo de la Eternulo,
27 kaj liaj agoj, la unuaj kaj la lastaj, estas priskribitaj en la libro de la re°oj de Izrael kaj Judujo.

Ăapitro 36


1 La popolo de la lando prenis JehoaÂazon, filon de Jo■ija, kaj faris lin re°o anstatař lia patro en Jerusalem.
2 La a°on de dudek tri jaroj havis JehoaÂaz, kiam li fari°is re°o, kaj tri monatojn li re°is en Jerusalem.
3 La re°o de Egiptujo detronigis lin en Jerusalem, kaj punis la landon per kontribucio de cent kikaroj da ar°ento kaj unu kikaro da oro.
4 Kaj la re°o de Egiptujo ekre°igis super Judujo kaj Jerusalem lian fraton Eljakim, kaj ■an°is lian nomon je Jehojakim; kaj lian fraton JehoaÂaz NeÂo prenis kaj forkondukis en Egiptujon.


5 La a°on de dudek kvin jaroj havis Jehojakim, kiam li fari°is re°o, kaj dek unu jarojn li re°is en Jerusalem. Kaj li agadis malbone antař la Eternulo, lia Dio.
6 Kontrař lin iris Nebukadnecar, re°o de Babel, kaj ligis lin per Šenoj, por forkonduki lin en Babelon.
7 Kaj parton el la vazoj de la domo de la Eternulo Nebukadnecar transportis en Babelon kaj metis ilin en sian templon en Babel.
8 La cetera historio de Jehojakim, kaj liaj abomeninda╝oj, kiujn li faris kaj kiujn oni trovis pri li, estas priskribitaj en la libro de la re°oj de Izrael kaj Judujo. Kaj anstatař li ekre°is lia filo JehojaÂin.


9 La a°on de ok jaroj havis JehojaÂin, kiam li fari°is re°o, kaj tri monatojn kaj dek tagojn li re°is en Jerusalem. Kaj li agadis malbone antař la Eternulo.
10 Kiam la jaro fini°is, la re°o Nebukadnecar sendis, kaj venigis lin en Babelon, kune kun multekostaj vazoj el la domo de la Eternulo, kaj li faris lian fraton Cidkija re°o super Judujo kaj Jerusalem.


11 La a°on de dudek unu jaroj havis Cidkija, kiam li fari°is re°o, kaj dek unu jarojn li re°is en Jerusalem.
12 Li agadis malbone antař la Eternulo, lia Dio. Li ne humili°is antař Jeremia, kiu profetis lař la vortoj de la Eternulo.
13 Li defalis ankař de la re°o Nebukadnecar, kiu ╝urigis lin per Dio; li malmoligis sian nukon kaj obstinigis sian koron, ne konvertante sin al la Eternulo, Dio de Izrael.
14 Ankař Šiuj estroj de la pastroj kaj de la popolo tre multe pekadis, simile al Šiuj abomeninda╝oj de la nacioj, kaj ili malpurigis la domon de la Eternulo, kiun Li sanktigis en Jerusalem.
15 La Eternulo, Dio de iliaj patroj, avertadis ilin per Siaj senditoj, konstante avertadis, Šar Li doma°is Sian popolon kaj Sian lo°ejon.
16 Sed ili mokis la senditojn de Dio, mal■atis Liajn vortojn, kaj ridis pri Liaj profetoj, °is la kolero de la Eternulo levi°is kontrař Lian popolon tiel, ke sani°o fari°is ne ebla.
17 Kaj Li venigis sur ilin la re°on de la Žaldeoj, kaj Ši tiu mortigis iliajn junulojn per glavo en la domo de ilia sanktejo; li ne kompatis junulon nek junulinon, nek maljunulon nek grizulon: Šio estis transdonita en lian manon.
18 Kaj Šiujn objektojn el la domo de Dio, la grandajn kaj la malgrandajn, kaj la trezorojn de la domo de la Eternulo, kaj la trezorojn de la re°o kaj de liaj altranguloj, Šion li transportis en Babelon.
19 Kaj ili forbruligis la domon de Dio kaj detruis la muregojn de Jerusalem, kaj Šiujn °iajn palacojn ili forbruligis per fajro, kaj Šiujn °iajn plej karajn objektojn ili neniigis.
20 Kaj tiujn, kiuj restis de la glavo, li forkondukis en Babelon, kaj ili fari°is sklavoj por li kaj por liaj filoj, °is venis la regado de la Persoj;
21 por ke plenumi°u la vorto de la Eternulo, dirita per Jeremia: ěis la lando estos elfestinta siajn sabatojn. Ăar dum la tuta tempo de sia dezerteco °i havis sabaton, °is fini°is sepdek jaroj.


22 En la unua jaro de Ciro, re°o de Persujo, por ke plenumi°u la vorto de la Eternulo, dirita per Jeremia, la Eternulo ekscitis la spiriton de Ciro, re°o de Persujo, kaj Ši tiu ordonis proklami en sia tuta regno voŠe kaj skribe jenon:
23 Tiele diras Ciro, re°o de Persujo: Ăiujn regnojn de la tero donis al mi la Eternulo, Dio de la Šielo, kaj Li komisiis al mi konstrui al Li domon en Jerusalem, kiu estas en Judujo. Kiu inter vi estas el Lia tuta popolo, kun tiu estu la Eternulo, lia Dio, kaj li tien iru.

Hosted by uCoz