Notoj

Mi kompletigis plenan permanan transskribon de la Biblio al elektronika formo antař kelkaj jaroj, kaj plurloke disponigis la tekston al la publiko, i.a. al la granda esperanta arkivo de ftp.stack.urc.tue.nl. De post tiu tempo mi rimarkis multajn erarojn, kaj korektadis ilin lařokaze. Multajn mi malkovris per helpo de Edmund Grimley-Evans, kiu provizis vortoftecan liston, kaj Cleve Lendon, kies literumkontrola programo KL.EXE kaptis pliajn dubinda╝ojn. Sed finfine mi konkludis, ke necesas efektiva plena provlegado. Rezulte de tiu sufiŠe granda laboro, kvankam mi ne pretendas, ke Šiun lastan eraron mi elsarkis, mi ja sukcesis trovi centojn, kaj povas esperi, ke nun ne restas pli ol dekoj.

Mi transskribis unue lař la programo WordPerfect 5.1 (nun 5.1+), kaj konvertis de tio al aliaj formatoj, Ši tie al ISO 8859/3 (LATIN-3).

Krom la korektado, mi ■an°is unu tipografian konvencion en la elektronika teksto, anstatařigante Šiujn spacoparojn post frazo per unu spaco. Almenař en iuj landoj, estas ankorař kutime meti du spacojn post frazo kiam oni tajpas, sed ■ajnas, ke tiu kutimo eksmodi°as.

Kiel sciate, la Hebrean Biblion, ař Malnovan Testamenton, tradukis la kreinto de Esperanto, Lazaro Ludoviko Zamenhof, el la hebrea originalo. Diversajn bibliajn librojn aperigadis Hachette, sed la tuto aperis nur post la morto de Zamenhof, en 1926, en formo reviziita de Biblia Komitato el protestantaj kristanoj, kiu mem provizis la tradukon de la Nova Testamento.

D.B. Gregor, en sia tre interesa studo LA ESPERANTA TRADUKO DE LA MALNOVA TESTAMENTO (Scheveningen: La ařtoro, 1958), skribis pri la revizio:

EŠ la granda kontrol-laboro de la Biblia Komitato ne povas ion depreni de la aserto de Zamenhof mem, ke "mi mem tradukis Šion"; Šar la kriterioj de ilia kontrolado estis tiagrade identaj kun liaj, ke oni povis priskribi la Komitaton kiel "pli Zamenhofan ol Zamenhof mem". (p. viii)

La tutan Sanktan Biblio, t.e. la Malnovan kaj Novan Testamentojn, publikigis la Brita kaj Alilanda Biblia Societo kaj la Nacia Biblia Societo de Skotlando. Ăefe uzata estis la preso de 1990, kvankam presoj de 1931 kaj 1960 estis konsultitaj por precizigi malklari°intajn lokojn.

Cetere, mi korektis kelkajn evidentajn komposterarojn:

Genezo 19: 9, "diris;" estu "diris:"
Genezo 26: 13, "granai°adis" (?) estu "grandi°adis"
Genezo 30: 1, "Jakob;" estu "Jakob:"

Eliro 28: 19, "vico;" estu "vico:"
Eliro 38: 14, "bazoj," estu "bazoj."
Eliro 39: 12, "ametisto:" estu "ametisto;"

Levidoj 10: 3, "Aaron;" estu "Aaron:"

Nombroj 3: 33, "Mu■iidoj:" estu "Mu■iidoj;"
Nombroj 7: 73, "farunofero," estu "farunofero;"

Josuo 21: 25, "Širkařa╝ojn;" estu "Širkařa╝ojn:"
Josuo 21: 32, "Naftali" estu "Naftali:"

Ju°istoj 11: 9, "Gilead;" estu "Gilead:"

2 Samuel 13: 20, "Ab■alom;" estu "Ab■alom:"

1 Re°oj 2: 3, "■aga" estu "sa°a"

2 Re°oj 10: 13, "respondis" estu "respondis:"

Ezra 10: 12, "konunumo" estu "komunumo"

NeÂemja 10: 1, "estas;" estu "estas:"

Psalmaro 7: 4, "tiun kiu" estu "tiun, kiu"
Psalmaro 106: 4, "ho Eternulo" estu "ho Eternulo,"

Jesaja 6: 3, "diris;" estu "diris:"
Jesaja 6: 5, "diris;" estu "diris:"
Jesaja 6: 7, "diris;" estu "diris:"
Jesaja 6: 8, "diris;" estu "diris:" (dufoje!)
Jesaja 27: 7, "mortigitoj" estu "mortigintoj"
Jesaja 29: 11, "tion:" estu "tion;"

JeÂezkel 40: 3, "Min" estu "min"
JeÂezkel 40: 24, "kiaj vestiblojn" estu "kaj vestiblojn"
JeÂezkel 41: 9, "ulnoj" estu "ulnoj,"

Mateo 10: 5, "diru;" estu "diru:"
Mateo 11: 8, "cu" estu "Šu"
Mateo 27: 35, "lian" estu "liajn"

Luko 5: 3, "sipeto" estu "■ipeto"

Johano 9: 25, "respondis;" estu "respondis:"
Johano 9: 41, "diras;" estu "diras:"
Johano 16: 5, "min;" estu "min:"
Johano 17: 23, "vi ilin amis" estu "Vi ilin amis"
Johano 21: 20, "vin?)" estu "vin?)."

Agoj 1: 20, "Kaj:" estu "kaj:"
Agoj 7: 8, "Kaj li" estu "Kaj Li"
Agoj 24: 1, "Šefpastroj" estu "Šefpastro"

Romanoj 9: 15, "Ăar li diris" estu "Ăar Li diris"

1 Korintanoj 4: 13, "gis" estu "°is"

1 Johano 1: 9, "purigu de" estu "purigi de"

Apokalipso 5: 6, "Safidon" estu "Ůafidon"

Oni povas vidi, ke plejparte temas pri konfuzoj inter punktokomoj kaj dupunktoj. Mi ■an°is minusklan al majuskla pronomo nur kiam klare temis pri Dio. Kurioze, la protestantaj tradukintoj ne uzis majusklan pronomon por Jesuo, kvankam la kristanismo plejparte kredas je lia dieco.

Charles R.L. Power
karlpov@access.digex.net
Decembro 1994

Hosted by uCoz